ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن بايسەيىتوۆ كوپتەگەن ءدۇبىرلى دودادا قازاقستاننىڭ نامىسىن ابىرويلى قورعادى. اتاپ ايتساق, 1995 جىلى الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانسا, 1998 جىلى تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزى دەپ تانىلدى. ەكى رەت ازيا بىرىنشىلىگىندە الدىنا جان سالماسا, تاعى ەكى مارتە سول جارىستا قولا جۇلدەنى ەنشىلەدى. 1998 جىلى بانگكوكتا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىندا باقتياردىڭ الدىنا تۇسەتىن ەشكىم تابىلمادى. سول ساڭلاق بۇل كۇندەرى گرەك-ريم كۇرەسىنەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسى قىزمەتىن اتقارادى.
– 1998 جىلى شۆەتسيانىڭ ەۆلە قالاسىندا ءسىز جانە مكحيتار مانۋكيان الەم چەمپيونى اتانىپ, بارشا قازاقستاندىقتى قۋانىش پەن شاتتىققا بولەدىڭىزدەر. 1999 جىلى م.مانۋكيان ءدال سول بەلەستى ەكىنشى مارتە باعىندىردى. سودان بەرى تابانى كۇرەكتەي 21 جىلدان اسا ۋاقىت وتسە دە, جەرلەستەرىمىزدىڭ اراسىنان دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا دارالانعان بىردە-ءبىر بالۋان شىقپادى. نە سەبەپتى دەپ ويلايسىز؟
– تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزدەرى باس قوسقان جارىستا قازاقستاننىڭ بالۋاندارى سان مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەنىن وزدەرىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. وكىنىشكە قاراي, 1999 جىلدان بەرى باس جۇلدە ءبىزدىڭ جىگىتتەرگە بۇيىرماي ءجۇر. سول ارالىقتا المات كەبىسباەۆ, مەيرامبەك ايناعۇلوۆ, دوسجان قارتىقوۆ جانە قورلان جاقانشا سىندى بالۋاندارىمىز اقتىق سىنعا دەيىن القىنباي جەتكەنىمەن, بارلىعى شەشۋشى تۇستا ۇتىلدى. مويىندارىندا قولا مەدالدى جارقىراتقان باسقا دا بالۋاندار جەتەرلىك. بىراق سولاردىڭ ەشقايسىسى التىن تۇعىرعا كوتەرىلە المادى. بۇل جاعداي بارشامىزدى قىنجىلتىپ وتىرعانى راس. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, فينالدىق ايقاسقا ءار سپورتشى ايرىقشا قۇلشىنىس, ىنتا-جىگەر, كەرەك دەسەڭىز اسقان جانكەشتىلىكپەن شىعۋى ءتيىس. بۇل ءوزىنىڭ بالۋاندىق عۇمىرىنداعى ەڭ سوڭعى جەكپە-جەك دەپ ويلاسا دا, ەش ارتىقتىعى جوق. جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگىن ءار ازامات جان-تانىمەن عانا ەمەس, جۇرەگىمەن دە سەزىنۋى كەرەك. سەبەبى ونىڭ سپورتتىق مانسابىندا ەندى ونداي ءساتتىڭ بولماۋى دا مۇمكىن عوي.
ماسەلەن, 1995 جىلى پراگادا وتكەن الەمدىك دودادا مەن كەرەمەت بابىمدا بولعانىممەن, فينالدىق سايىستا ءسۇرىنىپ, ناتيجەسىندە كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتتىم. سول ساتسىزدىكتەن ۇلكەن ساباق الدىم. ەسەسىنە ارادا ءۇش جىل وتكەن سوڭ ەۆلەدە كوزدەگەن ماقساتىما قول جەتكىزدىم. الدىمدا كىمدەردىڭ تۇرعانىنا قاراماي, اتاقتارى دارداي اپايتوستەرگە قاسقايىپ قارسى شىقتىم. بارلىعىن جىقتىم دا الەم چەمپيونى اتاندىم. جەڭىس, تابىس, اتاق, داڭق ەرەن ەڭبەك پەن تاباندىلىقتىڭ ارقاسىندا عانا كەلەدى. شاكىرتتەرىمە وسىنى ۇعىندىرسام دەيمىن. قازاق ء«ۇمىتسىز شايتان» دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. ءبىز – كەلەشەككە قاشاندا ۇلكەن ۇمىتپەن قاراعان حالىقپىز. بۇيىرتسا, الداعى جارىستاردا سول ولقىلىقتىڭ ورنى تولادى. وعان مەن سەنىمدىمىن.
