اۋدان بيۋدجەتىن تولىقتىرۋعا سەپ بولاتىن ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا اۋداندا وراسان جۇمىس اتقارىلۋدا. ماسەلەن, ەكونوميكانىڭ نەگىزگى تىرەگى – ونەركاسىپ سالاسىندا وندىرىلگەن ءونىمنىڭ كولەمى 11 ايلىق كورسەتكىش بويىنشا 12846,9 ملن تەڭگەنى قۇراسا, نەگىزگى كاپيتالعا جالپى سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 15851 ملن تەڭگەنى قۇراپ, ەرتەڭگە دەگەن سەنىمى ارتا تۇسكەندەي. بۇل اۋداننىڭ دامۋىنا قوسىلعان قوماقتى ۇلەس.
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ۇدەمەلى يندۋسترييالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن ورىنداۋدا اۋدان جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى. اتالعان باعدارلاما اياسىندا «ۆيستا ينتەرنەيشنال», «ۆەتروينۆەست», «اق تاس», «گرين ۆيل», «تسەنترال ازيا گولد پروداكشن», «قورداي كورم» جانە «Aurum Deutschland» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى سىندى نىساندار ىسكە قوسىلىپ, بۇگىندە ءىرى كاسىپورىندارعا اينالىپ وتىر. اۋدان ەكونوميكاسىن العا سۇيرەيتىن بۇل ءوندىرىس ورىندارىنىڭ العا قويىپ وتىرعان جوسپارلارى دا اۋقىمدى.
وسى سىندى كاسىپورىنداردىڭ قاتارىن بۇگىندە «پەرۆومايسكيە دەليكاتەسى» جشس, «ريحا» جشس, «قورداياگروتەح» جشس تولىقتىرىپ, ءونىم كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا بىردەن-ءبىر سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. ماسەلەن, وڭىردەگى بىرەگەي جوبا سانالاتىن «پەرۆومايسكيە دەليكاتەسى» جشس وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ءونىمىن 89 تونناعا ۇلعايتسا, «ريحا» جشس ءونىم كولەمىن 165 تونناعا ارتىق ءوندىردى. سونداي-اق «قازاقدورستروي» جشس 51 مىڭ توننا تاستى توپىراق ءوندىردى. «تاس العا» جشس 68 مىڭ تەكشە مەتر قيىرشىق تاس, «MۆT» جشس 57 مىڭ تونناعا اكتاس, «اتىراۋ جبي» جشس 30 مىڭ تەكشە مەتر قۇم-قيىرشىقتاس قوسپاسىن ارتىعىمەن ءوندىردى, «وتاۋ قۇرىلىس» جشس «قازاقدورستروي» جشس-ىنە 4922 تونناعا ارتىق اسفالت ءوندىردى, «قورداياگروتەح» جشس ءوندىرىستىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى 114,6 مىڭ مەتر تامشىلاتىپ سۋارۋ شلانگىن ارتىق ءوندىردى. وسى ارقىلى وبلىس اكىمى جانە اۋدان اكىمى اراسىنداعى كەلىسىمدەگى بەكىتىلگەن ينديكاتور 100,6 پايىزعا ورىندالدى.
2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا اۋماقتىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن جالپى جوبالىق قۇنى 49 ملرد 840 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 6 جوبا جۇزەگە اسۋدا. اتاپ وتەتىنى, جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا 510 ادام جۇمىسپەن قامتىلسا, بولاشاقتا 889 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ال جوبالاردىڭ اۋقىمدىسى بولىپ «اۋرۋم دويچلاند» جشس تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى سانالادى. بۇل جوبا ارقىلى قۇرامىندا التىنى بار كەندى يگەرۋدە. 800 ادام جاڭا جۇمىس ورنىنا ورنالاسادى دەگەن بولجام بار. باعالى مەتالعا باي جەردە سونىمەن قاتار, 75 پايىزدىق التىن-كۇمىس كونتسەنتراتىن شىعاراتىن «الاتاۋ قورداي» جشس كىشى زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالماق, مۇندا دا 15 جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە. وڭىردە تەڭدەسى جوق جوبانىڭ ءبىرى – «گرينۆيلل» جشس زاماناۋي جىلىجاي قۇرىلىسى. وندا جاڭا تەحنولوگيالار جانە اكۆاپونيكا جۇيەسىن قولدانۋ ارقىلى بالىق جانە سالات جاپىراقتارى وندىرىلەدى. بۇل جەردە دە 12 جۇمىس ورنى اشىلىپ, ەسەپتى كەزەڭدە بيۋدجەتكە 7,8 ملن تەڭگە سالىقتىق جانە سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەر تولەندى.
بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 11 ايدا 50445 ملن تەڭگەنى قۇرادى. سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلدىڭ
1 قاراشاسىنا 2961 ملن تەڭگەگە ينۆەستيتسيالىق جوبالار تارتىلدى. جىل وتكەن سايىن ءونىم كولەمى ۇلعايىپ, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ كولەمى ارتۋىنا اۋدانداعى «بلاگوۆەششەنكو», «قاقپاتاس-قورداي» جشس, «باي-نۇر», «الماس», «مەدەت» سىندى شارۋا قوجالىقتارى جانە «KazMeatKordai» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرىنىڭ قوسقان ۇلەسى ايرىقشا. وسىنداي ءىرى كاسىپورىنداردىڭ قاتارىنا بۇگىندە «گرينۆيلل», «ازيا ساد», «قورداي قۇس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى قوسىلىپ, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ جاڭا باعىتتا جاندانۋىنا ءوز سەپتىگىن تيگىزۋدە.
قازىرگى ۋاقىت تالابىنا ساي تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىنىڭ كولەمى 3 مىڭ گەكتارعا جەتىپ, 24 شارۋاشىلىقتا ورناتىلسا, جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن 7 شارۋاشىلىق ەنگىزىپ, ناتيجەسىندە بۇگىندە 7 مىڭ گەكتاردان استام القاپقا جاڭا تەحنولوگيا ەنگىزىلگەن.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى كولەمىن ارتتىرۋدا دا قازىرگى زامان تالابىنا ساي تەحنيكالار مەن قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردىڭ بولۋى وتە ماڭىزدى. اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭارتۋ بويىنشا جىل باسىنان بەرى شارۋاشىلىقتار تاراپىنان قازىرگى زامان تالابىنا ساي بارلىعى 28 تەحنيكا, 52,2 ملن تەڭگەگە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار الىندى. وسىنىڭ ءوزى اۋدانداعى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ وڭدى ناتيجەسى. وسى باعىتتاعى جۇمىستار الداعى جىلدا دا ءوز جالعاسىن تاباتىن بولادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسى قاشاندا ەڭ ماڭىزدى سالالاردىڭ ءبىرى بولا بەرمەك. تەك وتكەن جىلدىڭ وزىندە كوكتوبە جانە سوعاندى اۋىلدارىندا جاڭا مەكتەپ عيماراتى وقۋ جىلىندا قولدانىسقا بەرىلسە, اعىمداعى جىلى قورداي, قاراكەمەر, قاينار اۋىلدارىنداعى ورتا مەكتەپتەرگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ وشاقتارىنداعى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسى ءوز شەشىمىن تابۋدا. اعىمداعى جىلى قالعۇتى جانە كۇنباتىس اۋىلدارىندا جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى باستالىپ, كەلەسى جىلى جاڭا وقۋ جىلىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە.
بۇگىندە «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا IT-قىزمەت كورسەتۋدى دامىتۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. وسىعان وراي, «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا ءوڭىر كىتاپحانالارىنىڭ قوعامداعى كەڭىستىگىن دامىتۋ, ولاردى ۇزدىكسىز وزگەرىپ وتىرعان شارتتارعا بەيىمدەلۋ ماقساتىندا اۋداندىق ورتالىق كىتاپحاناعا قاراستى اۋىلدىق كىتاپحانالاردا تسيفرلاندىرىلعان اقپاراتتىق ورتالىقتار اشىلۋدا. وسىنداي ورتالىق وتكەن جىلى قورداي جانە ءالجان انا اۋىلدارىندا اشىلسا, اعىمداعى جىلى 11 اۋىلدا اشىلىپ, بۇگىندە اۋدان تۇرعىندارىنا egov.kz پورتالى مەن «cao-zhambyl.kz» سايتى ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرى كورسەتىلۋدە.
بيىل تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى جانە تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا 2 اۋىلدا جەكەمەنشىك بالاباقشا, 8 اۋىلدا دارىگەرلىك نىساندار, سونداي-اق ءالجان انا اۋىلىندا تازا سۋمەن قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسى قولدانىسقا بەرىلدى. سونىمەن قاتار جىل سوڭىنا دەيىن قوردايلىقتاردىڭ كوپتەن كۇتكەن قۋانىشى – «بولاشاق» شاعىن اۋدانىنداعى كوپىردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالىپ, قولدانىسقا بەرىلمەك.
اۋدانداعى 7 كوپ بالالى وتباسىنا تۇرعىن ءۇي بەرىلدى, سونداي-اق «نۇر-نيەت» قايىرىمدىلىق دۇكەنى مەن الەۋمەتتىك دۇكەن اشىلدى. جالپى بيىل مەملەكەتتىك قولداۋ عانا ەمەس, رۋحاني جاڭعىرۋعا بەل بايلاعان ايماق كاسىپكەرلەرىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن 10 وتباسى باسپانالى بولدى.
جوعارىدا كەلتىرىلگەن مالىمەتتەر اۋداندا اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ ءبىر پاراسى عانا. نەگىزگى ماقسات – اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن كوتەرۋ بولىپ قالا بەرمەك.
بولاتبەك بايتولە,
قورداي اۋدانىنىڭ اكىمى
جامبىل وبلىسى
