قوعام • 07 جەلتوقسان، 2021

ءبىزدىڭ كۇش-قۋاتىمىز بەرەكەلى بىرلىكتە

201 رەت كورسەتىلدى

«كونفەسسياارالىق كەلىسىم – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ نەگىزى». ەلىمىزدىڭ باستى مەرەكەسى – تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋدى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ الاڭىندا وتكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وسىلاي اتالادى.

اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيستر­لىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار قازاق­ستاننىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى كونفەسسياارالىق كەلىسىم، وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ، الەمدەگى دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىن ءسوز ەتتى. باسقوسۋ بارىسىندا مەملەكەتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە جاھاندىق دىنارالىق ديالوگتى ودان ءارى دامىتۋعا كۇش سالۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى.

ءىس-شارانى اشقان كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى بولات سارسەنباەۆ وسى سالاداعى جەتىستىكتەرگە توقتالدى. ء«بىز ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى مەن مەملەكەت باسشىسى ق.تو­قاەۆتىڭ سىندارلى ستراتەگيالىق باعى­تى­نىڭ ارقاسىندا ءتۇرلى كونفەسسيالار مەن دىندەردىڭ وكىلدەرى ۇيلەسىم مەن ءوزارا سىيلاستىقتا ءومىر سۇرەتىن بىرەگەي مەم­لەكەت قۇردىق. بۇل سوزىمىزگە جيىرما جىل بويى وڭىرلىك جانە جاھاندىق تۇراق­تىلىقتى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىن­دەر كوشباسشىلارىنىڭ جوعارى رۋحاني سە­زىن وتكىزۋدە قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى كورنەكى مىسال بولا الادى»، دەپ اتاپ ءوتتى ب.سارسەنباەۆ.

قۇتتىقتاۋ سوزىندە قاستەرلى تاۋەلسىزدىك تۋرالى ءاربىر پىكىردىڭ قاشاندا قۇندى ءارى قادىرلى ەكەنىن ايتقان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ەگىزباەۆ: «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ تاريحى بەتتەرىن پاراقتار بولساق، ەل دامۋىنىڭ نەگىزگى ساياسي ۇستانىمى بىرلىك پەن تاتۋلىق ەكەنىن كورەمىز. وسى تۇرعىدان العاندا بۇگىنگى وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارانىڭ ماڭىزى زور»، دەدى.

«ۋاقىتتىڭ ۇلى كوشىنە ىلەسىپ، ىرگەلى ەل بولۋ جولىندا اتا-بابالارىمىز ءوزىنىڭ تۇتاستىعىن حالىق بىرلىگى مەن بەرەكەسىن كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاي بىلگەن. عا­سىر­­لار توعىسىپ، زامان الماسقان تۇستا دا قازاق حالقى الاۋىزدىققا جول بەر­مەي، قاي ۇلتقا بولسىن قۇشاعىن اي­قا­را اشىپ، جومارتتىق تانىتقان تەكتى حا­لىق. قازاق­ستان بىرنەشە ءدىن وكىلىنىڭ ەڭ­بەك­سۇي­گىش بولمىسىن ناسيحاتتاۋ ارقى­لى بارلىعىمىزدىڭ ورتاق اياۋلى وتانى­مىزعا اينالدى»، دەگەن س.ەگىزباەۆ بۇل تۇر­عىدا تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەل تۇتاس­تىعىن، بە­رەكە-بىرلىگى مەن تاتۋلىعىن العا قو­يىپ، ەل ازاماتتارىنىڭ ناسىلگە، دىنگە بول­مەي تەكتى ءومىر ءسۇرۋ ۇستانىمىن نىق قا­لىپ­تاستىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ وراسان ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

باسقوسۋدا ساياسي عىلىمدار اكادەميا­سىنىڭ اكادەميگى، پروفەسسور قۋانىش سۇل­تانوۆ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ اسىل تۇعىر­لارىنىڭ ءبىرى – كونفەسسياارالىق، دىن­ارالىق كەلىسىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «كون­فەس­سياارالىق، دىنارالىق كەلىسىم – قوعامدىق كەلى­سىمنىڭ ەڭ ۇلكەن ءارى ىقپالدى ارناسى. بۇل ۇعىم تىكەلەي ادام قۇقىعى، زاڭ­دىق كەڭىستىكپەن دە تىكەلەي بايلانىس­تى. بۇل ماڭىزدى سالالاردىڭ بارلىعى دا ورتاق مۇددەگە جۇمىلادى. ورتاق مۇد­دەمىز – ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى، بەيبىت ءومىر جاسام­پازدىعى، ءار ادامنىڭ وقۋ، ەڭبەككە ەركىن ارالاسىپ، ءوز تۇرمىسىن، الەۋەتىن جاق­سارتىپ، قوعامدا وزىنە لايىق ورىنعا يە بولۋى»، دەدى ق.سۇلتانوۆ. ء«دىننىڭ ەڭ جوعار­عى ميسسياسى – سەنىم» دەگەن ق.سۇلتانوۆ دىنارالىق كەلىسىمنىڭ، ءسوز جوق، الداعى ۋاقىتتا دا ەل ىنتىماعىنىڭ باستى كەپى­لىنىڭ ءبىرى بولىپ قالاتىنىن ايتتى.

ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ حالىق­ارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كومي­تەتىنىڭ توراعاسى ايگۇل قۇسپان ەلىمىز­دىڭ ەگەمەندىگىنىڭ العاشقى ساتتەرى­نەن باستاپ-اق جاھاندىق دىنارالىق ديا­لوگتى دامىتۋعا كۇش سالىپ كەلە جاتقا­نىنا باسىمدىق بەردى. دەپۋتات ەلبا­سى ن.نازارباەۆتىڭ دانالىق ساياساتى­نىڭ ارقاسىندا بۇكىل الەمگە تانىمال «قا­زاقستاندىق جول» دەپ اتالاتىن مەملە­كەتىمىزدە ۇلتارالىق جانە دىنارالىق كەلى­سىم­نىڭ وزىندىك بىرەگەي مودەلى قۇرىلعانىن ايتتى. «قازاقستانداعى ەتنوستاردىڭ بەي­بىتشىلىك پەن كەلىسىم كەڭىستىگىندە ءومىر ءسۇرۋى – ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز. ىقى­لىم زاماننان بەرى قازاق حالقى ءوزىنىڭ جەرىنە كوشىپ كەلگەن ءاربىر ادامدى جان جىلۋلىعىمەن، مەيىرىمدى الا­قا­نىمەن قارسى العانى كوپكە ايان»، دەدى.

ءسوزىن «تاۋەلسىزدىك – اللانىڭ بەرگەن سىيى مەن نىعمەتى» دەپ باستاعان قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى، باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى وتپەنوۆ ەگەمەندىگىمىزدى باياندى ەتۋ ءاربىر ازاماتتىڭ اسىل بورىشى ەكەنىنە نازار اۋدارتتى. «قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى ءوزىنىڭ ۋاعىز ناسيحات جۇمىستارىندا جاماعاتتى ءار كەز تەك ەل يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ، تاۋەلسىزدىگىمىزدى قادىرلەۋگە شاقىرىپ كەلەدى. ءاربىر اتا-انا ءوز ۇرپاعىن تاۋەلسىزدىكتى قاستەرلەۋگە ۇيرەتىپ، ءتالىم-تاربيە بەرۋدە بەلسەندى بولۋعا ءتيىس. مەكتەپ مۇعالىمدەرى دە وقۋشىلاردى وتانشىل بولۋعا باۋلىپ، بولاشاق مامان يەلەرىنە ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىكتىڭ نەگىزىندە ءبىلىم بەرگەنى ابزال. ءبىز بارشامىز جاستاردىڭ ساناسىنا «مەن ەلىمنىڭ ەرتەڭى ءۇشىن قانداي ۇلەس قوسا الامىن؟» دەگەن ويلاردى ءسىڭىرىپ، ولاردىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن بارىنشا ءتۇسىندىرۋىمىز قاجەت»، دەدى باس ءمۇفتي.

حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى، «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋب­ليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى القالى جيىننىڭ ءتاۋ ەتەر تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ وردالى وتىز جىلدى­عى قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ سيمۆولدىق ما­ڭىزىنا توقتالدى. ءتىلى بولەك بولعانى­مەن تىرلىگى ءبىر، ءدىنى باسقا بولعانىمەن تىلەگى ءبىر ءدىني وكىلدەردىڭ ەل ەگەمەندىگىنە قوسقان ۇلەسىن اتاپ وتكەن د.قىدىرالى ەل گازەتىنە جاريالانعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى» ماقالاسىندا ايتىلعان ماڭىزدى ماسە­لەلەرگە تاعى ءبىر شولۋ جاساپ ءوتتى.

كونفەرەنتسيادا ءسوز تىزگىنىن العان قاسكەلەڭ ەپيسكوپى، استانا ەپار­حيا­سىنىڭ ۆيكاريى گەننادي، نۇر-سۇل­تان قالاسىنداعى اۋليە ماريا ريم-كوتوليك ارحيەپارحياسىنىڭ ارحيەپيس­كوپى ت.پەتا، حالىقارالىق مادەنيەت ارقىلى بەيبىتشىلىك» اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ت.مۇحامەدجانوۆ، Kazakh TV حالىقارالىق سپۋتنيكتىك تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى، قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى م.بەكباەۆا، نۇر-سۇلتان قالا­سىنداعى باس راۆۆين ش.كارناۋح، قازاق­ستانداعى يسپانيا كورولدىگى ميسسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.فران رۋيس، قازاقستانداعى بۇۇ تۇراقتى ۇيلەس­تى­رۋشىسى م.فريبەرگ-ستوري، گەرما­نيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاق­ستانداعى ەلشىسى مونيكا يۆەرسەن، سونداي-اق عىلىمي-ساراپشىلىق قوعامداستىق، شەتەلدىك ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر، قازاقستانداعى حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ بارلىعى تاريحي قىسقا مەرزىم ىشىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق سالادا دەرلىك زور تابىسقا قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى.

حالىقارالىق ساراپشىلار تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا، ءتۇرلى كونفەسسيالار ارا­سىندا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ ءتيىمدى مودەلىن قۇرۋعا، بىرەگەي ديالوگ الاڭى – الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوش­باسشىلارىنىڭ سەزىن ۇيىمداستىرۋداعى ايرىق­شا ءرولى مەن ۇلەس قوسۋىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ءىس-شارا سوڭىندا كونفە­رەنتسياعا قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان قازاق­ستاندىقتاردى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل­دىعىمەن قۇتتىقتاپ، ودان ءارى وركەندەۋ، قازاقستان حالقىنا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم تىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇناي باعاسى ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 13:23

ۇقساس جاڭالىقتار