– 1996 جىلى اتلانتادا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىندا يۋري مەلنيچەنكو قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, باس جۇلدەنى ولجالادى. سودان بەرى شيرەك عاسىر ۋاقىت وتسە دە قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر ءالى التىن مەدالدىڭ سىڭعىرىن ەستىگەن جوق. بۇل كۇندەرى گرەك-ريم كۇرەسىنەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ تىزگىنى ءسىزدىڭ قولىڭىزدا. شاكىرتتەرىڭىزدىڭ قازىرگى كەزدەگى قارقىنى قالاي؟
– قازاقستان قۇراماسى ساپىنداعى بارلىق بالۋاننىڭ قارىم-قابىلەتى مەن الەۋەتىن جاقسى بىلەمىن. ولاردىڭ ارقايسىسىنان دا ۇلكەن ەرلىك كۇتۋگە بولادى. سول سەبەپتى دە ەشقايسىسىن بولە-جارا اتاعىم كەلمەيدى. ۇلتتىق كوماندانىڭ باس باپكەرى بولعاندىقتان, بارىنە بىردەي قارايمىن. بارلىعىنا ايرىقشا سەنىم ارتامىن. وسى ورايدا داڭقتى بالۋان جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆتىڭ ايتقان ءسوزى ويعا ورالادى. 1980 جىلى ماسكەۋ وليمپياداسىندا جەڭىمپاز اتانعاننان كەيىن ول كىسى «قازاق جاستارى اراسىنان دا وليمپيادا چەمپيوندارى كوپتەپ شىعاتىنىنا سەنەمىن» دەپ تەبىرەنە سويلەگەن ەدى عوي. اسىل اعامىزدىڭ بۇل پىكىرىمەن تولىقتاي كەلىسەمىن. مەن دە سول كۇننىڭ الىس ەمەستىگىنە ەش كۇمان كەلتىرمەيمىن.
– بالۋاندىق ونەردى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن زەرتتەگەن ۋكراينانىڭ اتاقتى ءجۋرناليسى يان دىموۆ ءوزىنىڭ ءبىر ماقالاسىندا «وگينسكي ءوزىنىڭ پولونەزىمەن كۇللى الەمگە تانىلدى. كەيىننەن ودان باسقا تۋىندىلار جازباسا دا, ونىڭ ەسىمى تاريحتا ماڭگى قالار ەدى. باقتيار بايسەيىتوۆتىڭ جاعدايى دا ءدال سولاي. يسكانداريانمەن جانە اسكۋيامەن بولعان بەلدەسۋلەردى قازاق بالۋانىنىڭ «پولونەزدەرى» دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى» دەپ تەبىرەنە جازعان ەدى. جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان داڭقتى سپورتشىلارمەن سايىسقا تۇسكەن ساتتەرىڭىزدى اڭگىمەلەپ بەرسەڭىز. الدىمەن 1995 جىلى پراگادا وتكەن الەم چەمپيوناتىن تىلگە تيەك ەتسەڭىز.
– قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ءبىراز ۋاقىت ساتسىزدىكتىڭ شىرماۋىنان شىعا الماي ءجۇردىم. ول كەزدەرى 82 كيلو سالماقتا ونەر كورسەتەتىن ەدىم. ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت ارالىعىندا ازيا چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەسىن يەلەنۋگە عانا جارادىم. ارينە, بۇل جاعدايدىڭ مەنى قاناعاتتاندىرماعانى انىق. سودان ويلانا-تولعانا كەلە, 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە باق سىناۋعا بەل بۋدىم. ارينە, 10 كيلوداي ارتىق سالماقتان ارىلۋ وڭاي شارۋا ەمەس. العاشىندا قاتتى قينالدىم. بىراق جاتتىعۋ زالىندا ايانباي تەر توگىپ, بىرتە-بىرتە بابىما كەلدىم. 1995 جىلى ورلەۋ كەزەڭى باستالدى. كوكتەمدە مانيلادا ازيا چەمپيونى اتاندىم. كۇزدە دۇنيەجۇزىلىك دوداعا اتتاندىم. چەحيانىڭ استاناسىندا وتكەن جارىستىڭ باستاپقى بەلدەسۋلەرىندە جاپونيالىق تاكاماتسۋ كاتاياما, ۋكراينالىق ارتۋر دزيگاسوۆ, گرۋزيالىق گوچا دجەندجەلاشۆيلي سىندى جىگىتتەردى ۇتىپ, جارتىلاي فينالدا مناتساكان يسكانداريانمەن جولىم قيىستى. بۇل بالۋاندى مەن جاقسى بىلەمىن. رەسەيدىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن ارميان سپورتشىسىمەن 1992 جىلى بارسەلونا وليمپياداسى قارساڭىندا وتكەن تمد قۇراماسىنىڭ وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىندا بىرگە بولدىق. ول – ناعىز كەمەلدەنگەن شاعىنداعى جۇلدىز, ال مەن – 20 جاستان ەندى اسقان جىگىتپىن. جاتتىعۋ بارىسىندا يسكانداريانمەن الىسقىم كەلەتىن. شىنى كەرەك, ۇلكەن الامانعا ەندى عانا قوسىلا باستاعان بىزدەي سارىاۋىز بالۋانداردى ول مۇلدە ەلەمەيتىن. «بۇل قازاق ماعان جارىتىپ قارسىلىق كورسەتە قويماس» دەگەندەي سىڭاي تانىتىپ, سان مارتە قاسىمنان كوز قىرىن دا سالماي ءوتتى. ارادا ءۇش جىلدان اسا ۋاقىت وتكەن سوڭ سول ساڭلاقپەن كۇش سىناسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. بۇل باسەكە 7:2 ەسەبىمەن مەنىڭ پايداما شەشىلدى.
– بارسەلونا وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, الەمنىڭ ءۇش جانە ەۋروپانىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى مناتساكان يسكاندارياندى ۇتقانىڭىزدان كەيىن ءسىزدىڭ باس جۇلدەنى ولجالايتىنىڭىزعا كۇماندانعاندار كەمدە-كەم بولعان شىعار؟
– جارتىلاي فينالدا كوپ كۇش جۇمساپ قويعانىمدى اقتىق ايقاستا انىق سەزىندىم. شەشۋشى تۇستا فرانتسۋز بالۋانى يۆون ريمەرگە ەسە جىبەرىپ, كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتتىم. سول كەزدە ونىڭ تەك ەۋروپا چەمپيونى دەگەن اتاعى بولعانىمەن, كەيىننەن ريمەر تالاي بەلەستى باعىندىردى. اراعا جىلدار سالىپ, ەكەۋمىزدىڭ جولىمىز تاعى ەكى مارتە قيىستى. بۇل بەلدەسۋلەردە مەنىڭ مەرەيىم ۇستەم بولدى.
– ەسەسىنە شۆەتسيانىڭ ەۆلە قالاسىندا باق جۇلدىزىڭىز جانىپ, باس جۇلدەنى ولجالادىڭىز. فينالدا وليمپيادا چەمپيونى فيليبەرتو اسكۋيدى ءارى دە, بەرى دە لاقتىرىپ, باس كوتەرتپەي ۇتقانىڭىز كۇنى بۇگىنگىدەي كوز الدىمىزدا...
