تولەگەنگە ورالۋ

تولەگەن ايبەرگەنوۆ جىرى, راسىندا, قۋانىش جىرى, ماحاببات جىرى. ول الەمنەن قىلاۋداي قارا داق, پەندەلىك توزاڭىن تابۋىڭىز ەكىتالاي. قۇلاي ءسۇيۋ مەن قۇلاي سەنۋدىڭ اراسىنداعى ءمولدىر جول ىسپەتتى ول.

«و, ادامدار,

بىرگەمىن مەن سەندەرمەن,

ىقىلاسىڭا

ەش نارسەنى تەڭگەرمەن.

سەندەر مەنىڭ

باقىتىمنىڭ بۇلاعى,

سەندەر مەنىڭ

دارىنىما جەل بەرگەن».

ادام جانىنا ءۇڭىلۋ, ونى سەزىنۋ, جاقسى كورۋ, كىسى جۇرەگىنىڭ زەرتحاناسىنا ءتۇسۋ تولەگەن ولەڭىنە ءتان. سوندىقتان با ەكەن, كوكتەمگە عاشىق كوڭىل بۇرتىگى وقىعان سايىن جاڭبىرمەن جۋعان جەمىستەي تازارتا تۇسەدى. ادامدارعا بولعان كىرشىكسىز ماحابباتىڭدى وياتىپ, جەر بەتى ۇلكەن سابيلەر مەن كىشى سابيلەر مەكەنىندەي ەلەس بەرەدى.

اقىن – ءوز الەمىنىڭ تۇتقىنى. الاساپىران قوعامنىڭ سۇر شەك­پەنى, سۇرىقسىز باقىرى ول الەمگە ەنە الماق ەمەس. ونىڭ ءتورى ىزگى جۇرەكتەن, باسپالداعى ابزال ويدان سوعىلعان. «وزگەگە قالاي كورىنەتىنىن بىلمەيمىن, مەن ءۇشىن ويلانۋ مەن قيالعا بەرىلۋ بۇكىل ءومىرىمنىڭ باس قىزىعىنداي سانالادى. وسى از ءومىرىم ىشىندە ويلانىپ وتكىزگەن ۋاقىتتارىمدى ءوز مىندەتىن اتقارىپ وتكەن, سانالى وتكەن, داڭقتى وتكەن ۋاقىت دەپ ەسەپتەيمىن. سوندىقتان دا مەن ويلار ءۇشىن, ويلانۋ ءۇشىن قانشا ۋاقىت كەتكەن بولسا دا, ول ءۇشىن ءومىر بويى وكىنبەي وتەمىن عوي دەپ ويلايمىن. مەن ءۇشىن وكىنىشتىسى سول, ارزان كۇلكى مەن بولماشى لاززاتقا بولا جىلاپ كەتكەن التىن ساعاتتارىم بولسا كەرەك. مەن وسى كۇنگە دەيىن قانشا ويلاردى ويلادىم دەسەڭشى. سونىڭ ءبارىن دە دەر كەزىندە قاعاز بەتىنە تۇسىرە بەرگەندە عوي – باسقا ءۇشىن ەلەۋلى دۇنيە بولماعانمەن, وزىمە كوپ پايداسىن تيگىزەر ەدى-اۋ, شىركىن!»

ايبەرگەنوۆ كۇندەلىگىندەگى بۇل جازبا ويقۇمار ءسوز يەسىنىڭ بەدەر-بولمىسىن اشادى. ءسىرا, تولستوي اقساقال ايتقانداي, ادام­­نىڭ نەگىزگى مىندەتى «جانىن­ قورعاۋ» بولسا كەرەك. جان ايعىز­دانسا, التىن ۇستىندەگى ءومىر دە ازاپقا اينالار. ال اقىن جانى ەڭ باستاپقى نۇكتەدەن ءتىل قاتىپ, تازالىققا, ىڭكارلىككە شاقىرۋشى.

«سەن مەنىڭ ءوزىمدى كورسەڭ,

تۇرىسىم وسى مەنىڭ.

ال مەندەگى عالامات

سەزىمدى كورسەڭ,

شوشىر ەدىڭ!

سەن وندا ويلانار ەڭ,

مەن بولىپ سەزىنەر ەڭ.

مەن بولىپ ويانار ەڭ,

مەن بولىپ كوز ىلەر ەڭ.

جەتكىزە الماس ەڭ بۇنى

ادامنىڭ سوزىمەنەن».

شىعىس ادەبيەتىندە جۇرەك جايلى ءسوز كوپ. ادامنىڭ دۇنيەگە كوزقاراسى, وزگەگە باعا بەرۋى, پايىم-پىكىرى جۇرەكتىڭ حالىنە بايلانىستى قالىپتاسپاق دەيدى عۇلامالار. ولاي بولسا, تولەگەن اقىننىڭ ءبىزدى ەلىكتىرەتىن كۇشى – كىرشىكسىز جۇرەك كۇشى. وزىمشىلدىك, مەنمەندىك, اۋمەسەرلىك, توعى­شار­لىق شاڭىنان ادا ۇلپا قارداي جۇرەك ەڭبەگى.

اقىن پوەزياسى جايلى ءسوز ەتكەندە ساعىنىش جايلى ايتپاۋ مۇمكىن ەمەس. «ساعىنىش» اتتى ولەڭدەر تسيكلى بۇلا شابىتتان قوپارىلا تۇسكەن اسقاق ونەر. وندا استارلاۋ, بۇقپانتايلىق, ىركىپ قالۋ جوق. ءار تارماعى بۇرق-سارق ساپىرىلىپ جاتقان تەڭىز تولقىنى سەكىلدى.

«ساياسىندا بولدىم مەن

سان شىناردىڭ,

مەن ءجۇز قىزعا

عاشىق بولعان شىعارمىن.

اداممىن عوي,

شىن ساعىنىش ءتان ماعان,

بىراق, مەنىڭ تامدى بۇگىن

كوز جاسىم,

سول قىزداردىڭ

بىرىنە دە تامباعان».

وسىناۋ از عۇمىردا كوپ پىكىر تۇيگەن, مول وي قورىتقان اقىن تانىمىنا قايران قالماسقا شارا جوق. بىردە الاپات جانارتاۋداي, بىردە دالا مىنەز دانىشپانداي كوسىپ-كوسىپ تولعاعان جاۋھار جىر بىردەن كوكەيگە قونادى, سەندىرەدى.

تولەگەنگە ورالۋ – وزىڭە ورالۋ. وندا ءار ادامنىڭ بۇلت شالماعان ناركەس پەيىلى, ءتۇن تۇسپەگەن ماحابباتى بار. الدەقاشان ۇمىتقان اۋسار سەزىم, سابيلىك شاتتىق العادايلاپ الدىڭنان شىققاندا, ءوزىڭدى تاني تۇسكەندەي بولاتىنىڭ سوندىقتان بولار.