باسپا اۋرۋى بالالاردا عانا ەمەس, ورتا جاس پەن ەگدە ادامداردا دا كەزدەسەدى. بىراق بالالاردىڭ اۋىرۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى. سەبەبى باسپاعا اپاراتىن بىردەن-ءبىر جايت – مۇزداي زاتتاردى مولشەرىنەن تىس پايدالانۋ. جالپى, باسپانىڭ بەلگىلەرى قانداي؟ بىرىنشىدەن, العاش اۋىرا باستاعاندا بالانىڭ بويىنان كۇش كەتىپ, السىرەي باستايدى. ەكىنشىدەن, باسى مەن تاماعى اۋىرىپ, قىزۋى جوعارىلايدى. مۇنىمەن قوسا تاماعى ءىسىنىپ, جۇتىنعاندا اۋىرتىپ, ىرىڭگە اينالۋى دا مۇمكىن.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بالانىڭ اۋرۋعا شالدىققانىن كورگەن تۇستا ءبىرىنشى دەنە قىزۋىن ولشەۋ كەرەك. ەگەر قىزۋى جوعارى بولسا, بالانى شەشىندىرىپ, دەنەسىن سۋىق سۋمەن ءسۇرتۋ قاجەت. ەگەر قىزۋى 38 گرادۋستان جوعارى بولعان جاعدايدا ءتۇرلى تابلەتكالار مەن قىزۋدى تومەندەتەتىن سيروپتار پايدالانعان ءجون.
«مەدتسەنتر مۋا» جشس ورتالىعىنىڭ جالپى تاجىريبەلىك دارىگەرى فاريزا احانقىزى باسپا اۋرۋىنىڭ بالادا پايدا بولۋى جونىندە: «باسپا اۋرۋى – بادامشا بەزدەردىڭ ينفەكتسيالىق قابىنۋى دەگەن ءسوز. ونىڭ قوزدىرعىشى – نەگىزىنەن سترەپتوكوكك باكتەرياسى. ال نەگىزىنەن بادامشا بەزدەر – ءبىزدىڭ اعزامىزدى ءتۇرلى ۆيرۋستاردان, قوسىمشا ءبىزدىڭ يمۋنيتەتىمىز رەتىندە باكتەريالاردى اعزاعا تىنىس جولدارى ارقىلى ءوتىپ كەتپەۋى ءۇشىن ءسۇزىپ الىپ قورعاپ وتىرادى. بىراق كەيبىر ينفەكتسيالىق جاعدايلاردا توتەپ بەرە الماي, بادامشا بەزدەرى ىرىڭدەپ, ءىسىپ, قابىنۋ پروتسەسىنە ۇشىرايدى دا, سونىڭ سالدارىنان باسپا اۋرۋى پايدا بولادى.
ەلىمىزدە انگينامەن بىرگە قاتار جۇرەتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلار بار. سولاردىڭ بارلىعىن جالپى ايتاتىن بولساق, پايىزدىق مولشەرمەن 63 پايىزدى قۇرايدى. ونىڭ ىشىنە تۇماۋ, باسپا اۋرۋلارى كىرەدى. مۇنىمەن بالالار ءجيى اۋىرادى. اسىرەسە كۇز, قىس, كوكتەم باستالعان ۋاقىتتا ون بەس جاسقا دەيىنگى بالالار كوبىنە وسى اۋرۋعا شالدىعادى» دەپ اتاپ ءوتتى.
ال «باسپا اۋرۋى قانداي سەبەپتەردەن تۋىندايدى؟» دەگەن سۇراعىمىزعا فاريزا حانىم: «بۇل اۋرۋدىڭ نەگىزى ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار, باكتەريالار, سونىمەن قاتار بالالاردا ەمدەلمەگەن ءتىس جەگىسى بولىپ سانالادى. ويتكەنى ءتىس جەگىسىندە كوپ ۆيرۋستار جينالادى, سونىڭ كەسىرىنەن باسپا اۋرۋى تۋىندايدى. مۇنان سوڭ ەگەر بالا دۇرىس تاماقتانباسا دا باسپاعا شالدىعادى. اتا-انالارمەن سويلەسۋ بارىسىندا بالالاردىڭ دۇرىس تاماقتانبايتىنىن, قاجەتتى دارۋمەندەردى تاماقتان الماي جاتاتىنىن بىلەمىز. سونىڭ سالدارىنان بالادا يمۋنيتەت تومەندەيدى», دەيدى دارىگەر.
شىنىندا, بۇگىنگى بالالاردىڭ تۇتىناتىن تاعامدارى سىن كوتەرمەيدى. ءارتۇرلى مارمەلادتار مەن تەز دايىندالاتىن ونىمدەر دەنساۋلىققا پايدادان گورى كوبىرەك زيان اكەلۋدە. تابيعي ءسۇت ونىمدەرى مەن استا-توك جەمىس-جيدەكتەرمەن قورەكتەنەتىن بالالار سانى بۇل كۇندە سيرەك. باسپا اۋرۋى كەيدە ەلەۋسىز عانا كورىنگەنىمەن وعان نەمقۇرايدى قاراۋعا بولمايدى.
– بارلىق ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا ۇسىناتىنىمىز – بالاعا سۇيىقتىقتى كوپ بەرۋ. قاجەتتى سۇيىقتىقتى ءبولىپ-ءبولىپ كۇنىنە بىرنەشە رەت ءىشىپ وتىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار سۇيىق, ءسىڭىمدى تاماقتاردى ءىشۋ قاجەت. ويتكەنى باسپا كەزىندە بادامشا بەزدەردىڭ بارلىعى قابىنىپ تۇرعاندىقتان قۇرعاق تاماقتار بالاعا اۋىرسىنۋ تۋعىزۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە اۋىزىن تۇزدى سۇيىقتىقپەن شايۋ كەرەك. ەگەر بالادا شىداتپايتىنداي اۋىرسىنۋ بولىپ جاتسا, قابىنۋعا قارسى پرەپاراتتار تاعايىنداۋعا بولادى. يبۋفەن, يبۋپروفەن, پاراتسەتامول سىندى پرەپاراتتار دەرتتى جەڭۋگە كومەكتەسەدى. سوسىن ارنايى سپرەيلەردى دە تاعايىندايمىز, ولاردىڭ تۇرلەرى وتە كوپ. كىشكەنە بولسا دا بالاعا جەڭىلدىك تۋعىزىپ, قابىنۋعا كومەگىن تيگىزەدى. اتا-انالارعا ايتاتىنىمىز, بولمە قاتتى قۇرعاق بولماۋعا ءتيىس, بولمەنى ىلعالداندىرىپ وتىرۋ كەرەك. اۋىرعان بالانىڭ ءوزىن وقشاۋلاپ, گيگيەنالىق جاعدايىنا جاقسى قاراپ, اتا-اناسىنىڭ ارنايى باقىلاۋىندا بولۋعا ءتيىس, – دەدى دارىگەر فاريزا احانقىزى.