– پراگانىڭ كۇمىسىن ەۆلەنىڭ التىنىنا ايىرباستاۋ ءۇشىن تۋرا ءۇش جىل تەر توكتىم. سول ارالىقتا اتوي سالعان كەزدەر دە, جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقان ساتتەر دە بولدى. ال شۆەتسيادا جولىققان قارسىلاستارىمنىڭ بارلىعى دا قارۋلى بولدى. اۋەلى پولياك بالۋانى يۋزەف تراچپەن بەلدەستىم. ول – وليمپيادا چەمپيونى جانە الەم چەمپيوناتتارىندا ءۇش رەت جۇلدەگەر اتانعان بالۋان. تراچتىڭ سول جولى التىن العىسى كەلمەدى دەيسىز بە؟! بىراق سكانديناۆيا تۇبەگىندە سورىنا قاراي مەن جولىقتىم. تراچ تىزە بۇكتى. كەلەسى قارسىلاسىم – نورۆەگيا سپورتشىسى بورگە يوحانسسەن. ونى دا اسا قينالماي ۇتتىم. ءۇشىنشى كەزدەسۋدە ازەربايجاندىق كۆيتشا بيچيناشۆيليدەن باسىم ءتۇستىم. جارتىلاي فينالدا رەسەيلىك مۋرات كاردانوۆپەن كۇش سىناستىم. بۇل بەلدەسۋ تىم اۋىر بولعانىنا قاراماستان, ودان ايلامدى اسىردىم.
اقتىق ايقاستىڭ الدىندا ءبىراز قوبالجىعانىم راس. قانشا دەگەنمەن, كۋبالىق قابىلان – وليمپيادا جانە الەم چەمپيونى. ونىڭ ۇستىنە, فيليبەرتو اسكۋيمەن ەكى مارتە جولىعىپ, ەكى رەتىندە دە ويسىراي ۇتىلعانمىن. بىراق بۇل جارىسقا مەن تەك التىندى اڭساپ كەلگەن ەدىم. قايتسەم دە سول بيىكتەن كورىنەمىن دەپ بوز كىلەمگە قۇلشىنىپ شىقتىم. ءبىر مەزەتتە باپكەرىم, داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆ مەنى توقتاتىپ: «باقتيار, سەن وسى جولى جەڭىسكە جەتۋگە ءتيىسسىڭ. اكەڭ مارقۇم سەنىڭ الەم چەمپيونى بولعان ءساتىڭدى كورۋدى ارمانداعان. ونى ءوزىڭ دە جاقسى بىلەسىڭ. مىنە, ەندى اكە اماناتىن ورىنداۋدىڭ وڭتايلى ءساتى كەلىپ تۇر», دەپ قايرادى. قاپەلىمدە نە دەرىمدى بىلمەي قالدىم. جانارىما جاس تىعىلدى. ىشتە ءبىر ەرەكشە ەگەس پايدا بولدى. شىقتىم دا قارسىلاسىمدى ءارى-بەرى لاقتىردىم. ءاپ-ساتتە تابلوداعى ەسەپ 9:0-گە جەتتى. باسەكە قىزعان تۇستا كۋبا بالۋانى ەكى ۇپاي ولجالادى. سونىمەن ايقاس اياقتالدى. وسىلايشا اكەمنىڭ اماناتىن ورىنداپ, الەم چەمپيونى اتاندىم. جەكپە-جەكتەن كەيىن جەرلەستەرىمنىڭ قۇشاعىنا ەنگەن بەتتە كەرى بۇرىلىپ قاراسام, وليمپيادا چەمپيونى بوز كىلەمنىڭ ۇستىندە ەڭكىلدەپ جىلاپ جاتىر ەكەن...
– اكەڭىز دە سپورتتىڭ ناعىز جاناشىرى بولعان ەكەن عوي.
