مۇحتار كۇمىسبەك«Egemen Qazaqstan»
394 ماتەريال تابىلدى

ونەر • كەشە

«اعاتاي، جان قالتاڭدا قۇرتىڭ بار ما؟»

تۇركى حالقىنىڭ ءومىر سالتى تۇنعان فيلوسوفيا. شىر ەتىپ دۇنيە ەسىگىن اشقان نارەستەنىڭ وزەگىن جالعار ىزگىلىك، انا سۇتىمەن سىڭگەن اسىل قاسيەت، جورگەكتەگى جىلۋ عىلىمعا نەگىز بولار رۋحاني رەينكورناتسيا. كوشپەندىلەردىڭ عۇمىر سيپاتى توبە كەزىپ، تاۋ ىقتاۋ ەمەس، تىرشى­لىكپەن تولىق تامىرلاسۋ. بۇل باباتانىمنان تاراعان عۇمىرلىق مايەك الار نازىك اقىلدىڭ جەمىسى. اداس­سا اتىنىڭ جەرشىلدىگىنە سەنەتىن قازاقتىڭ قالىپ-قاعيداسى وسى.

ونەر • 27 ماۋسىم، 2022

ءپىل

ادامدار – اقىلدى جانۋار. مۇنى دانىشپان فري­د­ريح نيتسشە ايتقان. دۇنيەگە دەگەن اشكوزدىك ەكى اياقتى پەندەگە عانا جاراسقان، ال تىرشىلىكتىڭ دامۋ زاڭىنا باعىنعان اڭداردىڭ ارەكەتى تاڭىرلىك ينستينكت عانا. ايتسە دە قۇداي بارلىق كۇش-قۋاتتى ادامزاتتىڭ قولىنا ۇستاتقان ەكەن. ءبىزدىڭ يماني سەنىم ونىڭ سىناق ەكەنىن كەيىن ۇعىندى. بۇل دا – ديللەما. ءسىز بەن ءبىزدىڭ كارتيناداعى پىلدەن نە ايىرماشىلىعىمىز بار؟! ويلانىپ كورەيىكشى…

قوعام • 24 ماۋسىم، 2022

ارحيۆ سالاسىنداعى جاس تولقىن

ارحيۆ سالاسى – جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاقتاعى رۋحاني ازىعى. ونى زەردەلەۋ، زەرتتەۋ، باعامداۋ، وي سۇزگىسىنەن وتكىزۋ سولاردىڭ ەنشىسىندە. ەندەشە، جاستاردى مۇراعات ىسىنەن حاباردار ەتۋ ەلگە پارىز. بۇگىندە بۇل ونەگەلى ءىستى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءارحيۆى قولعا الىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ارنايى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ، جاس مامانداردى تارتىپ جاتىر.

تاريح • 23 ماۋسىم، 2022

سۋرەت سىرى

كەيدە ءبۇتىن تاريح ءبىر عانا سۋرەتكە سىيىپ كەتەدى. وتكەنىن جوعالتىپ العان جاننىڭ ءتۇپباستاۋىنا اپارار جولبەلگى سەكىلدى. جانىڭىزعا جىلۋلىق قۇيادى، ساناڭىزعا سۇلۋ ساتتەردىڭ سيلۋەتىن سىيلايدى. كەمەلىنە كەلىپ، تالاي سىرعاقتى جولدى وندىرگەن، تانىم-تاعىلىمى تەرەڭ قارياداي جان سارايىن جادىراتاتىن شەجىرەلى عاسىردىڭ ءپالساپاسى تۇگەسىلە مە؟ قانشا ۋاقىت تىرشىلىك تەپەڭىمەن جۇرسەڭىز دە بىرەۋ كەلىپ كوڭىلىڭىزدىڭ كيەلى پەرنەسىن ءدوپ باسسا اساۋ وزەندەي اعىلا جونەلەسىز. ءبىز بۇگىن سونداي جانمەن ديدارلاستىق. كوپتى كورگەن قارت انامىزعا كوڭىلاشار نيەتپەن قۇلاق قويىپ اڭگىمەسىن ۇيىپ تىڭدادىق.

ونەر • 22 ماۋسىم، 2022

پيكاسسونىڭ كوگەرشىنى

پوتسيفيك! بۇل – بەيبىتشىلىك تاڭباسى. مۇقىم ۇلتتىڭ تاعدىرى قىل ۇس­تىندە تۇرعان دۇربەلەڭ شاقتا ەتەگى جاسقا تولعان حالىقتىڭ تا­عىنا قونۋىنا رۋح بەرگەن اساسي بەلگى. ەڭىرەگەن جان كورسە ەنە­كوكىرەگى ءيىپ سالا بەرەر ۇلى تى­نىشتىق سەزىمى كىمگە دە بولسا شىنايى ءھام جەمىستى ەمەس پە؟! مۇنى بريتاندىق سۋرەتشى دجەرالد حولتوم جاقسى تۇيسىنسە كەرەك. اڭىزعا سۇيەنسەك، ول دا پيكاسسو سەكىلدى الدىمەن كوگەر­­شىنمەن تىلدەسىپتى دەسەدى.

