سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
جاقىندا سارقان اۋدانىنداعى قارعالى اۋىلىندا جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت (فاپ) پايدالانۋعا بەرىلدى. زاماناۋي ۇلگىدەگى مەديتسينالىق نىسان مىڭنان استام تۇرعىنعا ۋاقتىلى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە دايىن. جاڭا فاپ-تا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق, شۇعىل, اكۋشەرلىك كومەكتى ۇيىمداستىرۋعا قاجەتتى بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. مۇندا انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ, ءتۇرلى اۋرۋدىڭ الدىن الۋ, سونداي-اق ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت ۇسىنۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
ۇزاق جىل بويى مەديتسينالىق كومەكتى تالاپقا ساي كەلمەيتىن, بەيىمدەلگەن ەسكى عيماراتتا الىپ كەلگەن اۋىل جۇرتشىلىعى جاڭا مەديتسينالىق نىساننىڭ اشىلۋىن زور قۋانىشپەن قابىلداپ, كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋعا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
– ەسكى عيماراتتا جۇمىس ىستەۋ دە, ەم الۋ دا وڭاي بولعان جوق. سوعان قاراماستان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءوز مىندەتتەرىنە ادالدىق تانىتىپ, ايانباي ەڭبەك ەتتى. «دەنساۋلىق – ادام ومىرىندەگى ەڭ قىمبات قۇندىلىق. سول تۇرعىدا بۇگىن اشىلىپ وتىرعان جاڭا مەديتسينالىق پۋنكت – جاي عانا جاڭا عيمارات ەمەس, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتى مەن ەرتەڭىنە جاسالعان ناقتى قامقورلىق», دەيدى جەرگىلىكتى تۇرعىن امانگەلدى سەيسەن ۇلى.
ايتا كەتەرلىگى, بۇل – جىل باسىنان بەرى سارقان اۋدانىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن ەكىنشى مەديتسينالىق نىسان. بۇعان دەيىن اۋدان اۋماعىنداعى م.تولەباەۆ اۋىلىندا دا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت ەل يگىلىگىنە بەرىلگەن.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, شالعايداعى اۋىلداردى مەديتسينالىق قىزمەتپەن قامتۋ ماقساتىندا كەربۇلاق اۋدانىندا – 17, پانفيلوۆتا – 11, الاكولدە – 9, قاراتالدا – 6, ەسكەلدىدە – 5, اقسۋ, كوكسۋ اۋداندارىندا – 4, سارقان اۋدانىندا 3 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى بوي كوتەردى. سولاردىڭ ءبىرى – وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا قۇرىلىسى اياقتالىپ, جاقىندا اشىلعان پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى ديحانقايرات اۋىلىنداعى جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت. اۋىلدا 1 200 تۇرعىن بار. بۇعان دەيىنگى مەديتسينالىق مەكەمە 1980 جىلى سالىنعان ەسكى عيماراتتا ورنالاسقان ەدى. جاڭا عيمارات قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالىپ, زاماناۋي ينجەنەرلىك جۇيەلەرمەن تولىق قامتىلعان. مۇندا الدىن الا قابىلداۋ, كۇندىزگى قابىلداۋ, ەمدەۋ بولمەلەرى, ۆاكتسينالاۋ كابينەتى, باسقا دا قاجەتتى بولمەلەر قاراستىرىلعان. فاپ-تا 3 مەديتسينا مامانى جۇمىس ىستەيدى. سولاردىڭ ءبىرى – 30 جىلدان استام تاجىريبەسى بار فەلدشەر گۋلينۇر قامباروۆا.
– ءبىز بۇرىنعى عيماراتتى كومىرمەن جىلىتىپ, تار بولمەلەردە, قولايسىز جاعدايدا تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ كەلدىك. زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتار جوق بولعاندىقتان تۇرعىنداردى كوبىنە اۋدان ورتالىعىنا جىبەرەتىنبىز. قازىر جاڭا فاپ-تا العاشقى كومەك كورسەتۋگە, ەمدىك شارالار جۇرگىزۋگە قاجەتتى جابدىقتاردىڭ بارلىعى بار. مەكەمەنىڭ ەلەكترمەن جىلىتىلاتىنى, كەڭ, جارىق ءارى قولايلى بولعانى قۋانتادى, – دەيدى ول.
ودان بولەك, كوكسۋ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىندا «كلينيكالىق فارماتسيا» ءبولىمى اشىلدى. جاڭا قۇرىلىم ەمدەۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋ مەن باقىلاۋدى قاتاڭداتۋ ارقىلى مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرادى. بولىمدە ءتورت فارماتسەۆت, ءبىر پروۆيزور, ەكى مەديتسينا قىزمەتكەرى, ەكى كۋرەر ەڭبەك ەتەدى. ۇجىمدى س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم العان, 5 جىلدىق تاجىريبەسى بار بىلىكتى دارىگەر ايجان سەكەنبايقىزى باسقارادى. جاڭا ءبولىم دارىگەرلەردىڭ بارلىق تاعايىنداۋىن ورتالىقتان باقىلاي الادى. دارىلىك زاتتار ءبىر جەردە ساقتالىپ, جۇيەلى تۇردە بولىنەدى. بۇل ءدارى-دارمەكتەردىڭ جوعالۋىنا, ءتيىمسىز قولدانىلۋىنا جول بەرمەيدى.
– ءبولىم مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەدە جۇمىس ىستەيدى. ەمدەۋشى دارىگەرلەردىڭ تاعايىنداۋلارى تىكەلەي كلينيكالىق فارماكولوگتىڭ «ساقتاۋ قورىنا» تۇسەدى. ول تاۋلىك بويى رەتسەپتتەردى «بەس التىن قاعيدا» بويىنشا تەكسەرەدى. مۇندا ءدارىنى دۇرىس تاعايىنداۋ, دوزانى سىرقاتتىڭ جاعدايىنا ساي قولدانۋ, ەم-شارانى قاۋىپسىز جاساۋ, قابىلداۋ جيىلىگى, ەمدەۋ كۋرسىنىڭ ۇزاقتىعى تالاپقا ساي بەلگىلەنەدى, – دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الماگۇل كەنجەعۇلوۆا.
قازىردە فارماتسيا ءبولىمىنىڭ جۇيەسىنە تەراپيا, حيرۋرگيا, جۇقپالى اۋرۋلار, بوسانۋ, بالالار بولىمدەرى, كۇندىزگى ستاتسيونار قوسىلعان. كلينيكالىق فارماتسيا ءبولىمىن قۇرۋ مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرادى. تسيفرلىق شەشىمدەر اۋرۋحانا جۇمىسىن جۇيەلەپ, ناۋقاستاردى ءتيىمدى ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
شالعاي اۋىلدارداعى مەديتسينا سالاسىنىڭ دامۋى – حالىقتىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام. زاماناۋي مەديتسينالىق نىسانداردىڭ سالىنۋى, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلۋى, بىلىكتى مامانداردىڭ ەڭبەك ەتۋى اۋىل تۇرعىندارىنا ساپالى ءارى قولجەتىمدى مەديتسينالىق كمەك الۋعا جول اشىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدى مەكەندەردىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن نىعايتىپ, اۋىلدىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى كۇشەيتەدى.
جەتىسۋ وبلىسى