لوگوپەد-مامان شولپان اياعانقىزى 1 جاستاعى بالا بىلدىرىنىڭ ەستىلمەۋى مەن 3 جاستاعى بالا ءتىلىنىڭ تۇرالاۋىنا جۇكتىلىك كەزدەگى جانە ءسابي دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىنگى فاكتورلار اسەر ەتەۋى ىقتيمال ەكەنىن ايتتى.
«2 جاس 8 ايعا تولعان بالا جاس مولشەرىنە ساي سويلەي الماسا وندا ارنايى دياگنوز قويىلادى. ال وعان انانىڭ جۇكتى كەزەڭدە ۇزاق سىرقاتتانۋى, ينفەكتسيا جۇقتىرۋى مەن كۇيزەلىسكە ءتۇسۋى كورسەتكىش بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق بوسانۋ كەزىندەگى شالىس ارەكەت ءسابيدىڭ باس, مي بولىگىن زاقىمداپ, بالا ءتىلىنىڭ شالا شىعۋىنا اسەر ەتەدى», دەپ تۇسىندىرگەن مامان جوعارىدا اتالعان سەبەپتەردەن بولەك اتا-انانىڭ بالاعا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە كوڭىل بولمەۋى دە سالداردىڭ سالماعىن ارتتىراتىنىن العا تارتادى.
«بالانىڭ ۋاقىتىن تەلەفونمەن تولتىرۋ ءارى ونى تىنىشتاندىراتىن امبەباپ قۇرالدارعا اينالدىرۋ دا تۇتاس قوعامعا ءتان كورىنىس. ۆيرتۋالدى الەمگە ەنگەن بالا سويلەۋدەن كەندە بولادى. سونىمەن قاتار تەلەفوندى ۇزاق ۋاقىت پايدالانعان بالانىڭ ميى دا زاقىمدانىپ, سويلەۋ داعدىلارى كەش قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. ال ماسەلەگە تۇقىم قۋالاۋ تۇرعىسىنان كەلسەك, كەش ءتىلى شىعاتىن بالانىڭ وتباسىندا ۇقساس جاعدايلار كەزدەسەدى. دەسە دە, اتا-انانىڭ بالاسىمەن ءجيى سويلەسۋى, سۇراقتارىنا تولىققاندى جاۋاپ بەرۋى مەن قىسىمسىز قارىم-قاتىناس جاساۋى جاعدايدى وزگەرتپەي تۇرمايدى», دەيدى شولپان اياعانقىزى.
لوگوپەد-مامان جوعارىدا اتالعان سەبەپتەردەن بولەك بالدىرعان كەزدەن بالا الدىندا قوس تىلدە سويلەۋ نەمەسە باسقا ورتاعا بەيىمدەۋ دە بالانىڭ ويىن وڭاي جەتكىزۋ داعدىسىنىڭ الدىن ورايتىنىنا نازار اۋداردى.
«بۇگىندە وتباسىندا قازاق تىلىندە سويلەيتىن بالانى ورىس نە اعىلشىن بالاباقشاسىنا, مەكتەبىنە بەرۋ ءۇردىسى جوق ەمەس. بالا ءسوزدى قۇرساقتان تىڭداپ جاتاتىنىن ەسكەرسەك, ونىڭ انا تىلدە سويلەۋ الۋ مۇمكىندىگى كوپ. ال ەندى ءبىر تىلدە سوزدىك قورى تولىعىپ كەلە جاتقان بالانى جاڭا تىلدىك ورتاعا جىبەرۋ ونىڭ سويلەۋىن كەشەۋىلدەتەتىنى ءسوزسىز. جوعارىدا ساراپتاعان سەبەپتەردەن تىس نارەستە قاراپايىم ۋىلدەمەسە, 2 جاسىندا ءسوزدى ايتىپ, 3 جاسىندا ءسوزدىڭ باسىن قۇراي الماسا اتا-انا مىندەتتى تۇردە كوڭىل ءبولىپ, ساتىلاي نەۆرولوگ, پسيحوتەراپەۆت, لوگوپەد, دەفەكتولوگ قىزمەتىنە جۇگىنۋى قاجەت», دەيدى ول.
كەيىنگى كەزدە بالا ءتىلىنىڭ تولىق شىقپاۋى, ءتىپتى 6-7 جاسقا دەيىن دە جالعاسىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى بالانى ۋاقتىلى مەكتەپكە بەرۋ ماسەلەگە اينالدى. استانا قالاسىنداعى بارلىبەك سىرتتانوۆ اتىنداعى №34 مەكتەپتىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بوتاگوز قاسىموۆا سوڭعى ون جىلدىقتا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان بالانىڭ تولىق سويلەۋ الماۋى ءجيى بايقالاتىن كورىنىسكە اينالعانىن اتاپ ءوتتى.
«وسىدان 10-15 جىل بۇرىن 1-سىنىپقا كەلگەن بالالارمەن كەيىنگى تولقىندى سالىستىرساق اراسى جەر مەن كوكتەي. سول كەزەڭدە بالالار ءبىرىنشى سىنىپقا كەلگەندە سايراپ تۇراتىن, قازىر بالالار ەكى ءسوزدىڭ باسىن قۇراي الماي قينالاتىنىن كوزىمىز كورىپ ءجۇر. سونداي-اق سوزدىك قورلارى از, سۋرەتپەن جۇمىس ىستەگەندە دە ويلارىن تولىق جەتكىزە المايدى, مازمۇنداۋ دەڭگەيى سىن كوتەرمەيدى. بۇعان بىرنەشە سەبەپ بارى انىق. دەسە دە, اتا-انانىڭ بالامەن ءجيى تىلدەسپەۋى مەن اتا-اجە قاراماعىندا كەڭ كوسىلىپ, ەرتەگى تىڭداماۋى دا بالاعا كەرى اسەر ەتىپ وتىر», دەدى ۇستاز.
قورىتىندىلاي كەلە, بالا ءتىلىنىڭ كەش شىعۋى – جەكە وتباسىنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىراتىن وزەكتى ماسەلە. ماماندار اتاپ وتكەندەي, ونىڭ استارىندا مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك فاكتورلار قاتار توعىسىپ جاتىر. الايدا قانداي سەبەپ بولماسىن, بالانىڭ العاشقى سويلەۋ داعدىلارى ەڭ الدىمەن وتباسىنداعى قارىم-قاتىناسقا, اتا-انانىڭ كوڭىلى مەن تىلدىك ورتاعا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى انىق.
سوندىقتان بالانىڭ ۋاقىتىن گادجەتپەن ەمەس, مازمۇندى تىلدەسۋمەن تولىقتىرۋ, ونىڭ ءاربىر سۇراعىنا جاۋاپ بەرىپ, وي بولىسۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ – بۇگىنگى اتا-انانىڭ باستى مىندەتىنە اينالۋى ءتيىس. ويتكەنى ءتىل – تەك قارىم-قاتىناس قۇرالى عانا ەمەس, بالانىڭ ويلاۋ, تانۋ جانە تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىنىڭ ىرگەتاسى. ال سول ىرگەتاستىڭ بەرىك قالانۋى – ۇلتتىڭ ەرتەڭىنە سالىنعان سەنىمدى ينۆەستيتسيا.
