قوعام • 20 مامىر, 2024

ازيا «نوبەلى»

94 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەڭ ۇلكەن ەڭبەك – اقىل-وي ەڭبەگى. دامىعان ەلدەر اقىل جۇمىسىن التىنعا بالاپ, دارىندىنى دۇنيە ءۇشىن الاڭداتپاي, ءوز ىسىنە باس قويۋعا مەي­لىنشە مۇمكىندىك جاساپ وتىر. ال تالانتتى ەرگە ىنتا قوسار نوبەل سىي­لىعىنىڭ دابىلىن اداقتاپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق.

ازيا «نوبەلى»

2023 جىلعى ادەبيەت سالاسى بويىن­شا نوبەل لاۋرەاتى نورۆەگيالىق اقىن, جازۋشى يۋن فوسسە ۇلتتىق تەڭگەگە شا­ققاندا 441 ميلليون 685 مىڭ تەڭگەنى قانجىعاسىنا بايلادى. مىنە, مادەنيەت ءمورى, تالانت قادىرى. بىراق وسى ءبىر ال­پاۋى­ت سىيلىق ساياسيلانىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى. ءسوزىمىز نەگىزسىز ەمەس, بەرىسى, العانداردىڭ كوبى ەلىنەن كەتكەن ەميگرانتتار بولسا, ءارىسى, ىشىندە ۇلتىنا قارسى ءسوز قىلىشىن سەرمەگەندەر باسىم.

القيسسا, 2019 جىلى ەلوردادا وتكەن ازيا قالامگەرلەرى فورۋمىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ازيا الىبى» حالىقارالىق ادەبي سىيلىعىن تاعايىنداۋدى ۇسىندى. وسى ۇسىنىس جۇزەگە اسىپ, سىياقىسىنا نوبەلدەن كەم ەمەس قوماقتى قارجى بولىنسە, ەلىمىز ءۇشىن زور ابىروي, تولاسسىز بەدەل بولماق. «سۋ كەتەدى, تاس قالادى» دەسەك, مىڭجىلدىقتارمەن سەرىك بولار ءسوز ونەرى – ۇلتتىڭ بارلىق تامىرىنا قان جۇگىرتۋشى, رۋحىنىڭ شىراعى. ازيا الىپتارى ەكى جىل سايىن باس قالامىزدا ماراپات يەلەنىپ, شىعارماسى تالقىلانىپ جاتسا, بۇل ادەبيەتىمىز بەن مادەنيەتىمىز ءۇشىن زور قوزعاۋشى يىنتىرەككە اينالماق!

جاقىندا جازۋشى, ەڭبەك ەرى اكىم تارازي تۇركسوي ۇيىمىنىڭ التىن مەدالىمەن ماراپاتتالدى. بارەكەلدى دەگەنىمىزبەن, تۇركسوي تاراپىنان قارىمى مەن بەدەلى باسىم ماراپات ءتۇرىن كورىپ وتىرعانىمىز جوق. تۇركى فولكلورى, بۇگىنگى تۇركى ادەبيەتى ەۋروپالىق ەشبىر ادەبيەتتەن تومەن ەمەس. بىراق ءىرى ءىس-شارالاردى قولعا الۋ, ءوزارا سىي­اقى تاعايىنداۋ, اۋدارما ءىسىن دامىتۋ تۇرعىسىنان ەۋروپادان كەيىن كەلەمىز. ەگەر «كورۇعلى» نەمەسە «ماناس», قور­قىت اتىنداعى حالىقارالىق تۇركى سىيلىعى تاعايىندالسا, بۇل تۇركى حالىقتارىنىڭ ىنتىماقتاستىعىنا, مادەني بىرلىگىنە ۇشان-تەڭىز پايدا كەلتىرەرى تالاسسىز اقيقات.

يۆان بۋنين نوبەل ساحناسىنداعى سوزىندە: «ونەرگە جانە ادەبيەتكە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ارقاشان شۆەد كورولدىگى ءۇشىن, سونىمەن قاتار اسىل شۆەد حالقى ءۇشىن داستۇرگە اينالىپ وتىر. داڭقتى جاۋىنگەرلەرى نەگىزىن قالاعان شۆەد اۋلەتى الەمدەگى ەڭ شوق­تىعى بيىك اۋلەتتەردىڭ ءبىرى», دەگەن بو­لاتىن. ءيا, ونەردى توبەگە كوتەرگەن ۇلتتىڭ داڭقى دا بيىك. تالاي ساڭلاق ساردارلار ءسوز ارناعان 10 ميلليون حالقى بار شۆەد جۇرتى الەم نازارىن وزىنە بۇرىپ وتىر. بۇل – ءبىز ءۇشىن ەڭ ابزال ۇلگى, جاھاندىق عىلىم مەن ونەرگە اشار ايقىن جول.

سوڭعى جاڭالىقتار