– ءيا, ءدال سولاي. اكەم – باعاشار مەنىڭ ءار قادامىمدى ءجىتى قاداعالاپ, ۇنەمى جىگەرلەندىرىپ وتىراتىن. جەڭىسكە جەتسەم, بالاشا قۋانىپ, جەڭىلىس تاپسام, جەردەن الىپ, جەرگە سالاتىن. «بالا عوي, مەسەلى قايتىپ قالىپ جۇرەر» دەپ ەش ايامايتىن. ءالى ەسىمدە, بوزبالا شاعىمدا الماتىدا وتەتىن سۇلتان بايماعامبەتوۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان تۋرنيرگە قاتىستىم. باستاپقى بەلدەسۋلەردىڭ بارىندە جەڭىسكە جەتىپ, فينالعا شىقتىم. فينالدىڭ العاشقى مينۋتتارىندا قارسىلاسىمنىڭ وسال تۇسىن تابا الماي قاتتى قينالدىم. كىلەمنىڭ شەتىندە تۇرعان اكەم: «كۇرەس دەيمىن, ءيتتىڭ عانا بالاسى, كۇرەس!», دەپ ايقايلايدى كەلىپ. بارشا كورەرمەننىڭ نازارى بىزدە. اكەمنىڭ داۋسى ەستىلگەن سايىن مەن ودان ءارى ساسقالاقتاي بەرەمىن. ايتەۋىر, امالىن تاۋىپ, قارسىلاسىمدى قاپى قالدىردىم. بەلدەسۋ اياقتالعان بەتتە اكەمدى ىزدەسەم, ەش جەردە جوق. سويتسەم, قىسىمى كوتەرىلىپ, مۇرنىنان قان كەتىپتى. اقىرى ونى جۋىناتىن بولمەدەن تاپتىم. مىنە, اكەم وسىنداي جان ەدى.
اكەم جايىندا اڭگىمە قوزعالعاندا مىنا ءبىر وقيعا ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى: 1991 جىلى ۋكراينانىڭ زاپوروجە قالاسىندا وتكەن كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىندا قازاقستان قۇراماسى وراسان زور ناتيجە كورسەتىپ, كوماندالىق ەسەپتە باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. مەن ءوز سالماعىمدا ەكىنشى ورىندى يەلەندىم. اسىرەسە, ارىپتەستەرىنىڭ اراسىندا «سۇيەكسىز بالۋان» اتانعان نيكولاي پالازنيكتى ۇتۋىم ەرەكشە ەسىمدە قالدى. فينالدا ەكى دۇركىن الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى بيسولت ديتسيەۆكە ەسە جىبەردىم. كۇللى كەڭەس وداعىنىڭ كوكجالدارى جينالعان جارىستا كۇمىس مەدالدى يەلەنۋ ءالى 20 جاسقا تولماعان سپورتشى ءۇشىن ۇلكەن دارەجە ەدى. ءسويتىپ, قۋانىشىم قوينىما سىيماي, ەلگە ورالدىم. شاڭىراعىمىزدىڭ تابالدىرىعىن اتتاعان بەتتە اكەمنىڭ «نەسىنە قۋاناسىڭ, ەكىنشى ورىن دا ءسوز بولىپ پا؟! ەل ماقتاعان بالۋان قانداي الامانعا قوسسا دا تەك التىن تۇعىردان كورىنۋى كەرەك. ەسىڭە ساقتا, كەلەشەكتە سەن الەمدىك دودالاردا دارالانۋعا ءتيىسسىڭ», دەپ ايتقانى بار. سول كەزدە اكەم ماعان بۇل دۇنيەدەگى ەڭ قاتال ادامداي بولىپ كورىندى. الايدا ەسەيە كەلە ءبارىن دە ءتۇسىندىم. قازىر ويلاپ وتىرسام, وسى ءبىر اۋىز عانا سوزگە اكەمنىڭ بار قۇدىرەتى, اسىل ارمانى سىيىپ تۇرعان ەكەن عوي. ول كىسى ۇلىنىڭ كەلەشەكتە الەم چەمپيونى دارەجەسىنە جەتە الاتىنىن ءوزىنىڭ ىشكى تۇيسىگى جانە جان-دۇنيەسىمەن سەزىنگەن ەكەن. بىراق سول كۇندەردى ول كورە الماي كەتتى. اسىل اكەم نەبارى 46 جاسىندا باقيلىق بولدى.
