ۇستاز جاس ۇرپاققا ءبىلىم ءنارىن سەۋىپ قانا قويماي, ومىردەن ءوز ورنىن تابۋىنا, تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋىنا, پاراساتتى ازامات بولىپ وسۋلەرىنە باعىت بەرەدى, ىقپال ەتەدى. ادامزات بالاسىنىڭ بويىنا بارلىق جاقسىلىقتى دارىتاتىن قۇدىرەتتى كۇش – ۇستاز دەسەك, ونى ارداقتامايتىن ادام جوقتىڭ قاسى. ۇلى اعارتۋشى ىبىراي التىنسارين: «مەن ءۇشىن جاقسى مۇعالىم بارىنەن دە ارتىق, ويتكەنى جاقسى مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى» دەسە, حاكىم اباي: «اقىرىن ءجۇرىپ انىق باس, ەڭبەگىڭ كەتپەس دالاعا, ۇستازدىق ەتكەن جالىقپاس ۇيرەتۋدەن بالاعا» دەگەن ەكەن.
ەلباسى 2018 جىلعى قازاندا جولداعان «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» جولداۋىندا «كەلەسى جىلى «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭدى ازىرلەپ, قابىلداۋ قاجەت دەپ سانايمىن. بۇل قۇجات مۇعالىمدەر مەن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن بارلىق يگىلىكتى قاراستىرىپ, جۇكتەمەنى ازايتۋعا, ءجونسىز تەكسەرىستەر مەن مىندەتتەن تىس فۋنكتسيالاردان اراشالاۋعا ءتيىس», دەگەن بولاتىن. مىنە, بيىل پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلعان جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ باستاۋىندا ەلباسىنىڭ تۇرعانىن جانە ونىڭ مۇعالىمدەرگە دەگەن قامقورلىعىن وسىدان-اق بايقايمىز. ءسوز ورايى كەلگەندە «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ العاشقى نۇسقاسىن ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ۇستاز-عالىمدارى دايىنداعانىن اتاپ وتكەنىم ارتىق بولماس.
پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل نۇر-سۇلتان قالاسىندا وتكەن مۇعالىمدەردىڭ تامىز كونفەرەنتسياسىندا: «ۇلتتىق قۇندىلىققا قانىعىپ وسكەن ورەننىڭ تانىمى تەرەڭ, ءدىلى بەرىك بولادى. اتا-بابالار امانات ەتكەن ۇلان-عايىر دالانى امان ساقتاۋ, ەڭ الدىمەن, جاس بۋىنعا ارتىلاتىن زور ءۇمىت. كەيىنگى ۇرپاق تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۋىن ارقاشان بيىك ۇستاۋى ءتيىس... سوندىقتان ءبىلىمى تەرەڭ, ويى وزىق ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن مۇعالىمدەر قاۋىمىنا زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى», دەگەن ەدى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى بۇگىندە IT مەن بيوتەحنولوگيا سالاسىنداعى رەۆوليۋتسيالار ادامزات ءومىرىن تەز وزگەرتىپ جاتقاندىقتان, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جاڭا ومىرگە جەدەل بەيىمدەلۋى قاجەتتىگىن باسا ايتقان بولاتىن. الەمدەگى جەتەكشى مەكتەپتەر بالالاردىڭ كرەاتيۆتى الەۋەتىن دامىتۋمەن اينالىسادى, تسيفرلى تەحنولوگيالار مەن ناقتى عىلىمدارعا ۇيرەتەدى. بۇل – ەڭ الدىمەن مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىنە, وقۋلىقتاردىڭ ساپاسىنا, زامان تالابىنا ساي ينفراقۇرىلىم مەن ماتەريالدىق قورعا بايلانىستى ماسەلەلەر.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قىركۇيەك ايىنداعى «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا دا ءبىلىم سالاسىنا ارنايى توقتالدى. مۇندا دا ول ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ, وقۋشىلارعا قابىلەتتەرىنە قاراي كاسىبي باعىت-باعدار بەرۋ, قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى الشاقتىقتى جويۋ, اۋىلداعى پەداگوگ كادرلاردىڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ, دارىندى بالالارعا قولداۋ كورسەتۋ, پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگى مەن مارتەبەسىن كوتەرۋ سياقتى كوكەيكەستى ماسەلەلەرگە توقتالدى. مىنە, وسىنىڭ ءوزى-اق مەملەكەتىمىزدىڭ مۇعالىمدەرگە دەگەن زور قامقورلىعىنىڭ ناقتى كورىنىسى.
