مۇحتار كۇمىسبەك«Egemen Qazaqstan»
195 ماتەريال تابىلدى

سۇحبات • 27 قاراشا، 2020

«مۇقاعالي اعام يىعىمدا ۇيىقتاپ باردى»

قالاي دەسەڭىز دە ونەرگە مۇنشا عاشىق ادامدى جولىقتىرا الماسىڭىز انىق. مۇمكىن جولىقتىرارسىز دا، بىراق تاعدىر سۋرەتى سايكەس كەلە قويا ما ەكەن؟ جەتپىستى جەتەلەپ، جەتەر بيىگىن باعامداعان جان «مەن ءالى تەاتردىڭ شاكىرتىمىن» دەگەندە « ۇلىلىق قاراپايىمدىلىقتا ەكەن عوي» دەپ قايىرا ايتقىڭىز كەلەدى. مۇزبالاق مۇقاعاليدىڭ مۇڭىنا قۇلاق ءتۇرىپ، قايىڭمەن قاتار سىرلاسقان ونەر يەسىنىڭ عۇمىرناماسى قىزىق تا قىم-قۋىت. ءسىزدىڭ دە كوڭىلىڭىزدى تەربەي جونەلەتىنى كۇمانسىز. سەنبەسەڭىز، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى الماحان كەنجەبەكوۆانىڭ جانسارايىنا ءۇڭىلىپ كورىڭىزشى... وكىنبەيسىز...

ەڭ قىسقا اڭگىمە • 26 قاراشا، 2020

باقباق تىستەگەن تاريح

ءيا، «مۇراعات»، «ارحيۆ» دەگەن ءسوز اتالسا بولدى جۇرتتىڭ كوبى تەك ءوڭى ابدەن سارعايعان، ج ۇلىم-ج ۇلىمى شىققان حات-قاعاز، قۇجات-دەرەكتى بىردەن ەسكە تۇسىرەتىنى انىق. ال جازىلماعان، جازىلسا دا ۇشتى-كۇيلى جوعالعان، بالكي باي ءبىر زاماندا كۇلگە اينالعان تاريحىڭدى قايتەرسىڭ؟!

رۋحانيات • 26 قاراشا، 2020

جازبا مۇراعات – جاڭىلمايتىن ەسكەرتكىش

جانعا اشپاعان قۇپياسىن قاعاز بەتىنە توككەن قارتاڭ تاريحتىڭ نەنى ىشىنە بۇككەنىن ۋاقىت كورسەتتى. باعزىدان تام-تۇمداپ جەتكەن مۇراعاتتار اۋەلگى ويىمىزدىڭ سەڭىن بۇزدى. جو-جوق، بۇزىپ قانا قويعان جوق، بابا ميراسىنىڭ قادىرىن ارتتىردى. قوعام جاڭاشا كوزقاراس ءتۇزدى، سانا جاڭعىردى. ەتىنەن وتكەن، سۇيەگىنە سىڭگەن قازاقتىڭ تالايلى تاعدىرى كەلەر كۇنگە كەڭشىلىك جاسادى. ءبىز وتكەنىمىزدى سارالاي وتىرىپ، بولاشاعىمىزدى سالماقتاي الدىق. راسىمەن عاجاپ ەمەس پە؟ سەنبەسەڭىز، قاراڭىزشى...

تانىم • 24 قاراشا، 2020

كوك اسپانعا تىرەۋ بولعان الىپ تاۋ

پيراميدا ءپىشىندى سۇلۋ شىڭدى كورگەندە قارت تاريحقا قاداۋ-قاداۋ ءىز قالدىرعان الىپ تۇلعالاردىڭ سۇلباسى ەلەستەيدى. ءسىز، مۇمكىن زاڭعار كوككە ۇمسىنىپ، مىزعىماستاي مەلشيىپ تۇرعان قۇزدار قانشاما دەپ سوزىمىزگە كەلىسپەسسىز... بىراق ول وزگەدەن وقشاۋ، باسقادان دارا. قۇددى، حاس شەبەردىڭ قولىمەن مۇسىن­دەلگەندەي. كوزدىڭ جاۋىن الاتىنداي ءمارمارلى ءبىر بەتىنە توقتالماعاننىڭ وزىندە، باسىندا ۇدايى ماڭعاز بۇلتتىڭ ء«جىپسىز بايلانىپ» قالا بەرەتىنىن ەسكەرسەڭىز دە جەتكىلىكتى. ءجىپسىز بايلانۋ دەمەي نە دەيسىز: بۇلت دامىلداسا تابيعاتتىڭ مىڭ-ميلليون دىبىستان قۇرالعان تەڭدەسسىز سيمفونياسى ورىندالىپ جاتقانداي بولادى. سوندا جاپوندىقتار جابىلا اسپەتتەيتىن فۋدزياما تاۋى قىزىق ەمەستەي، بىزگە!

رۋحانيات • 24 قاراشا، 2020

جارىق پەن ءتۇستىڭ قۇشاعىنداعى ازاپ

وسى ءبىر كۇڭگىرت پەيزاج ەشكىمدى ەسىڭىزگە سالماي ما؟ وسى ءبىر سىرلى دا نۇرلى سۋرەت ءومىر بويى كەۋدە تۇسىندا ساقتالاتىنداي. امسە، كوپتىڭ كوڭىلىنە سۇلۋ ءبىر ءسوز بولىپ جەتسە دەپ قانشا ارماندادى ەكەن؟! تاعى دا ەسكە السا، ادام قولىنان جاسالعان ەرلىكپەن تىرشىلىكتىڭ ءىزى جوسىلعان، جاڭا قونىستار، جاڭا تۇتىندەر قوسىلعان تەڭبىل-تەڭبىل دالاعا، ورمانى قاۋداي ۇيىسقان ۇيىققا، قۋ مەديەندە قۇشاعىنا قۇپياسىن تىققان تارعىل-تارعىل قۇمدارعا قاراپ ويلانىپ ەدى-اۋ، سوندا! سوسىن ادەتىنشە جۇلدىزداردى جولىنا جايىپ، باقىت بولساڭ ەرتەرەك بەلگى بەر دەگەندەي تۇنگى اسپانعا تەلمىرەتىن.

