رىمبالا تىق-تىق باسىپ وتىر. تىق-تىق... بۇل قىزدىڭ ەشكىمگە ايتپاس قۇپياسى... تىق-تىق.. تىرس-تىرس... كوزىنەن تامعان ىستىق جاس الدىنداعى اق قاعاز-لەنتاعا تامىپ جاتىر, تامىپ جاتىر. تىق.. تىق...رىمبالا اۋىلدىق پوشتادا ىستەگەن. «مورزە الىپپەسى» دەگەندى كينودان كورگەن, اكەسىنەن دە ەستىگەن. ەندى مىنە سونى ۇيرەنىپ, پوشتادا تەلەگرافشى بولىپ ىستەپ ءجۇر.
قالايشا؟ قالايشا قۇلاپ قالدىم؟ رىمبالا قارقارالىداعى مەكتەپتە جاقسى وقىدى. التىن مەدال بولماسا دا تىم-تىم جاقسى ءبىتىردى. اكەسى كەنجەكەڭ وسى قىزدى وقىتۋ ءۇشىن اۋدان ورتالىعى قارقارالىداعى ورىس دوسى ميحايلدىڭ ۇيىندە تۇرعىزىپ وقىتتى ەمەس پە؟ قازاقشانى ونسىز دا بىلەدى, ەندى ورىسشا ۇيرەنسىن دەگەن. اكە ءۇمىتىن اقتاي الماعانى ما؟ «دارىگەر بولماي-اق قويايىن. بىراق وقۋعا تۇسە المادىم, ماسقارا بولدى-اۋ...» رىمبالا نامىستى قىز بولىپ ءوستى. مەكتەپتە جاقسى وقىدى, ۇيىرمەلەرگە قاتىستى. اسىرەسە ءان سالعاندى ۇناتاتىن. ناعاشى اعاسىنا ەلىكتەۋشى ەدى. رىمبالانىڭ اناسى ايتبانۋ دا جاقسى ءانشى بولاتىن. ءوز ورتالارىندا, قۇربى-قۇرداستار وتىرىستارىندا ءان سالدىرماي جىبەرمەيتىن. ناعاشى اعاسى دومبىرا شەرتىپ, ءان سالعاندا بۇكىل اۋىلدىڭ قىز-جىگىتى جينالاتىن. اناسى 12 قۇرساق كوتەرگەنىمەن, تورتەۋى عانا قالعان. قالعاندارى بالا كەزدە شەتىنەدى. سوندىقتان دا كەنجەكەڭ وسى قىزدى ەرەكشە جاقسى كوردى. «سەنىڭ تابانىڭا كىرگەن شوڭگە, مەنىڭ ماڭدايىما باتسىن» دەپ ءوسىردى. ەسەيگەن رىمبالا اقىلدى قىز بولىپ قالىپتاستى. اعالارىمەن بىرگە شالعىمەن ءشوپ شاپتى, اتقا دا ءمىندى. ءۇيدىڭ بار جۇمىسىن ىستەدى. ءتىپتى ورمانداعى جەمىس-جيدەكتى تەرىپ جينايتىن. سوسىن قاراعايدىڭ ساعىزىن جاقسى كورەتىن.
اكەسى كەنجەبالا ءومىر بويى ورماندا ىستەدى. ءتىپتى جولداس-جورا, تامىر-تانىستارى باسقا جۇمىس ۇسىنعانىمەن كەنجەكەڭ كونبەدى. ورمان ونىڭ ۇيىندەي بولدى. جانى جابىرقاسا دا, كوڭىلى شاتتانىپ قۋانسا دا ول ورمانعا كەتەتىن.
كەلەر جىلى رىمبالا قاراعاندىداعى ينستيتۋتتىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنە ءتۇستى. ويتكەنى قارقارالى ەرەكشە قاسيەتتى جەر. ول جەردە قاز داۋىستى قازىبەك بي, تاتتىمبەت, ماديلەر تۋىپ-وسكەن. اقان سەرى, ءبىرجان سال, بالۋان شولاق, ۇكىلى ىبىراي, امىرە, ساكەندەر بۇل جەردىڭ ءدامىن تاتىپ, سۋىن ىشكەن. سوسىن بۇل جەرگە ورىستىڭ عالىمدارى گريگوري پوتانين توقتاعان, ساياحاتشىلار ات باسىن تىرەگەن ولكە. ايگىلى جازۋشى ميحايل پريشۆين وسى جەردە «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋدى» ەستىگەن.
