ماحاببات اقىنى

ميرابونىڭ كوپىرىنىڭ استىمەن

سەنا باياۋ اعادى,

بىرگە اعادى ماحابباتىم جارالى,

مۇڭنىڭ بۇلتى ايىقتى,

قۋانىشىم كولگە سالدى قايىقتى.

ءتۇن كەلەدى, يەن عالام,

كۇن كەتەدى, مەن قالام.

(عالىم جايلىباي اۋدارماسى)

ءسىرا, «ماحاببات اقىنى» دەگەن سيرەك اتاق بەرىلەر بولسا, اپوللينەرگە بەرىلۋگە ءتيىس. ونىڭ ءار جىلدا جۇرەك ينەسىنەن وتكەن عاشىقتارى, سۇيىك­تىلەرگە ارنالعان بۇرقاسىن جىرلار كىسىنى ەلىتپەي قويماس. اسىرەسە مايدان شەبىندە, زەڭبىرەك ءۋىلىنىڭ استىندا ءجۇرىپ لۋعا جازعان حات-ولەڭدەرى جاندى ورتەيدى. ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا وتىرعان اقىن عاشىعىنا سوڭعى ارزۋىن, جان كۇيى كەشكەن تۇمسا سەزىمدەرىن بايان ەتەدى. سۇلۋلىقتىڭ الدىندا سابيدەي ەڭبەكتەپ, سارابدال ءسوزىن ساباقتايدى.

ەگەر دە مەن اجال قۇشسام وتتى

مايدان شەبىندە,

لۋىم مەنىڭ, وكسىك بۋار كۇنى بويى سەنى دە.

جالقى جادىم ۇشار بەينە كەلىپ

بەيعام مەرزىمى,

ال جارىلعان زەڭبىرەكتىڭ جالقىن وعى ارىدە

نازىك گۇلگە اينالار-اۋ لاعىل شاشىپ ومىرگە!

اقىن ءومىرى قىم-قيعاش بۇرىلىسقا, سونى تۇيىندەرگە تولى. ماسەلەن, اقىننىڭ مايدانعا ءوزى سۇرانىپ بارۋى ەرلىككە بارابار. ويتكەنى ەلىنە ۇلتجاندى بولمىسىن تانىتقىسى كەلگەن-ءتىن. ال مونو ليزانىڭ كارتيناسىن ۇرلاعان كۇدىكتىلەردىڭ ىشىندە بولىپ, 1911 جىلى اباقتىعا جابىلۋى جەكە حيكايا. اقىنمەن بىرگە اڭىزعا اينالعان پابلو پيكاسسو تۇرمەگە توعىتىلعان بولاتىن. الايدا تەرگەۋشىلەر اپوللينەردىڭ ۇرلىقپەن ەش بايلانىسى بولماعانىن, زارەدەي كىناسى جوقتىعىن انىقتايدى. مونو ليزا كارتيناسىن ۇرلاعان لۋۆر قىزمەتكەرى يتاليالىق ۆينچەنتسو پەرۋدجا بولىپ شىعادى. ول تانىمال سۋرەتتى فلورەنتسيا بازارىنا ساۋدالاماق ساتىندە قولعا تۇسكەن.

ەريح ماريا رەمارك جازعان ءبىرىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىس القابى – اجال يىسىنە قامالعان مەزەت. وندىرە جازعان مايدان شەبىنەن اپوللينەر اۋىر جاراقات الادى, زەڭبىرەك جارىقشاعى باسىن جارادار ەتەدى. دارىگەرلەر قانشاما تىرىسقانى­مەن دەنساۋلىعى تولىقتاي ساۋىعا المايدى. جاراقاتقا قاراماستان ول شىعارماشىلىققا باس قويۋدان تانبايدى. اينالاسىن قاۋمالاعان جاس اقىندارمەن پىكىر الىسىپ, دوستارىمەن بىرگە تەاترلىق قويىلىم جازادى. سيۋررەاليزم باعىتىندا «تيرەسەي كەۋدەسى» اتتى پەساسىن جارىققا شىعارادى.

اپوللينەرگە ءدۇبىرلى داڭق كوزى تىرىسىندە-اق كەلىپ جەتتى. پەر رەۆەردي «ول ءبىزدىڭ يگىلىگىمىز ءۇشىن, بەدەلىمىز ءۇشىن قىزمەت ەتتى» دەسە, جان كوكتو «اپوللينەر مەن پيكاسسو ەسىمى اجىرامايتىن قوس ۇستىن. ەشكىم دە پيكاسسو سىندى سۋرەت سالا المايدى. ەشكىم دە اپوللينەردەن ارتىق جىر جازا المايدى» دەپ جوعارعى پىكىر ءبىلدىردى. ءيا, ول شىنايى, پاڭ جازادى. جەتى قابات اسپاندى ءتوندىرىپ, جەتى قۇرلىقتى تەڭسەلتىپ جازادى. ول – ەۋروپا پوەزياسىنىڭ التىن جۇزىگى.

اقشىل كوك ارشاگۇلدى ءۇزدىم...

بۇل مۇردەسى شىعار جولىمىزدا ولگەن

كۇزدىڭ.

ۋاقىتتىڭ بەينەسىن كورەمىن

سول قىزعىلت كوك بۇتالاردان ۇزىلگەن.

جانىما باتادى

ەندى مۇلدە جولىعا المايتىنىمىز

ءبىزدىڭ...

بىراق, سەنى كۇتەتىنىمدى ۇمىتپا!

(مارلەن عىلىمحاننىڭ اۋدارماسى)