رۋحانيات • 21 قازان, 2022

قالامگەر قۇرمەت بيىگىندە

390 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وڭتۇستىك جۇرتىنىڭ مىنەزى – جايدارمان تابيعاتى سىندى جىلى ءجۇزدى, مەيماندوس تىلەكتى بولىپ كەلەدى. شەكسىز اسپان مەن قيامەت تاڭىندا تىرىلگەن ادامدارداي قاز قاتار تىزىلگەن جۋسان شوعىرى الدەنەنى ەسكە سالىپ, ەستەلىكتەر قازىناسىن وياتادى. شاردارا قالاسىنا بارار جولدا قىزىل جىڭعىلدار قاۋلاي ءوسىپ, اۋادا ءالسىن-ءالسىن ءدىرىل بىلىنەدى. ءسىرا, اقىن جىرىنىڭ مايەگى تۇمسا تابيعات ورتاسىندا ۇعىنىقتىراق, كوڭىلگە جاقىن تارتقانداي.

قالامگەر قۇرمەت بيىگىندە

اقىن, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق س.ەسەنين اتىنداعى سىيلىق – «التىن كۇز» وردەنىنىڭ يەگەرى, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قازىبەك يسانىڭ 60 جاسقا تولۋىنا وراي تۋعان جەرى شاردارا مەن تۇركىستان, شىمكەنت قالا­لارىندا مەرەيتويى اتالىپ ءوتتى. اقىننىڭ شاردارا قالا­سىندا وتكەن شىعارماشىلىق كەشى­نە ادەبيەتشى, فيلولوگيا عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى قۇلبەك ەر­گوبەك, ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرىك ەرۋ­باەۆ, «اق جول» پارتيا­سى قار­جىلىق-رەۆيزيالىق كوميس­سيا­سى­نىڭ توراعاسى بولات وتەپباەۆ, اقىن سۇراعان راحمەت, اقىن الماس احمەتبەك ۇلى سىندى ­زيالى ­قا­­ۋىم وكىلدەرى مەن وزگە دە قوناقتار قاتىستى.

كەش اۋداندىق مادەنيەت ءۇيى­نىڭ الدىندا ورنالاسقان اباي­دىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتا­رىن قويۋدان باستالدى. سونداي-اق كەشكە قاتىسۋشىلار ق.يسا شى­عارماشىلىعىنا ارنالعان كور­مەنى تاماشالادى. ءىس-شارا بارىسىندا جەرلەستەرى اقىنعا قۇرمەت كورسەتىپ, اقبوز ات مىنگىزدى. سونىمەن قاتار كەشكە كەلگەن ەل اعالارى مەن ارقالى اقىندار قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, ەستەلىك­تەر ايتىپ, ارناۋ ولەڭدەرىن وقى­دى. كەشتە ءسوز العان اۋدان اكىمى قايرات جولدىباي:

– قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كو­تەرۋ بويىنشا اتقارىلىپ وتىر­عان جۇمىستارىڭىزدى حالىق كورىپ, باقىلاپ وتىر. قازىر پارلامەنت ماجىلىسىندە اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارىڭىزدى ەل-جۇرتىڭىز شىن جۇرەكتەن قولدايدى دەپ بى­لەمىن. ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى, رۋحاني تۇلەۋ, قازاق ءتىلىنىڭ مار­تەبەسىن كوتەرۋ جولىنداعى قا­دام­دارىڭىز العا باسا بەرسىن. ەل العىسىنا بولەنە بەرىڭىز, – دەپ اقجارما تىلەگىن ءبىلدىردى.

قالىڭ كوپشىلىكتىڭ جۇزىنەن تۋعان توپىراعىنان تۇلەپ ۇشقان اقىنعا دەگەن الپامسا سەزىم, اق ادال ىقىلاس بايقالادى. «بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەگەندەي, كەش قۇرىلىمى شىنايى, اسەرلى ءوتتى. كەش ورتاسىن­دا ەسىمى قالامگەر قۇرمەتىنە قا­زى­بەك دەپ قويىلعان ون شاقتى بالا شى­عىپ, اقىن جىرىن جاتقا وقىدى. مىناداي قۇرمەتكە ارقاسى قوزىپ, كوڭىلى تەبىرەنگەن قازىبەك اقىن ءوزى دە بالالاردىڭ ورتاسىندا تۇرىپ جىر وقىدى. شىركىن-اي, ادام تابيعاتى, جۇرەگى, سەزىمى, نيەتى دەگەندى قويساڭشى. ودان اسقان قانداي كۇش, قانداي قۇندىلىق بولۋى مۇمكىن؟ اتاق ساتىپ الساڭ دا, قۇرمەت ساتىپ الا المايسىڭ. شاردارا حالقىنىڭ اقىنعا دەگەن قۇرمەتى كىسى كوڭىلىن تولقىتىپ, ويعا قالدىردى.