رىمبالا مەكتەپتى ورىسشا بىتىرگەن. اسىرەسە ادەبيەتتى جاقسى كوردى. سوندىقتان دا رىمبالا فيلولوگيا فاكۋلتەتىنە قينالماي تۇسكەن. ستۋدەنتتىك جىلدار جاس قىز ءۇشىن وتە قىزىقتى بولدى. وقۋ, ساباق, قالا بەردى كونتسەرت, تەاتردان قول ۇزبەيدى. قاسىنداعى قۇربىلارىنا اڭىز بەن ەرتەگىنىڭ, ءان مەن جىردىڭ ولكەسى قارقارالىنىڭ تاريحىن, ەرەكشەلىكتەرىن, ونىڭ ىشىندە سوناۋ XVII عاسىرداعى جوڭعار شاپقىنشىلىعىنداعى بۋددا حرامىنان باستاپ شايتانكولدىڭ تاريحىن, قوياندى جارمەڭكەسى, وعان كەلگەن س.سەيفۋللين, ءا.بوكەيحانوۆ, ا.بايتۇرسىنوۆ, ءا.ەرمەكوۆ, قاجىمۇقان, ي.بايزاقوۆ, ق.قۋانىشباەۆ (قاللەكي) تۋرالى ماقتانىشپەن ايتىپ بەرەدى.
رىمبالا ينستيتۋتتى بىتىرگەن سوڭ ءبىر جىل مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ ىستەگەن. جاس قىزدىڭ بويىنداعى بۇلا كۇش تىنىم بەرمەي, كلاسىنداعى بالالارمەن ۇيىرمە قۇرعان. سول بالالارمەن وقۋدا دا, ساباقتان سوڭعى ۇيىرمەدە دە بىرگە جۇرەدى. ءشامشىنىڭ, قاسىم امانجولوۆتىڭ اندەرىمەن بىرگە ورىس, ۋكراين اندەرىن دە ايتقاندى جاقسى كورەدى. مۇعالىم بولۋ, بالالارمەن جۇمىس ىستەۋ وزىنە ەرەكشە ۇنايتىن. وسىنداي كۇندەردىڭ بىرىندە بوپەجان يمانقۇلوۆ شاقىرعان. ول كىسى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى, سوعىس ارداگەرى, وتە ءبىلىمدى, ابىرويلى ادام. بوپەجان اعا اڭگىمەگە بىردەن كوشتى.
– ريما, سەنى ءبىز اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنە حاتشىلىققا ۇسىندىق, – دەگەن. رىمبالا تاڭ-تاماشا بولدى. ونە بويىن قورقىنىش بيلەپ كەتتى.
– جو-جوق اعاي, بارا المايمىن.
– نەگە؟
– مەنىڭ كلاسىم بار. وقۋشىلارىم... ونىڭ ۇستىنە ديرەكتورىمىز نوگەربەك سىپاتاەۆ اعايدىڭ تاپسىرعان ءىسىن اياقتاماي كەتكەنىم ۇيات ەمەس پە؟.. حاتشى كۇلدى.
– جارايدى ديرەكتورمەن ءوزىمىز سويلەسەمىز. جالپى پارتيانىڭ شەشىمىنە ەشكىم قارسى بولماۋعا ءتيىس.