ەلىمىزدە 1928 جىلى اشىلعان تۇڭعىش ۋنيۆەرسيتەت العاشقى كۇننەن باستاپ مۇعالىم دايارلاۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. اتاقتى قازپي-دە ەڭ الدىمەن پەداگوگيكا فاكۋلتەتى قۇرىلىپ, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, تاريح مۇعالىمدەرى دايارلانا باستاسا, كەلە-كەلە فاكۋلتەتتەر مەن ماماندىقتار كوبەيىپ, وقۋ ورنى ناعىز مۇعالىم دايىنداۋدىڭ ۇستاحاناسىنا اينالدى. العاشقى جىلدارى وراز جاندوسوۆ, سانجار اسفەندياروۆ, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, ساكەن سەيفۋللين, حالەل دوسمۇحامەدوۆ, ءىلياس قابىلوۆ, بايمەن المانوۆ, تەمىربەك جۇرگەنوۆ سياقتى ۇلت قايراتكەرلەرى ءدارىس وقىعان قاراشاڭىراق 90 جىلدا قازاقستان مەكتەپتەرى ءۇشىن 170 مىڭنان استام مۇعالىم, عىلىمي مەكەمەلەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن كوپتەگەن عىلىمي كادر دايارلاپ, ەلىمىزدەگى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كوشباسشىسىنا اينالدى.
ءبىر عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدى بىتىرگەن تۇلەكتەرىمىزدىڭ ىشىنەن بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى دە, جازۋشىلار مەن اقىندار دا, عالىمدار دا, اتاقتى مۇعالىمدەر دە كوپ شىقتى. الايدا ءبىزدىڭ سالا بويىنشا اتاق-ابىرويى بۇكىل ەلىمىزگە جايىلعان سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, ۇستاز قۇدىس ابسەمەتوۆ, حالىق مۇعالىمى قۇماش نۇرعاليەۆ, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, دارىندى ماتەماتيك وتەش ءماجيتتى ەرەكشە ماقتان ەتەمىز.
ۋنيۆەرسيتەتىمىز ەلىمىزدەگى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كوشباسشىسى سانالادى. ءبىز الەمدەگى QS World University Ranking-2020 رەيتينگىسىندە 561-ورىن, ال ەلىمىزدەگى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا 1-ورىن الىپ وتىرعانىمىز – وسى ءسوزىمىزدىڭ دالەلى. ەڭ باستىسى, جاڭا عاسىرعا, جاڭا زامانعا لايىق جاڭا مۇعالىم دايىنداۋمەن اينالىسامىز. بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەتتە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ ءبارى وسى ماقساتپەن تىكەلەي بايلانىستى.
جاڭا زاماننىڭ جاڭا مۇعالىمدەرىن دايارلاۋدا ءبىلىم باعدارلامالارىن جاڭارتىپ وتىرۋدىڭ ماڭىزى زور. ۋنيۆەرسيتەتتە باكالاۆرياتتىڭ, ماگيستراتۋرانىڭ جانە PhD دوكتورانتۋرانىڭ 295 يننوۆاتسيالىق ءبىلىم باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ ىشىندە Major+minor بويىنشا 82 باعدارلاما ازىرلەندى. بۇل ەلىمىزدەگى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر ءۇشىن مۇعالىمدەر دايىنداۋعا باعىتتالعان. مىسالى, حيميا باعىتىندا وقيتىن ستۋدەنتتەر قوسىمشا بيولوگيا ماماندىعىن الىپ شىعادى.
بولاشاق ساپالى پەداگوگتار دايارلاۋدا وقۋ-ادىستەمەلىك جۇمىستىڭ ماڭىزى زور. ورتا مەكتەپتەرگە ارنالعان وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارى جاڭارتىلعان ءبىلىم مازمۇنى بويىنشا دايىندالۋدا. وتكەن وقۋ جىلىندا عانا وسىنداي 243 وقۋلىق پەن وقۋ قۇرالدارىن شىعاردىق.
