سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
بيىل وبلىس كولەمىندەگى 32 مىڭنان استام ۇلكەن ومىرگە قادام باسقان تۇلەكتەردىڭ بۇل باستاماسى ايماقتاعى ەكولوگيالىق مادەنيەت پەن وتانشىلدىقتىڭ جاڭا ۇلگىسىنە اينالدى. اكتسيا بارىسىندا 1352 اعاش پەن 2389 گۇل كوشەتى ەگىلدى. بۇل تەك كوگالداندىرۋ جۇمىسى عانا ەمەس, ۇرپاقتىڭ تۋعان جەرگە قالدىرعان تابيعي مۇراسى ىسپەتتى. بۇگىنگى بالعىن كوشەتتەر كۇنى ەرتەڭ جاسىل جەلەك بولىپ جايقالىپ, جاستاردىڭ ەلگە دەگەن ماحابباتىن ەسكە سالىپ تۇراتىن بولادى.
تالدىقورعان قالاسىنداعى ن.وستروۆسكي اتىنداعى №8 ورتا مەكتەپ پەن ب.جولبارىس ۇلى اتىنداعى №18 ورتا مەكتەپتە وتكەن ءىس-شاراعا ارنايى قاتىسقان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارلەن كولباەۆ جاستاردىڭ باستاماسىنا جوعارى باعا بەردى. تابيعاتتى قورعاۋ ءبىر كۇندىك ناۋقان ەمەس, ەل بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىقتىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«تابيعاتقا جاناشىرلىق تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن باس-تالادى. بۇگىن كوشەت وتىرعىزعان ءاربىر جاس ەرتەڭ ەلدىڭ دامۋىنا دا ءدال وسىنداي جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى. جاستاردىڭ بەلسەندىلىگى ۇلكەن ءۇمىت سىيلايدى. بۇل – ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, قوعامداعى بىرلىك پەن ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتى نىعايتاتىن ماڭىزدى قادام», دەدى م.كولباەۆ.
ءىس-شارا بارىسىندا جاستار اعاش وتىرعىزىپ قانا قويعان جوق. «ادەپ-قۇقىق جۇمىسى جونىندەگى مەنتور» جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان ارنايى ءدارىس ساعاتتارىندا وقۋشىلارعا قۇقىقتىق مادەنيەت, قوعامدىق ءتارتىپ, ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى كەڭىنەن ءتۇسىندىرىلدى. تۇلەكتەردىڭ ءبىرى نۇرقاسىم مۋبينا كوشەت وتىرعىزۋ ولاردىڭ مەكتەپپەن قوشتاسۋ ءساتىن ەرەكشە اسەرلى ەتكەنىن ايتتى.
ء«بىز بۇگىن جاي عانا اعاش ەككەن جوقپىز. بۇل – تۋعان مەكتەبىمىزگە, بالالىق شاعىمىزعا, تۋعان ولكەمىزگە دەگەن العىسىمىزدىڭ بەلگىسى. جىلدار وتە كوشەتتەر بيىك اعاشقا اينالعان كەزدە ءبىز دە ومىردەن ءوز جولىمىزدى تاۋىپ, ەلگە پايدامىزدى تيگىزەتىن ازامات بولامىز دەپ سەنەمىن. تابيعاتتى ايالاۋ بولاشاقتى ايالاۋ ەكەنىن بۇگىن تەرەڭ سەزىندىك», دەدى جاس تۇلەك.
ەكولوگيالىق اكتسيا مۇنىمەن شەكتەلمەي, تالدىقورعان قالاسىندا كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ ستۋدەنتتەرى اراسىندا «Student CUP» شاعىن فۋتبول تۋرنيرىمەن جالعاستى. جارىسقا جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى, كوللەدج, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنەن قۇرالعان سەگىز كوماندا قاتىسىپ, تارتىستى ويىن ورنەگىن كورسەتتى.
جالپى, وڭىردە 9 ساياباق, 1 سكۆەر, 2 اللەيا اباتتاندىرىلدى. بىلتىر وڭىردە 21 جاسىل ايماق جاڭارتىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەسكەلدى اۋدانى قارابۇلاق اۋىلىندا ورنالاسقان «جەڭىس» ساياباعى دا بار. مەردىگەر ۇيىمنىڭ جاۋاپسىزدىعىنان ساياباقتى قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسى بىرنەشە جىلعا سوزىلعان ەدى. 2021 جىلدان بەرى اياقتالماي كەلگەن قۇرىلىس جۇمىسى وبلىس باسشىلىعىنىڭ تىكەلەي ارالاسۋىنان كەيىن تولىق اياقتالىپ, نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. ەندى قولدانىستاعى جاسىل جەلەكتەردى كۇتىپ-باپتاۋعا, سۋارۋ جۇيەسىن جولعا قويۋعا, كوگالداندىرۋ جۇمىسىن ودان ءارى قارقىندى جۇرگىزۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. ساياباقتىڭ جالپى اۋماعى – 5,6 گا, ۇزىندىعى – 1,2 كم. مۇندا ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبول ويناۋعا ارنالعان 3 امبەباپ سپورت الاڭى, 4 بالالار ويىن الاڭى سالىندى. سونىمەن قاتار ورىندىقتار, قوقىس جاشىكتەرى مەن جارىق شامدارى ورناتىلىپ, جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جول توسەلدى. اۋماعىنا جاپىراقتى جانە قىلقان جاپىراقتى اعاشتاردىڭ, سونداي-اق بۇتالاردىڭ 460-قا جۋىعى وتىرعىزىلدى. بۇدان بولەك, 102 كوشە جارىعى باعانى ورناتىلىپ, قوعامدىق دارەتحانا سالىندى, ۆەلوجولدار مەن جۇگىرۋ جولاقتارى جاسالدى. جول بولىگىن اباتتاندىرۋ ماقساتىندا 400 توننا اسفالت توسەلىپ, بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى.
«وسىنداي ادەمى, زاماناۋي ساياباقتىڭ اشىلعانىنا وتە قۋانىشتىمىز. كۇن سايىن كەشكە نەمەرەم ايتورەمەن بىرگە وسىندا كەلىپ سەرۋەندەيمىز, ءوزىم اشىق اسپان استىنداعى جاتتىعۋ قۇرىلعىلارىندا جاتتىعامىن. بۇل جەر كۇندەلىكتى ەل جينالاتىن پايدالى دەمالىس ورنىنا اينالدى. اۋىلىمىزعا كوڭىل ءبولىپ, تۇرعىندارعا وسىنداي قولايلى جاعداي جاساعان بارشا جاڭعا ريزامىز», دەيدى قارابۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى رىسحان اۋباكىروۆا.
وسىنداي باستامالار ارقىلى جەتىسۋ جاستارى تابيعاتقا جاناشىرلىق پەن قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. تۋعان جەردىڭ تازالىعى مەن كوركەيۋى ءاربىر ازاماتتىڭ ورتاق مىندەتى. جاستار ەككەن ءاربىر كوشەت – ەل بولاشاعىنا دەگەن سەنىمنىڭ بەلگىسى.
جالپىۇلتتىق ەكولوگيالىق اكتسيا اياسىندا بيىل وڭىردە قاراتال, كوكسۋ, اقسۋ اۋداندارىنداعى ورتالىق ساياباقتاردى سۋارۋ جۇيەلەرىمەن بىرگە اباتتاندىرۋ, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى