سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
اۋداننىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى, ەڭ الدىمەن, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن وڭدەۋ سالاسىنا نەگىزدەلگەن. سونىڭ ىشىندە ءوڭىردىڭ باستى برەندىنە اينالعان كوكسۋ قانت زاۋىتى بۇگىندە وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ لوكوموتيۆى سانالادى. زاۋىتقا جۇرگىزىلگەن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ونىڭ وندىرىستىك قۋاتى تاۋلىگىنە 5 مىڭ تونناعا دەيىن جەتتى. بۇل – ءوڭىردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل وڭتۇستىك ايماقتىڭ قانت ءوندىرىسىن تۇراقتاندىرۋعا ۇلەس قوساتىن ايتارلىقتاي كورسەتكىش. زاۋىت ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى ماۋسىمدا قانت قىزىلشاسىن قابىلداۋ, وڭدەۋ جۇمىسى بىرقالىپتى ءجۇرىپ جاتىر. وسىلايشا, قانت زاۋىتىنىڭ جاڭعىرۋى اۋدان ەكونوميكاسىنا جاڭا سەرپىن بەرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ ۇلەسىن ارتتىرۋعا جول اشىپ وتىر.
– جاڭا جابدىقتاردىڭ ورناتىلۋى ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىردى. ەنەرگيا ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىنىڭ ەنگىزىلۋى مەن اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى ءونىم ساپاسىن جاقسارتۋعا, شىعىندى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ەڭ باستىسى, جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ ءونىمىن تولىق قابىلداپ, شيكىزاتتى دەر كەزىندە وڭدەۋ مۇمكىندىگى ارتتى, – دەپ مالىمدەدى كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسقار تۇرسىنوۆ.
اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ سالاسىندا اۋداندا ءۇش ءىرى كاسىپورىن ايرىقشا ءرول اتقارادى. ولار – كوكسۋ قانت زاۋىتى, «ۋىز ماي ينداستري», «كوكسۋ» ءسۇت زاۋىتى («ارقاباەۆ»). مايلى داقىلداردى وڭدەيتىن «ۋىز ماي ينداستري» سەرىكتەستىگى قازىرگى تاڭدا 10,5 مىڭ توننا مايبۇرشاق قابىلداپ, ونىڭ 2,2 مىڭ تونناسىن قايتا وڭدەۋدەن وتكىزگەن. «كوكسۋ سم» ءسۇت زاۋىتى جىلىنا 12 مىڭ تونناعا دەيىن ءسۇت ءونىمىن وڭدەپ, كوكسۋ, كەربۇلاق, ەسكەلدى اۋداندارىنان شيكىزات قابىلدايدى.
بيىل اقپان ايىندا ىسكە قوسىلعان جاڭا «Green نorizon ەnterprises» تسەحى دا اۋدانداعى وڭدەۋ الەۋەتىن ارتتىردى. ونىڭ تاۋلىكتىك قۋاتتىلىعى 40 توننا ءسۇت ءونىمىن وندىرۋگە جەتەدى. بۇل جوبانىڭ ىسكە قوسىلۋى ءسۇت شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن شارۋالاردىڭ تۇراقتى وتكىزۋ نارىعىن قامتاماسىز ەتتى. بۇدان بولەك, الداعى ۋاقىتتا قۇنى 14 ملرد تەڭگەگە باعالانعان «Beles اgro KZ» ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوباسى جۇزەگە اسادى. قۋاتتىلىعى جىلىنا 15 مىڭ توننا قۇس ەتىنە تەڭ ءوندىرىس ورنى ءوڭىردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتىپ قانا قويماي, 300-گە جۋىق ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتيدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ارداگەرى, كوكسۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ساعيدوللا قوجاحمەتوۆ بۇل وزگەرىستىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ەكەنىن ايتادى:
– بۇرىن اۋىلداعى ءونىمنىڭ ءبىرازى شيكىزات كۇيىندە سىرتقا كەتەتىن. قازىر جاعداي وزگەردى. وڭدەۋ كولەمى ۇلعايىپ, دايىن ءونىم شىعارۋ جولعا قويىلدى. بۇل قوسىلعان قۇننىڭ اۋدان ىشىندە قالۋى, ياعني حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى دەگەن ءسوز, – دەيدى ارداگەر.
جەتىسۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتىن جاقسارتۋ, جەكە كاپيتالدى تارتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. تەك بيىلعى جىلدىڭ توعىز ايىنىڭ وزىندە كوكسۋ اۋدانىنىڭ ەكونوميكاسىنا 13,6 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,4 ەسەگە كوپ كورسەتكىش.
كەيىنگى ءۇش جىلدا كوكسۋ اۋدانىندا 20 الەۋمەتتىك نىسان سالىنىپ, ۇشەۋى جوندەۋدەن وتكەن. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا توقتالساق, بىلتىر بالپىق بي اۋىلىنا 600 ورىندىق جاڭا مەكتەپ سالىناتىنى ايتىلعان بولاتىن. بۇگىنگى كۇنى بۇل مەكتەپتىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىن, مەملەكەتتىك ساراپتامادان ءوتتى, كەلەسى جىلعا قاراجات بولۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ءوتىنىم بەرىلدى. سول سياقتى بوزتوعان اۋىلىنداعى مۇسابەك اتىنداعى ورتا مەكتەپ كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ جاتىر. قۇرىلىس جۇمىسى كەلەسى جىلدىڭ اقپان ايىندا اياقتالادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بىلتىر پچ-45, كەڭارال اۋىلدارىندا بلوكتى-مودۋلدىك مەديتسينالىق پۋنكتتەر تۇرعىزىلعان. بيىل «اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە قىزىلتوعان, بەسقاينار, جەتىجال, قاراتال اۋىلدارىندا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەردىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. بالپىق بي اۋىلىندا بلوكتى-مودۋلدىك جەدەل جاردەم مەديتسينالىق ستانساسى جىل سوڭىنا دەيىن قولدانىسقا بەرىلەدى. سونداي-اق ز.تامشىباي اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا كۇردەلى جوندەۋدەن كەيىن پايدالانۋعا بەرىلدى. وعان قوسا, سوڭعى ەكى جىلدا اقتەكشە, 3.تامشىباي, العاباس, اينابۇلاق, كوكسۋ اۋىلدارى مەن كوكسۋ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنا 6 سانيتارلىق اۆتوكولىك ساتىپ الىندى. اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانا جىل سوڭىنا دەيىن كەرەكتى جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
مادەنيەت, سپورت سالالارى دا نازاردان تىس قالعان ەمەس. جارلىوزەك اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى سالىنىپ جاتىر, وسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قولدانىسقا بەرىلەدى. سونداي-اق بيىل مۇسابەك اۋىلىندا بلوكتى-مودۋلدىك كلۋب ورناتىلىپ, تالاپتى اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى.
– الداعى ۋاقىتتا دا اۋداننىڭ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جۇمىسى جالعاسىن تاۋىپ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان ناقتى, جۇيەلى شارالار جۇزەگە اسىرىلادى, – دەدى وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ.
جالپى العاندا, كوكسۋ اۋدانى بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى مەن قايتا وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋ ارقىلى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيىنە كوتەرىلىپ كەلەدى. قانت زاۋىتىنىڭ جاڭعىرۋى, ءسۇت, قۇس ەتىن وندىرەتىن جاڭا كاسىپورىنداردىڭ ىسكە قوسىلۋى, ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ ارتۋى – مۇنىڭ ءبارى جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ اگرارلىق الەۋەتىن كۇشەيتىپ, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى ناتيجەلەر.
جەتىسۋ وبلىسى
