اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى كونفەسسياارالىق كەلىسىم, وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ, الەمدەگى دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىن ءسوز ەتتى. باسقوسۋ بارىسىندا مەملەكەتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە جاھاندىق دىنارالىق ديالوگتى ودان ءارى دامىتۋعا كۇش سالۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى.
ءىس-شارانى اشقان كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى بولات سارسەنباەۆ وسى سالاداعى جەتىستىكتەرگە توقتالدى. ء«بىز ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى مەن مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ سىندارلى ستراتەگيالىق باعىتىنىڭ ارقاسىندا ءتۇرلى كونفەسسيالار مەن دىندەردىڭ وكىلدەرى ۇيلەسىم مەن ءوزارا سىيلاستىقتا ءومىر سۇرەتىن بىرەگەي مەملەكەت قۇردىق. بۇل سوزىمىزگە جيىرما جىل بويى وڭىرلىك جانە جاھاندىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ جوعارى رۋحاني سەزىن وتكىزۋدە قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى كورنەكى مىسال بولا الادى», دەپ اتاپ ءوتتى ب.سارسەنباەۆ.
قۇتتىقتاۋ سوزىندە قاستەرلى تاۋەلسىزدىك تۋرالى ءاربىر پىكىردىڭ قاشاندا قۇندى ءارى قادىرلى ەكەنىن ايتقان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ەگىزباەۆ: «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ تاريحى بەتتەرىن پاراقتار بولساق, ەل دامۋىنىڭ نەگىزگى ساياسي ۇستانىمى بىرلىك پەن تاتۋلىق ەكەنىن كورەمىز. وسى تۇرعىدان العاندا بۇگىنگى وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارانىڭ ماڭىزى زور», دەدى.
«ۋاقىتتىڭ ۇلى كوشىنە ىلەسىپ, ىرگەلى ەل بولۋ جولىندا اتا-بابالارىمىز ءوزىنىڭ تۇتاستىعىن حالىق بىرلىگى مەن بەرەكەسىن كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاي بىلگەن. عاسىرلار توعىسىپ, زامان الماسقان تۇستا دا قازاق حالقى الاۋىزدىققا جول بەرمەي, قاي ۇلتقا بولسىن قۇشاعىن ايقارا اشىپ, جومارتتىق تانىتقان تەكتى حالىق. قازاقستان بىرنەشە ءدىن وكىلىنىڭ ەڭبەكسۇيگىش بولمىسىن ناسيحاتتاۋ ارقىلى بارلىعىمىزدىڭ ورتاق اياۋلى وتانىمىزعا اينالدى», دەگەن س.ەگىزباەۆ بۇل تۇرعىدا تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەل تۇتاستىعىن, بەرەكە-بىرلىگى مەن تاتۋلىعىن العا قويىپ, ەل ازاماتتارىنىڭ ناسىلگە, دىنگە بولمەي تەكتى ءومىر ءسۇرۋ ۇستانىمىن نىق قالىپتاستىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وراسان ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
باسقوسۋدا ساياسي عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, پروفەسسور قۋانىش سۇلتانوۆ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ اسىل تۇعىرلارىنىڭ ءبىرى – كونفەسسياارالىق, دىنارالىق كەلىسىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «كونفەسسياارالىق, دىنارالىق كەلىسىم – قوعامدىق كەلىسىمنىڭ ەڭ ۇلكەن ءارى ىقپالدى ارناسى. بۇل ۇعىم تىكەلەي ادام قۇقىعى, زاڭدىق كەڭىستىكپەن دە تىكەلەي بايلانىستى. بۇل ماڭىزدى سالالاردىڭ بارلىعى دا ورتاق مۇددەگە جۇمىلادى. ورتاق مۇددەمىز – ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى, بەيبىت ءومىر جاسامپازدىعى, ءار ادامنىڭ وقۋ, ەڭبەككە ەركىن ارالاسىپ, ءوز تۇرمىسىن, الەۋەتىن جاقسارتىپ, قوعامدا وزىنە لايىق ورىنعا يە بولۋى», دەدى ق.سۇلتانوۆ. ء«دىننىڭ ەڭ جوعارعى ميسسياسى – سەنىم» دەگەن ق.سۇلتانوۆ دىنارالىق كەلىسىمنىڭ, ءسوز جوق, الداعى ۋاقىتتا دا ەل ىنتىماعىنىڭ باستى كەپىلىنىڭ ءبىرى بولىپ قالاتىنىن ايتتى.
ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايگۇل قۇسپان ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىنىڭ العاشقى ساتتەرىنەن باستاپ-اق جاھاندىق دىنارالىق ديالوگتى دامىتۋعا كۇش سالىپ كەلە جاتقانىنا باسىمدىق بەردى. دەپۋتات ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ دانالىق ساياساتىنىڭ ارقاسىندا بۇكىل الەمگە تانىمال «قازاقستاندىق جول» دەپ اتالاتىن مەملەكەتىمىزدە ۇلتارالىق جانە دىنارالىق كەلىسىمنىڭ وزىندىك بىرەگەي مودەلى قۇرىلعانىن ايتتى. «قازاقستانداعى ەتنوستاردىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم كەڭىستىگىندە ءومىر ءسۇرۋى – ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز. ىقىلىم زاماننان بەرى قازاق حالقى ءوزىنىڭ جەرىنە كوشىپ كەلگەن ءاربىر ادامدى جان جىلۋلىعىمەن, مەيىرىمدى الاقانىمەن قارسى العانى كوپكە ايان», دەدى.
ءسوزىن «تاۋەلسىزدىك – اللانىڭ بەرگەن سىيى مەن نىعمەتى» دەپ باستاعان قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى وتپەنوۆ ەگەمەندىگىمىزدى باياندى ەتۋ ءاربىر ازاماتتىڭ اسىل بورىشى ەكەنىنە نازار اۋدارتتى. «قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى ءوزىنىڭ ۋاعىز ناسيحات جۇمىستارىندا جاماعاتتى ءار كەز تەك ەل يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى قادىرلەۋگە شاقىرىپ كەلەدى. ءاربىر اتا-انا ءوز ۇرپاعىن تاۋەلسىزدىكتى قاستەرلەۋگە ۇيرەتىپ, ءتالىم-تاربيە بەرۋدە بەلسەندى بولۋعا ءتيىس. مەكتەپ مۇعالىمدەرى دە وقۋشىلاردى وتانشىل بولۋعا باۋلىپ, بولاشاق مامان يەلەرىنە ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىكتىڭ نەگىزىندە ءبىلىم بەرگەنى ابزال. ءبىز بارشامىز جاستاردىڭ ساناسىنا «مەن ەلىمنىڭ ەرتەڭى ءۇشىن قانداي ۇلەس قوسا الامىن؟» دەگەن ويلاردى ءسىڭىرىپ, ولاردىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن بارىنشا ءتۇسىندىرۋىمىز قاجەت», دەدى باس ءمۇفتي.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى القالى جيىننىڭ ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ وردالى وتىز جىلدىعى قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ سيمۆولدىق ماڭىزىنا توقتالدى. ءتىلى بولەك بولعانىمەن تىرلىگى ءبىر, ءدىنى باسقا بولعانىمەن تىلەگى ءبىر ءدىني وكىلدەردىڭ ەل ەگەمەندىگىنە قوسقان ۇلەسىن اتاپ وتكەن د.قىدىرالى ەل گازەتىنە جاريالانعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى» ماقالاسىندا ايتىلعان ماڭىزدى ماسەلەلەرگە تاعى ءبىر شولۋ جاساپ ءوتتى.
كونفەرەنتسيادا ءسوز تىزگىنىن العان قاسكەلەڭ ەپيسكوپى, استانا ەپارحياسىنىڭ ۆيكاريى گەننادي, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى اۋليە ماريا ريم-كوتوليك ارحيەپارحياسىنىڭ ارحيەپيسكوپى ت.پەتا, حالىقارالىق مادەنيەت ارقىلى بەيبىتشىلىك» اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ت.مۇحامەدجانوۆ, Kazakh TV حالىقارالىق سپۋتنيكتىك تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى م.بەكباەۆا, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى باس راۆۆين ش.كارناۋح, قازاقستانداعى يسپانيا كورولدىگى ميسسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.فران رۋيس, قازاقستانداعى بۇۇ تۇراقتى ۇيلەستىرۋشىسى م.فريبەرگ-ستوري, گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى مونيكا يۆەرسەن, سونداي-اق عىلىمي-ساراپشىلىق قوعامداستىق, شەتەلدىك ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر, قازاقستانداعى حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ بارلىعى تاريحي قىسقا مەرزىم ىشىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق سالادا دەرلىك زور تابىسقا قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى.
حالىقارالىق ساراپشىلار تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا, ءتۇرلى كونفەسسيالار اراسىندا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ ءتيىمدى مودەلىن قۇرۋعا, بىرەگەي ديالوگ الاڭى – الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن ۇيىمداستىرۋداعى ايرىقشا ءرولى مەن ۇلەس قوسۋىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ءىس-شارا سوڭىندا كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان قازاقستاندىقتاردى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, ودان ءارى وركەندەۋ, قازاقستان حالقىنا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم تىلەدى.
