سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
– جاڭعاق نەمەسە جەرجاڭعاق – وڭىرىمىزدە سۇرانىسقا يە, داستارقاننىڭ كوركىن كەلتىرەتىن پايدالى ءونىم. الايدا بۇگىندە ءبارىنىڭ الىپ جۇرگەنى يمپورتتىق جاڭعاق. اۋىل شارۋاشىلىعىمەن ءۇش جىل بۇرىن اينالىسا باستادىق. باسىندا قانت قىزىلشاسى مەن جۇگەرى وسىردىك. كەيىن كليماتتىق جاعدايدىڭ قولايلى ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, قوسىمشا باقشا ونىمدەرىمەن ەگۋگە كىرىستىك. سەبەبى قىزىلاعاش قاربىزىنىڭ ەڭ ءدامدى ءارى تانىمال ەكەنى بارشاعا بەلگىلى. بيىل العاش رەت 200 گەكتار جەرگە 3 ءتۇرلى بۇرشاق تۇقىمداس داقىل ەگىپ, تاجىريبە رەتىندە وزبەكستاننان اكەلىنگەن تۇقىممەن 1,5 گەكتارعا جەرجاڭعاق وتىرعىزدىق. بۇرشاق داقىلدارىن تاڭداۋدا قاتەلەسپەپپىز, بيىلعى ونىمدىلىگى كوڭىل قۋانتادى, – دەيدى «جەتىسۋ جەر» جشس شارۋا قوجالىعىنىڭ ديرەكتورى قانات سانيازوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەتىسۋدا جەرجاڭعاقتى ءوسىرۋدىڭ بولاشاعى زور. ويتكەنى بۇل داقىلدى وسىرۋگە اسىرەسە ىستىق اۋا رايىمەن ەرەكشەلەنەتىن قىزىلاعاش ءوڭىرىنىڭ تابيعاتى وتە ىڭعايلى. ءارى بۇل داقىلدى ءوسىرۋ اسا قيىن ەمەس, ونىمدىلىگى دە جوعارى. ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتپەيدى, دەر كەزىندە سۋارىپ, تىڭايتقىش بەرىپ وتىرسا جەتكىلىكتى.
– قازىر ءبىزدىڭ جەرجاڭعاق ءپىسىپ جەتىلىپ جاتىر. جاقسى كۇتىم جاسالسا, ءار گەكتارىنان 3-تەن 5 تونناعا دەيىن ءونىم الۋعا بولادى. قايتا وڭدەۋ كەزىندە جاڭعاق قۇرامىنداعى ماي 45 پايىزعا, ال ءنارۋىز 20–25 پايىزعا دەيىن جەتەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل داقىل توپىراقتى ازوتپەن بايىتادى», دەيدى ق.سانيازوۆ.
وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, كەلەسى جىلى بۇل شارۋا قوجالىعى جەرجاڭعاق ەگىلەتىن اۋماقتى 10–15 گەكتارعا دەيىن جوسپارلاپ وتىر. ال بيىلعى ءونىمدى شاعىن, جەكە قاپتامالارعا بۋىپ-ءتۇيۋ كوزدەلگەن. قانات سانيازوۆتىڭ پىكىرىنشە, الداعى ۋاقىتا جەتىسۋدا وسىرىلگەن جەرجاڭعاق ءوڭىردىڭ جاڭا برەندىنە اينالۋى ابدەن مۇمكىن, سەبەبى بۇعان بارلىق مۇمكىندىك بار.
قازىر ەگىن القاپتارىندا بۇرشاقتى جيناۋ قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ءبىر گەكتاردان 1,5–2 تونناعا دەيىن ءونىم جينالادى. بۇل جۇمىستارعا جەرگىلىكتى مامانداردان بولەك, وزگە وڭىردەن دە تارتا وتىرىپ, تىركەمەلى كومبايندار جۇمىلدىرىلدى. شارۋاشىلىقتا بارلىعى 6 تراكتور مەن بىرقاتار تىركەمەلى تەحنيكا بار, 15 ادام جۇمىس ىستەيدى. شارۋاشىلىق يەسىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك قولداۋ دا ۇلكەن كومەك بولىپ وتىر.
– ءبىز جەڭىلدەتىلگەن جانار-جاعارماي, تۇقىم, پەستيتسيد جانە تىڭايتقىش تۇرىندەگى مەملەكەتتىك سۋبسيديالار ارقىلى قولداۋ الىپ وتىرمىز. نەگىزىنەن مەنىڭ ماماندىعىم – پروگرامميست, قاسىمداعىلاردىڭ بىرەۋى – ەكونوميست, ەكىنشىسى – زاڭگەر. ياعني باستاپقىدا ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعىنان قاتىسىمىز بولعانىمەن, ساپالى وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ ماقساتىندا وسى سالاعا بەت بۇردىق. بىزگە وزگە دە شارۋا قوجالىقتارى كوپ كومەك كورسەتتى, قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋ كەزىندە تاجىربيەلەرىن ءبولىستى. جالپى العاندا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا تابىسقا جەتۋدىڭ باستى كىلتى – زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ. بۇل تەك ونىمدىلىكتى ارتتىرىپ قانا قويماي, ادام ەڭبەگىن جەڭىلدەتەدى. سول سەبەپتى 2022 جىلى ءبىز ەگىستىك القاپتارىنا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جۇيەسىن ورناتتىق. مەملەكەت شىعىننىڭ 50 پايىزىن وتەپ بەردى, بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قولداۋ بولدى. ال كەلەسى جىلى تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى ق.سانيازوۆ.
ايتا كەتەيىك, شارۋا قوجالىعىندا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارى 65 گەكتار جەرگە ورناتىلعان. سونىمەن قاتار مۇندا ديسكرەتتى سۋارۋ ءادىسى دە قولدانىلادى. بۇل ءتاسىل سۋارمالى سۋدى ەداۋىر ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جەتىسۋدىڭ ەگىن القاپتارىندا ءوسىپ كەلە جاتقان جەرجاڭعاق – جاڭا داقىل عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءوڭىردىڭ اگرارلىق تاۋەكەلگە بارىپ, جاڭاشىلدىققا ۇمتىلعانىنىڭ ايقىن كورىنىسى. تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانىپ, تەحنولوگيانى يگەرە بىلگەن جاعدايدا, بۇل ءونىم شىن مانىندە, جەتىسۋدىڭ ماقتانىشىنا اينالماق. جالپى ايماقتا ءداندى, مايلى داقىلدار, جەمشوپ تۇرلەرى, باقشا ونىمدەرى, قانت قىزىلشاسى, كارتوپ پەن كوكونىس وسىرىلەدى. بۇل تىزىمگە بيىل بۇرشاق پەن جەرجاڭعاق قوسىلدى. بۇگىندە وڭىردەگى ەگىس القابىنىڭ جالپى كولەمى 500 مىڭ گەكتارگا جەتتى.
جەتىسۋ وبلىسى