ونەر • 21 ماۋسىم، 2022

ماڭگىلىك ءومىر كەيىپكەرى

اجالعا ايلا جۇرمەيدى. وسى وي سانامىزدا قىلاڭ بەرسە، اۋەلى قورقىت اتا ەسكە تۇسەدى. تۇركى وركەنيەتىنىڭ تەمىر­قازىعىنا اينالعان الىپ تۇلعانىڭ اڭىزى – رۋحاني كەنىش. اسىرەسە قازاققا جاقىن سەكىلدى. ەرتەگى مەن ءاپسانادان باس­تاپ، شىندىققا تامىر جايار ويلى وقيعالاردىڭ جەلىسىنە ەرتەتىن اڭگىمەلەر اسەرلى ءارى ادەپتى. پايعامبارلار داۋى­رى­نەن باستالعان حامسا جىر مەن بوياۋدان ءالى دە ۇيقاس ىزدەيدى.

ونەر • 19 ماۋسىم، 2022

بي جادى. لامبادا

بي مۋزىكادا جاتقان بارلىق قۇپيانى اشادى. شارل بودلەر ايتقان وسى سوزگە، ءبىز تاعى ويماقتاي وي قوسقىمىز كەلىپ وتىرعانى. ادامنىڭ ءاربىر قوزعالىسىندا ءومىر ىرعاعىنىڭ ەلەمەنتتەرى بار، ول ءتىپتى ءوزىنىڭ كىم ەكەنىنەن دە حابار بەرەدى. اربىردەن سوڭ ءبيسىز رەۆوليۋتسيا جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. سوندىقتان جاڭا قازاقستانعا جاڭا بي، جاڭا قوزعالىس اۋاداي قاجەت. ماسەلەن، لاتىنامەريكالىقتار لامبادادان سول رۋحتى تاپتى. ال فيلوسوف گابريەللا روتتىڭ ايتۋىنشا، ءبىز ءوزىمىزدى تولىعىمەن بي رۋحىنا بەرسەك، ول دۇعاعا اينالادى. بىراق قازاقتىڭ ونى مويىنداي قويۋى قيىن.

ونەر • 16 ماۋسىم، 2022

قارا تون

«قارا شاپان –جاۋىندا اكەم، ساۋىندا شەشەم كيگەن،سول شاپاننىڭ قوينىنا شەكەر دە ۇيگەم.جاماۋ-جاماۋ ءبىز كورگەن بالالىقتاي،قايدا قالدى شاپانىم كوشەردە ۇيدەن؟». جاس اقىن ەرىك نارىننىڭ وسى ولەڭى كارتيناداعى بوياۋمەن ۇندەسەتىن سەكىلدى. ءبىر دەتالمەن-اق تىرلىكتىڭ قاسىرەتىن كورسەتۋ، ونى جۇرەكپەن سەزىنۋ قيىن دۇنيە. بىراق جان تولعانىسىڭىز ءتۇس بولىپ توگىلگەندە كەنەپ بەتىندە ەركىن قالىقتايسىز.

ونەر • 13 ماۋسىم، 2022

جۇرەكتى اۋىرتقان جەلتوقسان

ازالى جەلتوقساندا جۇرەككە اۋا جەتپەدى. 1986 جىلدىڭ قىسى اق جامىلعان اينالانى قاندى تۇسكە بوياپ، قىزىل قاردى قۇشقان قانشاما بوزداقتارىمىز اجال قۇشتى. تابانىنان سىز وتكەن، سۋىقتان جانى قالتىراعان جاستار نەبىر دەرتكە شالدىقتى. ايتسە دە ولاردىڭ رۋحى ماڭگىلىك بيىككە كوتەرىلدى، بالبال تاسقا اينالدى. ءبىز مىسالعا العان كارتينا سول قاسىرەتتى ەسكە سالادى.

تاريح • 09 ماۋسىم، 2022

ەسكى ءداۋىر ەستەلىگى

شىركىن، جەتىسۋدىڭ ءون بويى سىڭسىعان نۋ ورمان عوي. جاز كەلسە بولعانى، جەرى جاسارادى، اينالا-ماڭ شالعىن كىلەم توسەنەدى. جەتىسۋ سۇلۋداي ساندەنەدى، جول جيەگى ءتۇرلى گۇلدى شوپكە تولادى. ءتۇيىر تاسىندا تۇيدەك-تۇيدەك تاريحتىڭ تارالعىسى توپتالىپ جاتادى. بۇل تاڭبالى تاستار – تاريحتىڭ ميى، اقىل-ويدىڭ تابىسى. سەڭگىر-سەڭگىر تاۋلاردى، ۇڭگىر-ۇڭگىر قۇزداردى، تۇيە وركەشتى شىڭداردى، بۇراڭ-بۇراڭ سۇرلەۋلەردى سەرىك ەتكەن تاڭبالى شاتقالى. كورگەن كىسى كوڭىل بولمەي كەتپەيدى.