قازاقستان • 24 قاراشا، 2020

ءبىر شىمشىم توپىراق

اۋەلدەن «وتان – وتباسىنان باستالادى» دەيتىن قازاقتىڭ تۋعان جەرگە دەگەن ىقىلاسى الابوتەن، ايرىقشا سۇلۋ بولعان. ساق، عۇن، ءۇيسىن – تۇتاس تۇركىلىك التىن كەزەڭگە ارقا سۇيەپ ايتپاعاننىڭ وزىندە بەرىدە ونەگە اتىنا سۇرانىپ تۇرعان بەيبارىس سۇلتاننىڭ ءوزى نەگە تۇرادى دەسەڭىزشى؟! مام ۇلىك بولىپ مىسىر بارعان، سويتە ءجۇرىپ سۇڭعىلالىعىمەن سۇلتان بولعان دا وسى ءباھادۇر باباڭىز. ودان كەيىنگى ءماشھۇر تاريح سىزگە تاعى ءمالىم. ءبىز بۇگىن وتكەننەن قالعان قازىنانى قايتا كوپسىتىپ، كوپكە ۇسىنۋدى ءجون سانادىق.

وقيعا • 24 قاراشا، 2020

ءفاشيزمدى ايىپتاۋ فراگمەنتتەرى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيىندە «نيۋرن­بەرگ ساباقتارى: ۇمى­تىل­­ماس ءۇشىن» كورمەسى اشىل­دى. اتال­عان شارانى قا­زاقستانداعى رەسەي ىن­تى­­ماقتاستىق وكىلدىگى، رە­سەي تاريحي قوعامى، ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ور­تا­لىق مۋزەيى (ماسكەۋ) جانە قازاق­­ستان­داعى رەسەي فەدە­را­تسيا­سى ەلشىلىگى بىرلەسە وتىرىپ ۇيىم­­داس­تىردى.

وقيعا • 23 قاراشا، 2020

ۇلى دالانىڭ مادەني جاۋھارلارى

باعزىدان ايان، تۇركى دالاسىنىڭ قويناۋى قۇتقا تولى. قانشاما عاسىردى باسىنان وتكىزسە دە وركەنيەتى دامىپ، تۇرلەنىپ وتىرعان. بۇعان ۇلتتىق مۋزەيدەگى « ۇلى دالانىڭ ەجەلگى ونەرى جانە تەحنولوگيالارى» زالىنىڭ اشىلۋىندا تاعى ءبىر مارتە كوزىمىز جەتتى.

رۋحانيات • 23 قاراشا، 2020

بالالار كىتاپحاناسىنىڭ بازىناسى

قۇرمەتتى وقىرماندار، گازەتىمىزدىڭ №214 (29943) سانىندا اۋىل كىتاپحاناسىنىڭ احۋالىن ايتا وتىرىپ، بالالار كىتاپحاناسىنا جەكە تاقىرىپ ارناپ، جىكتەپ جازامىز دەپ ۋادە ەتكەن بولاتىنبىز. سول ۋادەمىزدى بۇگىن ورىندايتىن ءسات كەلگەن سىڭايلى. ەلىمىزدە ارناۋلى بالالار كىتاپحاناسى از ەكەنى بەلگىلى. بيىلدىڭ وزىندە رەسپۋبليكا بويىنشا بار-جوعى 254 كىتاپحانانىڭ 7-ەۋى جابىلعان. ول – ول ما، ميلليوننان استام تۇرعىنى بار استانامىزدىڭ سول جاعالاۋىندا بۇلدىرشىندەرگە ارنالعان رۋحاني شاڭىراقتى جولىقتىرا المايسىز. ءبىز وسى رەتتە وزەكتى ماسەلەلەرگە كەڭىنەن توقتالىپ، سەبەبىنە ءۇڭىلىپ كوردىك.

تاريح • 18 قاراشا، 2020

ەسكىدەن قالعان ەستى ءسوز

كورگەندى كىسىنىڭ كوڭىلى قاشاندا كول. كوپتىڭ دە، ازدىڭ دا قادىرىنە بويلاي الادى. بۇل ادەت بايىرعى قازاقتىڭ تامىرىمەن تىندەسىپ، مادەنيەتىن ءتىپتى كوركەم كورسەتكەن. ال بۇگىن شە؟ قۇندىلىقتار وزگەرگەن تۇستا ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ۋىعى شەجىرەلى شاڭىراعىمىزدى نىق كوتەرىپ تۇر ما؟ ويلانىپ كورىڭىزشى... الدە ەسكىدەن قالعان ەستى ادەپتى ەسىكتەن ءارى اتتاتپاي، بوساعادان تەلمىرتىپ قويامىز با؟ زامان وزگەردى دەگەننىڭ وزىندە، بۇل قىلىق بىزگە جاراسا ما؟ بابالار اماناتى دالا مىنەزدى حالىقتىڭ جۇرەگىنەن نۇر شاشىپ تۇرۋى ءتيىس ەدى عوي...