رىمبالا ءسويتىپ 24 جاسىندا قارقارالى اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنە II حاتشى بولدى. كۇندىز-ءتۇنى جۇمىس. اسىرەسە مال شارۋاشىلىعى الدىڭعى قاتارعا شىققان. ونىڭ ۇستىنە سول كەزدەگى قارقارالى اۋدانىندا قۇرىلعان شوپاندار مەن مەحانيزاتورلار, كومسومول-جاستار بريگادالارى قازاقستانعا تانىمال بولدى. كەيىننەن كومسومول بريگاداسىنىڭ العاشقى مۇشەسى, مەحانيزاتور نۇرباقىت قادبىكارىموۆا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتانىپ, ەلىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. دەگەنمەن, ول بۇل قيىن دا اۋىر كەزەڭدەر ەدى. مەكتەپ بىتىرگەن ورىمدەي جاستاردى وقۋعا جىبەرمەي, اۋىلداعى وتارعا الىپ قالاتىن. ارينە, كەيىننەن ولارعا وقۋعا جولداما بەرىلەتىن. بىراق قانشاما تاعدىر, قانشاما ارمان قاناتىنان قيىلعان ۋاقىت بولعانىن جاسىرا المايمىز. ارينە ولار ادال ەڭبەك ەتۋگە تىرىستى.
جالپى, سارىارقا ونەرى, مادەنيەتى, رۋحانياتى جايلى ءسوز قوزعاساق ارينە رىمبالا كەنجەبالاقىزىسىز اڭگىمە ءوربىتۋ مۇمكىن ەمەس. رىمبالا ءوز ءومىرىن, ۋاقىتىن, باقىتىن, بارىن تەك وسى سالاعا سارپ ەتكەن جان. قاي جەردە بولماسىن جانىن سالىپ ەڭبەك ەتتى. قاي جۇمىس بولماسىن وڭاي ەمەس. ءوندىرىس تە, اۋىل شارۋاشىلىعى دا, مال شارۋاشىلىعى دا قيىن. ءبىلىم سالاسى, سپورت, وقۋ-اعارتۋ دا سولاي. بىراق سولاردىڭ ىشىندەگى اۋىرى – ونەر. سەبەبى وندا جانى نازىك, انادان تۋعاندا تالانتتى دەگەن تۇلعالار, دارىندىلار از ەمەس. ولاردىڭ ارقايسىسى ءبىر توبە. ال جاقسى مەنەدجەر بۇگىنگى تىلمەن ايتساڭ پروديۋسسەر, ولاردىڭ پسيحولوگى, ۇستازى بولا ءبىلۋى كەرەك.
رىمبالادا وسى قابىلەت بار. ول بىرەۋگە دوس, بىرەۋگە جولداس, سىرلاس, ال بىرەۋگە اقىلشى اپكە, ءتىپتى انا بولا ءبىلدى. سوندىقتان دا رىمبالا قولىنا العان كەز كەلگەن ءىستى تىندىرا بىلەتىن جان. ءبىر جاماندىقتىڭ ارتىندا, ءبىر جاقسىلىعى بولادى. كەشەگى ناۋبەت زاماندا ۇلى ستالين ەمەس, ۋلى ستەكەڭنىڭ كەزىندە وسى وڭىرگە ايدالىپ كەلگەن دارىندار از ەمەس-ءتى. سولاردىڭ قاتارىندا ءبيشى ارام مۋرادەن, پيانيست گەلمۋت ۆەيس, پاريجدەگى كونسەرۆاتوريانىڭ تۇلەگى اللا ۆەربو, كىشى تەاتردىڭ ءبيشىسى مارينا لەبەدەۆا, پيانيستكا, ديريجەر ماريانا لەر جانە ايگىلى قازاقستانداعى تيۋز-دى اشقان ناتاليا ساتس بولدى. ولار ءوز بىلگەندەرىن, تاجىريبەلەرىن وسى ءوڭىردىڭ حالقىنا ارنادى. بويىنداعى تالانتتارىن شاما شارقى جەتكەنشە ايامادى. جالپى, تالانت, دارىن دا كىشىگىرىم كۇن ىسپەتتەس. كۇن ادامدى ساۋلەسىمەن جىلىتسا, تالانت ادام جانىن جادىراتادى. كوكىرەگىنە نۇر قۇيادى. مىنە ونەردىڭ قۇدىرەتى وسىندا. رىمبالانىڭ ىستەگەن قىزمەتىن – وسى ولكە بىلەدى. ادامنىڭ باسى – اللانىڭ دوبى دەمەكشى, تاعدىردىڭ سۋىق جەلى ايداعان الگىندەي ازاماتتار ءىز قالدىرعان وڭىردە ونەر تۋىن جوعارى كوتەرۋ قيىن دا جاۋاپتى شارۋا-تىن. ال رىمبالا وسى جۇمىستى ادال, ءارى ابىرويمەن اتقاردى.