– الەمدىك ارەنادا مناتسكان يسكاندەريان مەن فيليبەرتو اسكۋيدان وزگە تاعى قانداي كوكجالدارمەن جولىڭىز قيىستى؟
– ءتۇرلى ءدۇبىرلى دودادا ولاردان دا باسقا كوپتەگەن ساڭلاقتارمەن كۇش سىناستىم. سولاردىڭ اراسىنان ماجارستاندىق تيبور كومارومي (سەۋل وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ءۇش دۇركىن ەۋروپا جانە ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى), مۋرات كاردانوۆ (سيدنەي وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەۋروپا چەمپيونى), يۋزەف تراچ (وليمپيادانىڭ ءۇش دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, الەم چەمپيوناتىنىڭ ءۇش دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى), تۇركيالىق نازمي اۆلۋدجا (بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەكى دۇركىن الەم جانە ءتورت دۇركىن ەۋروپا چەمپيونى) سىندى اپايتوستەرمەن ايقاسقانىم كۇنى بۇگىنگە دەيىن كوز الدىمدا.
– ارينە, ءار سپورتشى ءۇشىن الەم جانە ازيا چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى اتانۋ ۇلكەن ابىروي جانە زور مارتەبە ەكەنى ءسوزسىز. دەسەك تە سىزدەي دارداي اتاق-داڭقى بار, بولمىسى بولەك بالۋاننىڭ وليمپيادادا جۇلدە الا الماۋى وكىنىشتى-اق! بۇل جايت ءسىزدى دە قىنجىلتاتىن شىعار؟
– ءيا, ءبىر وكىنىشتىڭ ىشتە كەتكەنى راس. 1996 جىلى اتلانتادا جولىم بولمادى. سول جارىستا كۋبالىق فيليبەرتو اسكۋي مەن پولشالىق يۋزەف تراچتان ۇتىلدىم. مەنەن ايلاسىن اسىرعان بالۋاننىڭ ەكەۋى دە ايتۋلى جارىستا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. اقش-تا جىبەرگەن ەسەمدى 2000 جىلى اۋستراليادا قايتارامىن دەپ ۇمىتتەندىم. بىراق سيدنەيدە دە ءسۇرىندىم. تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىمدە فرانتسيالىق يۆون ريمەردى ۇتقانىممەن, كەلەسى اينالىمدا الەم چەمپيونى فينليانديالىق ماركو يۋلي-حاننۋكسەلاعا جول بەردىم. العاشقى كەزدەرى قاتتى قىنجىلدىم. ەكى بىردەي وليمپيا ويىندارىنان ولجاسىز ورالعانىم جانىما باتتى. بىراق بارىنە ۋاقىت ەمشى. سيدنەي وليمپياداسىنان كەيىن تاعى ءبىر جىلداي ونەر كورسەتتىم. بىراق بۇرىنعى بابىما كەلە المادىم. ونىڭ ۇستىنە جاراقاتتار دا ءجيى مازالاي باستادى. بىرىنەن قۇتىلساڭ, ەكىنشىسى شىعادى. ءسويتىپ, 30 جاسىمدا سپورتتىق مانسابىمدى اياقتاۋىما تۋرا كەلدى.
– ودان كەيىن ءتۇرلى كاسىپتىڭ تۇتقاسىن ۇستاعان كورىنەسىز.