«پەداگوگيكالىق ولشەم», «اداپتاتسيالانعان ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىن قۇرۋ», «Community Service», ء«بىلىم بەرۋدەگى مەنەدجمەنت» تاقىرىپتارىندا جاڭا وقۋ كۋرسى باعدارلامالارى ەنگىزىلدى. «ينفورماتيكا», «فيزيكا», «حيميا», «بيولوگيا», «حيميا-بيولوگيا», «مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ مەن تاربيەلەۋ», «فيزيكا-ينفورماتيكا» پاندەرىن اعىلشىن تىلىندە وقىتاتىن مۇعالىمدەر دايارلاۋدى جولعا قويىپ وتىرمىز. STEM-ءبىلىم بەرۋ, GLIL تەحنولوگياسى بويىنشا ءتىل مەن ءپاندى شوعىرلاندىرىپ وقىتۋ, ساباق بەرۋدىڭ ينتەراكتيۆتى تەحنولوگياسى, SMART-ماقسات قويۋ ادىستەمەسى, كوللابوراتيۆتى ورتادا ديالوگتى وقىتۋ جونىندە ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگياسىنىڭ جاڭا ادىستەمەلەرى ەنگىزىلدى.
ستۋدەنتتەردىڭ زەرتتەۋشىلىك, كونسترۋكتورلىق, تەحنيكالىق-شىعارماشىلىق, روبوتتەحنيكا مەن مەحاترونيكالىق جۇمىستارمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋ ماقساتىمەن اشىلىپ وتىرعان STEM-پاركىمىز دە ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىرعان قاجەتتىلىك. بۇگىندە STEM-پاركتە ستۋدەنتتەرىمىز مەحاترونيكا مەن ولشەۋىش جۇيەلەرى, نىسانداردى كومپيۋتەرلىك مودەلدەۋ, 3D-باسپاسى, مەحانيكالىق جۇيەلەردى باعالاۋ بويىنشا ەلەكتروندى تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن يگەرۋدە.
ءبىز جاڭا ساپاداعى پەداگوگتار دايىنداۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتەگى پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدى ۇنەمى جەتىلدىرىپ, جاڭارتىپ وتىرۋىمىز كەرەك. جاڭالىق ومىرگە بىردەن ەنە سالمايدى. ونى ەنگىزۋ جانە يگەرۋ ءۇشىن الدىمەن تەوريالىق ماسەلەلەرى ابدەن زەرتتەلىپ, تالدانىپ, دالەلدەنۋى قاجەت. وسى ماقساتپەن ۇيىمداستىرعان «پەداگوگيكالىق پروفيلدەگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنداعى جاڭارتىلعان ورتا ءبىلىم مازمۇنىن ينتەگراتسيالاۋ», «وزگەرمەلى الەم جاعدايىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن باسقارۋ», «پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىم بەرۋدى جاڭارتۋ» تاقىرىپتارى بويىنشا وتكىزىلگەن سەمينارلارىمىز بەن دوڭگەلەك ۇستەلدەرىمىز ءوز جەمىسىن بەرۋدە. ء«بىلىم بەرۋ اليانسى» كونسورتسيۋمىن قۇرۋداعى ماقساتىمىز دا وسى پەداگوگيكالىق ءبىلىمدى مودەرنيزاتسيالاۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋ بولاتىن.
وقۋ ورنى قىزمەتىندە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماڭىزدى ورىن الادى. بۇگىنگى تاڭدا اباي اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت 11 حالىقارالىق ۇيىمدارعا, اسسوتسياتسيالارعا مۇشە. الەمنىڭ 32 مەملەكەتىندەگى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن بىرلەسكەن جۇمىستار بويىنشا 160 كەلىسىمشارت بويىنشا جۇمىس ىستەپ وتىرمىز.
ماگيستراتۋرانىڭ 11 قوسديپلومدى باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ ىشىندە فرانتسيانىڭ سوربوننا-پاريج-سيتە, ينالكو, پاريج ديدرو-7 ۋنيۆەرسيتەتى, پۋاتە ۋنيۆەرسيتەتى, ەكس-مارسەل ۋنيۆەرسيتەتى, پولشانىڭ سلۋپسك قالاسىنداعى پومور اكادەمياسى, ماسكەۋدىڭ قالالىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بار.
ءبىز الەمدىك جانە وتاندىق رەيتينگىلەردە لايىقتى ورنىمىزدى الىپ وتىرساق, بۇل ءبىلىمدى دە بىلىكتى پەداگوگتار دايارلاۋ ءۇشىن تەر توگىپ جۇرگەن ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارىنىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى.
تاكير بالىقباەۆ,
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق
پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ
رەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