«قۇتتى قوناق كەلسە, قوي ەگىز تابادى» دەمەكشى, رىمبالا ىستەگەن جىلدارى قاراعاندى وبلىسى بويىنشا ونەر وشاقتارى كوپتەپ اشىلدى. اتاقتى تاتتىمبەت اتىنداعى ۇلتتىق اسپاپتار وركەسترى, كامەرالىق وركەستر, «مەرەي», «اۋەن» انسامبلدەرى, «ارقا سازى» فولكلورلىق ءانسامبلى, «اققۋ» بيشىلەر ءانسامبلى, ت.ب. ۇجىمدار. اسىرەسە 1988 جىلى اشىلعان قازاق وركەسترى. بۇل كەز كولبين دەگەن سۇمپايىنىڭ قازاقستاندى باسقارىپ تۇرعان كەزى. 1986 جىلى جەلتوقسانداعى بۇرق ەتە قالعان قازاق جاستارىنىڭ ءىسى جەر جاھانعا جاريا بولا باستاعان كەزەڭ. ءبىزدىڭ زيالى قاۋىمدى ەزىپ, جانشىعان كرەملدىڭ ۋاقىتى. وسىنداي ەل باسىنا كۇن تۋعان كەزەڭدە اتپال ازامات, جاستاردىڭ سۇيىكتى ساردارى بولعان قۋانىش سۇلتانوۆتىڭ جەر اۋدارىلىپ سارىارقا تورىنە كەلگەن ۋاقىتى. ماڭايىنا قاتال دا, مادەنيەت پەن ونەردىڭ رۋحانيات پەن سپورتتىڭ جاناشىرى قۋانىش سۇلتانوۆ بۇل وڭىردە دە كوپتەگەن ىسكە مۇرىندىق بولدى. باسىندا 28 ادامنان تۇراتىن وركەستر, كەيىن اكادەميالىق مارتەبە الىپ ۇلكەن ونەر ورداسىنا اينالعانىن كوزى اشىق جان بىلۋگە ءتيىس. ءيا, بۇل وتە قىزىقتى دا, قاۋىرت كەز ەدى. وركەسترگە ديريجەرلىققا الماتىداعى قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ تۇلەگى دۇيسەن ۇكىبايدى شاقىردى. جەر-جەردەن ارتىستەردى شاقىرۋ, ولارعا پاتەر بەرىپ, اسپاپتارمەن قوسا ساحنالىق كيىم تىگۋ – ايتۋعا عانا وڭاي. ەڭ نەگىزگىسى – ءوز شىعارماشىلىعى, ءوز تاعدىرى بار تولىققاندى وركەستر جاساۋ كەرەك ەدى. رىمبالا بولسا وسى جاۋاپكەرشىلىكتى نارداي كوتەرگەن. وركەستردىڭ تۇساۋكەسەرىنە ب.تولەگەنوۆا, ە.سەركەباەۆ, ش.قاجىعاليەۆتەردىڭ كەلۋى, باتالارىن بەرۋى ۇلكەن ابىروي بولدى. سونداي-اق كەزىندە اشىلعان تەمىرتاۋداعى مۋزىكالىق كومەديا تەاترىن قاراعاندىعا كوشىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعان بولاتىن. ال رەسپۋبليكاداعى جالعىز مۋزىكالىق كومەديا تەاترىنىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋىن قاداعالاۋ رىمبالا كەنجەبالاقىزىنىڭ موينىندا بولاتىن. ءتىپتى وسى ۇجىمدى «اكادەميالىق» اتاعىنا ۇسىنعاندا سول كەزدەگى مينيسترلىكتە باسشىلىق ەتكەن دۇيسەن قاسەيىنوۆ رىمبالانىڭ ۇسىنىسىن قولداپ, تەاتر «اكادەميالىق» اتاعىنا يە بولدى. قىتاي, تۇركيا, رەسەي, قىرعىزستان, ازەربايجان, وزبەكستان, بەلارۋس, ۋكراينا, تاتارستان سياقتى ەلدەرگە گاسترولدىك ساپارىنا دەيىن مادەنيەت باسشىسىنىڭ كوزگە كورىنبەس ەڭبەگى دەۋگە بولادى.
ءبىر كەزدەرى دۇرىلدەپ تۇرعان س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق دراما تەاترى دا قۇلدىراپ, توزىپ تۆورچەستۆولىق توقىراۋعا تۇسە باستاعان كەزىندە رىمبالانىڭ ەڭبەگى وراسان. قاراعاندىدا تەاتر ءۇشىن قيىن كۇندەر بولعانىن بۇگىندە ەشكىم بىلمەيدى. تەاترعا ۇشان-تەڭىز ەڭبەك سىڭىرگەن ەرسايىن تاپەنوۆ جاڭا تەاتر اشىلۋىنا بايلانىستى, پاۆلودار وبلىسىنا باس رەجيسسەر بولىپ كەتتى. جانە جاي كەتكەن جوق ساكەن تەاترىنىڭ بىلدەي-بىلدەي ارتىستەرىن وزىمەن بىرگە الا كەتتى. «جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەمەكشى ىرگەدەن اشىلعان تسەلينوگرادتاعى جاڭا تەاترعا دا جاقىپ وماروۆ ءبىراز ارتىستەردى شاقىرىپ الدى. نە ديرەكتور جوق, نە باس رەجيسسەر جوق... قازاق تەاترى جابىلۋدىڭ الدىندا قالدى. ىرگەتاسىن سوناۋ وتكەن عاسىردا, اشارشىلىق كەزدەرىندە, ياعني 1932 جىلى قالانعان قارا شاڭىراقتىڭ ورتاسىنا قۇلار كەزى بولعان قيىن ءسات. ارقانىڭ قارا شاڭىراعى قۇلاسا, وندا قارا ورمانداي قايىسقان مىنا ءدۇيىم ەلگە نە بەتىمەن قاراماق؟ رىمبالا سول كۇندەرى كوز ىلمەي, تاڭدى تاڭعا ۇردى. كەزىندە وسى تەاتردا ىستەگەن العاشقى قارلىعاشتار, ساحنا شەبەرلەرى ج.شاشكينا, م.ابدىكارىموۆ, ءا.شايمەردەنوۆ, ت.جاباەۆ, ز.جاقىپوۆ, ا.ىبىراەۆ جانە اتالعان ۇجىمىندا تۇساۋى كەسىلىپ, قاناتتانعان قازاقستاننىڭ حالىق ارتىستەرى م ۇلىك سۇرتىباەۆ, راحيا قويشىباەۆا, ءانۋار مولدابەكوۆ, قارعاش ساتاەۆ, اسيا ابلاەۆا باستاعان قانشاما دارىندىعا ونەردىڭ باستاۋى دا, سۇرلەۋى دە بولعان ەستى ساحنا, ەسىل ساحنا... «9 اكتەر قالعان قازاق تەاترى تەاتر بولمايدى, ورىس-قازاق ترۋپپاسىن قوسامىز» دەپ جوعارى جاقتاعىلار, ياعني وبلىس باسشىلارى شەشىم قابىلدايدى. رىمبالا وسىنداي قينالعان ساتتەردە بۇرىننان بىلەتىن ونەردەگى دوسى, ۇلتتىق رۋحانياتتىڭ جاناشىرى مادەنيەت مينيسترلىگىندەگى اشىربەك سىعايعا تەلەفون شالادى. ءمان-جايدى ايتقان. اشەكەڭ دە قينالىپ تۇر ەكەن. اقىرى سول كەزدە وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنا قارايتىن ونەر ۋچيليششەسىنەن (قازىرگى تاتتىمبەت اتىنداعى ونەر كوللەدجىنەن) رىمبالا كەنجەبالاقىزى اكتەر ءبولىمىن اشۋعا بەل بايلادى. وبلىستاعى تالانتتى, دارىندى بالالاردى تەاتردىڭ بەلدى