– باستاپقى كەزدەرى ءتۇرلى كاسىپپەن شۇعىلدانعانىم راس. بىراق ءبارىبىر باۋىرى ىستىق بوز كىلەمنەن الىستاپ كەتە المادىم. ۋاقىت وزا ۇلكەن سپورتقا قايتا ورالىپ, باپكەرلىك قىزمەتتىڭ قامىتىن كيدىم. العاشىندا قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى بولدىم. كوپ ۇزاماي باس باپكەرلىك قىزمەتكە تاعايىندالدىم. وسىلايشا جىلدار بويى جيعان مول تاجىريبەمدى, بويىمداعى كۇش-جىگەرىم مەن قاجىر-قايراتىمدى وتاندىق گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ وركەندەۋىنە جۇمساپ جاتقان جايىم بار.
– كەزىندە بىرگە كۇرەسكەن ارىپتەستەرىڭىزدىڭ ايتۋىنشا, ءسىز 17 جاسىڭىزدا ەرەسەكتەر اراسىندا قازاقستان چەمپيونى اتانعان ەكەنسىز. بۇل اڭگىمە قانشالىقتى راس؟
– ەش وتىرىگى جوق. 1988 جىلى الماتىدا ورنالاسقان قاجىمۇقان اتىنداعى سپورت مەكتەپ-ينتەرناتىندا ءتالىم-تاربيە الىپ جۇرگەن ءبىر توپ وقۋشىنى قاراعاندى قالاسىندا وتەتىن ەرەسەكتەر اراسىنداعى ەل چەمپيوناتىنا اپاردى. ارالارىندا 11-سىنىپتا وقىپ جۇرگەن مەن دە بارمىن. باپكەرلەرىمىزدىڭ كوزدەگەنى – جەتكىنشەكتەر كوكجالدارمەن كۇرەسىپ كورسىن, بىلمەگەندەرىن اعالارىنان ۇيرەنسىن, شىن شەبەرلەردىڭ قانداي بولاتىنىن ۇعىنسىن دەگەن نيەت. «قايتكەن كۇندە دە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە ءتيىسسىڭ» دەپ تالاپ قويعان ەشكىم جوق. سودان بەلگىلەنگەن كۇنى قاراعاندىعا دا جەتتىك. جەرەبە تارتۋ راسىمىنە جينالعان ەڭگەزەردەي جىگىتتەر ماعان جالتاق-جالتاق قاراپ قويادى. ولاردىڭ ء«اي, وسى بالا باستاپقى كەزەڭدە مەنىمەن جولىقسا ەكەن» دەپ تىلەپ تۇرعانىن ءىشىم سەزدى. ارينە, بالۋانداردىڭ ويى تۇسىنىكتى. كىم بولسا دا العاشقى اينالىمدا ازۋلى قارسىلاسپەن ارپالىسقاننان گورى وسالداۋ بىرەۋمەن كۇش سىناسقىسى كەلەدى. ال سول توپتىڭ ىشىندەگى «ەڭ وسالى» 17 جاستاعى بوزبالا ەكەنى بىلگىلى.
قاراعاندىدا ءبارى كەرىسىنشە بولدى. تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىمدە تالدىقورعاننان كەلگەن بالۋانمەن كەزدەسىپ, ونى تازا ۇتتىم. ەكىنشى اينالىمدا وسكەمەننىڭ وكىلىنە دە ەش مۇمكىندىك بەرمەي, جاۋىرىنىمەن جەرگە قادادىم. ءۇشىنشى كەزەڭدە قازاقستان چەمپيونى سۇلتان مالاەۆتان مەرەيىم ۇستەم بولدى. جارتىلاي فينالدا وليمپيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى, الەمنىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى ۆالەري رەزانتسەۆتىڭ ۇلى لەونيدتى جولىمنان ىعىستىردىم. فينالدا قازاقتىڭ بەلدى بالۋانى رۋسلان جۇمابەكوۆتى جەڭدىم. وسىلايشا 17 جاسىمدا ەل چەمپيونى اتاندىم. مىنە, جوعارىدا ايتىلعان اڭگىمەنىڭ تاريحى وسىنداي.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
