جالپى, مۇنداي ورماندار دانياداعى تروللدار ورمانى مەن رەسەيدىڭ كۋرشي مۇيىسىندە دە كەزدەسەدى ەكەن. بيولوگتاردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, اعاشتار قىس مەزگىلىندە قالىڭ قاسات قاردىڭ استىندا قالىپ, قاتتى سوققان جەلگە بايلانىستى پوشىمىن وزگەرتەتىن, ياعني قيسىق-قىڭىر وسەتىن كورىنەدى. سونداي-اق جەر قىرتىسىنىڭ تەكتونيكالىق قوزعالىسى دا اعاشتىڭ قيسىق وسۋىنە ىقپال ەتەدى. ال ارقانىڭ كەربەز سۇلۋ كوكشەتاۋىندا وسەتىن ءبيشى قايىڭداردىڭ بۇتاقتارى قيسىق بولىپ ءوسىپ-ءونۋى باتپاق پەن توپىراقتىڭ اسەرىنەن دەسەدى. حالىق اراسىندا اعاشتىڭ ءبيشى بولمىسىنا قاتىستى اڭىز-ءاپسانا دا جەتەرلىك.
ال ارالدان باستاپ بالقاش – الاكول باسسەيندەرىنە دەيىنگى ارالىقتا قۇمدى, شولەيت جەرلەردە وسەتىن توراڭعىنىڭ دا كەيدە «بيلەي» ونەتىن تۇرلەرىن كوز شالىپ قالادى. تۇزدى جانە قۇمدى سۋسىز شولدەردە تابيعي جاعدايدا توراڭعى بۇرالىپ, شىڭدارى جارىققا قاراي سوزىلىپ تۇرادى. ماسەلەن, «التىن-ەمەل» ۇلتتىق پاركىندە ءدال وسىنداي جالعىز كىشكەنتاي توعاي بار. بۇل اۋماق كوپشىلىككە جەتى ءجۇز جىلدىق تال نەمەسە قوسباستاۋ شاتقالىمەن بەلگىلى.
پارك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, توراڭعىنىڭ مۇنداي ء«بيشى» كورىنىسى ەرەكشە ءوسۋ جاعدايىنا بايلانىستى پايدا بولادى ەكەن. ال مۇندا رادوندى سۋ اعىپ جاتىر, توپىراق ىلعالدى, كولەڭكە مەن كوكوراي شالعىن بار, توراڭعى اعاشتارى دا ءبىر-بىرىنە ۇيىسا تىعىز وسەدى.
تۋريستەر قوسباستاۋ شاتقالى دەمالۋعا وتە قولايلى ەكەنىن ايتادى. شاتقال جازدىڭ ىستىعىندا ۇدايى سالقىن, سايدى قۋالاي سۋى تاستاي بۇلاقتار اعادى, ءتىپتى كىشكەنتاي كول بار. مۇنىڭ ءبارى اينالاداعى ءشولدى باسىپ كەلگەن ادامدى ءتىپتى تاڭعالدىرا تۇسەدى. الايدا تۋريستەرگە ارنالعان سەرۆيس جوقتىڭ قاسى. مۇندا ادامدار كوبىنەسە ۇلكەن قالقان تاۋلارىنىڭ اياسىنداعى كۇننىڭ ۇياسىنا قونۋىن تاماشالاۋعا, كەشكە الاۋلاعان وتتىڭ جانىندا وتىرىپ تىنىعۋعا نەمەسە كولدىڭ جاعاسىندا دەمالۋعا, بالاۋسا ءشوپ ءيىسى اڭقىعان توعايدا تۇنەۋگە, تاڭەرتەڭگىلىك اقتاۋ تاۋىنىڭ اسەم تابيعاتىن كورۋگە كەلەدى.
ۇلتتىق پارك باسشىلىعى تابيعات اياسىن ۇناتاتىن جانداردى ء«بيشى» توراڭعى توعايىن كورۋگە شاقىرادى.