اكتەرلەرىمەن ىرىكتەپ, ۋچيليششەدە ساباق بەرۋلەرىنە جول اشىپ, بولاشاق تەاتر اكتەرلەرىن دايارلاۋعا كىرىسىپ كەتەدى. بۇگىنگى تاڭداعى تەاتردىڭ ورتا بۋىن تاڭداۋلى اكتەرلەرى – قاراعاندى ۋچيليششەسىنىڭ العاشقى تۇلەكتەرى. قاراعاندىعا كۇيەۋ بالا, تالدىقورعاندا رەجيسسەر بوپ جۇرگەن الىمبەك ورازبەكوۆتى تەاترعا شاقىردى. بار بولعانى 9 ءارتىسى قالعان ساكەن تەاترىن وبلىس باسشىلارىنىڭ قولداۋىمەن وسىلاي ساقتاپ قالدى. بۇل وماربەكوۆانىڭ ونەر دەسە وتقا تۇسسە جانبايتىن, سۋعا سالسا باتپايتىن باتىر قىز ەكەنىن كورسەتكەن كەزى. الىمبەك ورازبەكوۆ كەلە سالا تەاتردىڭ وسۋىنە, ونىڭ شىعارماشىلىق شىڭدالۋىنا ۇلكەن ەڭبەك ەتتى. وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى رىمبالا وسى ءساتتى پايدالانىپ رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستيۆالدەرىن وتكىزە باستادى. سول جىلداردا اۋىلداعى كلۋب, كىتاپحانا, مادەنيەت ورتالىقتارىنىڭ قيىن كەزەڭى ەدى. سول كەزدەگى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ قاۋلىسىمەن جابىلىپ قالعان اۋىلداعى كىتاپحانالار مەن مادەنيەت ۇيلەرىنە رىمبالا باستاپ, اۋدان باسشىلارى مەن جاناشىر حالقىنىڭ ارقاسىندا قان جۇگىرتە باستادى. اۋدان ورتالىعىندا, اۋىلداردا مادەنيەت ۇيلەرى, كلۋبتار, كىتاپحانالار قايتا جاڭعىرعان سايىن رىمبالانىڭ قۋانىشى قوينىنا سىيماي جۇرەتىن. الايدا قازاق پەن ورىس تەاترىنىڭ ءبىر شاڭىراقتا بولۋى دا ۇلكەن پروبلەما ەدى. وبلىسقا جاڭا كەلگەن اكىمگە وسى ماسەلەنى ايتقان. بۇل دا رىمبالانىڭ ەڭبەگى. ءبىر قىزىعى جاڭا تەاتردىڭ عيماراتىنىڭ الدىندا ساكەننىڭ ءساندى دە, ادەمى ەسكەرتكىش بوي كوتەردى. مۇنىڭ دا ءمانى بار ەكەنىن مەن كەيىن ءبىلدىم. كەزىندەگى «زوبالاڭ كەزدەرى» ساكەندى ۇستاپ تۇرمەگە جاپقاندا ءدال وسى ەسكەرتكىشتىڭ جانىنداعى جەرتولەدە وتىرعان ەكەن. ۋاقىت شىركىن تورەشى – ءار نارسەگە ادىلدىكپەن ءۇن قاتادى. بۇل تەك سەيفۋلليننىڭ قايتا ءتىرىلۋى ەمەس, بۇكىل قازاق رۋحانياتىنىڭ, مادەنيەتىنىڭ, ادەبيەتىنىڭ ادىلدىككە قول سوزعان, جەتكەن شاعى-تىن. ارينە مۇنداي قۋانىش وزىنەن-ءوزى كەلمەيتىنى حاق. ارتىنان ىزدەيتىن, جوقتايتىن جاناشىرلارى بولۋى ءتيىس. ال رىمبالا بولسا ناعىز وسى ىزدەۋشى, سۇراۋشى, جوقتاۋشى باسشى بولدى.