مۇنان سوڭ ۇزىنا سوزىلعان مەرەكەلىك شەرۋ جولعا شىعىپ, قازىبەك جارىلقاسىن ۇلىنىڭ تۋعان اۋىلى قىزىلقۇمعا بەت الدى. جولاي ۇزىن اتا كەسەنەسىنە باس بۇرىپ, قاسيەتتى بابامىزدىڭ, كەسەنە ماڭىنداعى قازاق ءۇشىن قان قاساپ زامانداردا تەر توككەن باتىرلارىمىزدىڭ رۋحىنا قۇران باعىشتالدى. قىزىلقۇم اۋى­لىن­داعى اقىن ءبىلىم العان ورتا مەكتەپتە وقۋشىلار شۇرقىراي قار­سى الىپ, قازىبەك يسا اتىنداعى سىنىپتا ولەڭ وقىلدى. قاناتىن قومداپ, قياعا ۇشقان پەرزەنتىن ۇلىقتاعان ءبىلىم ورداسى ءسارۋار ءسوز سويلەپ, العىسىن جەتكىزدى. ءىزىن الا ارىستان باب كەسەنەسىنە ءتاۋ ەتكەن دەلەگاتسيا كيەلى تۇركىستان قالاسىندا بولىپ, كەش جالعاسىن تاپتى. الدىمەن كەلگەن قوناق­تار كىتاپ كورمەسىن تاماشا­لاپ, تۇركىستان ماقامدارى نەگىزىن­دە جارىق كورگەن «تەكتى ءسوزدىڭ تو­رەسى» تەرمەلەر جيناعىنىڭ تۇساۋىن كەستى. ودان سوڭ مەرەيتوي يەسىنە ارنالعان «تاۋەلسىزدىك تارلاندارى» دەرەكتى ءفيلمىنىڭ كورسەتىلىمى ءوتتى. اقىننىڭ تۋعان جەرى شاعالالى شاردارادان باس­تاۋ الىپ, تۇركى الەمىنىڭ رۋحا­ني استاناسى تۇركىستاندا جالعا­­سىن تاپقان كەشتى عالىم, ادەبيەت سىنشىسى قۇلبەك ەرگوبەك جۇر­گىزىپ وتىردى. تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆ ءوڭىر باسشىسىنىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزىپ, اقىنعا قۇرمەت كورسەتتى. بۇدان ءارى ر.سەيت­مەتوۆ اتىنداعى تۇركىستان سازدى-دراما تەاترىنىڭ ارتىستەرى قازى­بەك يسانىڭ ولەڭدەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ وقىدى.

مۇنان سوڭ مەرەيتوي شىراي­لى شىمكەنت قالاسىندا جال­عاسىن تاپتى. تۇركىستان سارايى كورەرمەنگە تولىپ, اقىننىڭ ولەڭ­دەرى وقىلىپ, اندەرى شىرقالدى. قازىبەك يسانىڭ بىرنەشە ولەڭ­ى­نە ءان جازعان بەلگىلى كومپوزيتور قالدىبەك قۇرمانالى قا­لامگەردىڭ كىسىلىك كەلبەتىن اشىپ, انا سۇتىمەن دارىعان ابزال قا­سيەت­تەرىن بايان ەتتى. كەش سوڭى اقىننىڭ جاڭا ولەڭىن وقۋىمەن قورىتىندى-
لاندى.

اقىندىق – تىلسىممەن استاس­قان اسپاني الەم. شىن تالانتتىڭ ىرگەتاسى ادىلەت پەن ەركىندىك, ار مەن ۇيات, ادامدىق پەن ىنساپ ارقىلى قالانباق. «اقىن بولۋ ءوز ەركىڭ, ازامات بولۋ مىندەتىڭ» دەگەندەي, قازىبەك يسا ادىلەت ءۇشىن كۇرەسىپ, ۇلت قۇندىلىقتارىن تۇگەندەپ جۇرگەن اقىن. اقىن جولى – كەشەگى سارعايىپ اتىپ ساسكەدە سونگەن الاش ارىستارىنىڭ جولى, اردىڭ جولى. ەلىم دەپ ەمىرەن­گەن اعىل-تەگىل بۇل جۇرەك – تۋعان جەرىنىڭ تۇنگى وتتارىنداي ۇلت شا­ڭىراعىنا ساۋلەسىن تۇسىرە بەرەرى تالاسسىز اقيقات.

سوڭعى جاڭالىقتار