ءوز باسىم رىمبالا كەنجەبالاقىزىن كەشتەۋ تانىپ-ءبىلدىم. ء«انشىنىڭ وزىنەن بۇرىن قۇلاعى تۋادى» دەمەكشى, رىمبالا جايلى اڭگىمەنى بۇرىن ەستيتىنمىن. ورىسشا, قازاقشاعا بىردەي, ورتا بويلى, يمان ءجۇزدى اپام ادامدى بىردەن باۋراپ الاتىن كىسى ەكەن. رىمبالا كەنجەبالاقىزىنىڭ تۇسىندا قازاق ونەرىنىڭ ءىرى تۇلعالارى, ءانشى-اقىن, سازگەر مەن ساڭلاقتار سارىارقاعا اعىلىپ تۇراتىن. اسىرەسە روزا باعلانوۆا, ەرمەك سەركەباەۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, يليا جاقانوۆ, باكىر تاجىباەۆ, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ سياقتى ۇلكەن اعا-اپكەلەرىنەن باستاپ, يوسيف كوبزون, لەۆ لەششەنكو, سوفيا روتارۋ سياقتى جۇلدىزدار تالاي مارتە وسى وڭىرگە ونەرلەرىن پاش ەتىپ قايتقان قوناقتار. اسىرەسە اتى الەمگە ءماشھۇر سۆەتوسلاۆ ريحتەردى قاراعاندىعا شاقىرۋى ۇلكەن وقيعا بولدى.
بۇگىندە ۇلىتاۋ وبلىسى بولىپ قايتادان اشىلعان جەزقازعاندا وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن تانىلعان قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى بار. كەزىندە تورعاي وڭىرىنە سوناۋ ماسكەۋدەن كەلگەن ءبىر توپ جاستار اشقان. دۇرىسى ول تەاتردىڭ اشىلۋىنا تىكەلەي مۇرىندىق بولعان وزبەكالى جانىبەكوۆ. قازاق ەلىنىڭ مادەنيەتىنىڭ, ونەرىنىڭ, رۋحانياتىنىڭ شىراقشىسى وزاعاڭ ەكەنىن بۇگىندە بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى. جەزقازعان وبلىسىن جاپقان جەرتەسەر جەكسۇرىندار ونەر وردالارىن دا قيراتا باستادى. مىنە, وسى كەزدە وماربەكوۆا شىرىلداپ تۇرىپ الدى. ويتكەنى قالاداعى جالعىز قازاق تەاترى جابىلسا ونەردىڭ دە سورى قاينايتىنى حاق بولاتىن. ءاربىر وبلىس اكىمى اۋىسقان سايىن رىمبالانىڭ ايتاتىن ەڭ ۇلكەن ءوتىنىشى سەراعاڭنىڭ تەاترىن جاپقىزباۋدى سۇرايتىن. مىنە, بۇگىندە سەركە قوجامقۇلوۆ اتىنداعى قازاق تەاترىنىڭ شىن جاناشىرى بولعان, شىراقشىسى دا بولعان وسى اپايىمىز رىمبالا.
عالامتورداعى ءبىر كورىنىس ءالى دە كوز الدىمدا. دارىلداعان, لاپىلداعان ۇلكەن كومباين سايىن دالادا شاڭى بۇرقىراپ ەگىس ورىپ كەلەدى. ال بوزداعان بوزتورعاي كىشكەنە بالاپاندارىنا مىنا الەمنەن پانا سۇراپ شىرىلداپ جاتىر. «زۇلمات» تراكتوردىڭ الدىندا ساراۋىز بالاپاندار قوناقتاعان ۇياسىن قاۋىرسىن قاناتىمەن جابۋعا تىرىسادى. نەتكەن قۇدىرەت! نەتكەن ماحاببات! نەتكەن انالىق ۇلى كۇش! انا ماحابباتى! ءبىزدىڭ رىمبالا كەنجەبالاقىزىن مەن كەيدە وسى بوزتورعايعا ۇقساتامىن. ونەردىڭ جاناشىر بوزتورعايى وماربەكوۆا...
امان بولىڭىز!
تالعات تەمەنوۆ,
پروفەسسور, تەاتر جانە كينو رەجيسسەرى
