ادەبيەت • 12 قىركۇيەك، 2019

الماتىدا « ۇلى دالا تاريحى» وقۋلىعى جارىققا شىقتى

173 رەت كورسەتىلدى

الماتىداعى قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە « ۇلى دالا تاريحى» اتتى وقۋلىق جارىق جارىق كوردى.

«جاستارعا ءتول تاريحىمىزدىڭ شىنايى بەتتەرىن اشىپ بەرۋ ءۇشىن ۇسىنىلىپ وتىرعان بۇل وقۋلىقتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. اتاپ ايتقاندا، « ۇلى دالا تاريحى» قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 1-كۋرس ستۋدەنتتەرىنە وقىتىلاتىن ەلەكتيۆتى پانگە ارنالعان قازاق تىلىندە جارىق كورگەن العاشقى وقۋ قۇرالى. ول تيپتىك باعدارلاما نەگىزىندە دايىندالىپ، ارنايى عىلىمي ادىستەمەلىك ساراپتامادان وتكىزىلگەن»، – دەيدى كىتاپ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەرداۋلەت بەرلىباەۆ.

«رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالارى اياسىندا شىققان عىلىمي ەڭبەك ەكى كىتاپتان تۇرادى. وقۋ قۇرالىندا ۇلى دالا تاريحىنىڭ ەجەلگى داۋىردەن XX عاسىردىڭ باسىنا دەيىنگى كەزەڭدەگى وقيعالارى مەن قۇبىلىستارى جانە رۋحاني مادەنيەت اياسىنداعى ۇلتتىق قۇندىلىقتار ماسەلەسى قامتىلعان.

وقۋلىقتىڭ حرونولوگيالىق شەڭبەرى قازاقستان تاريحى بويىنشا قالىپتاسقان تاريحي كەزەڭدەرمەن انىقتالعان. دەگەنمەن تاريحي كەزەڭدەردەگى ۇلتتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگىن ايعاقتايتىن وقيعالار مەن قۇبىلىستارعا باسا كوڭىل اۋدارىلعان. سونداي-اق اۆتورلار وقيعالار مەن كورىنىستەردى قازىرگى زامانمەن جانە شىنايى قوعامدىق ومىرمەن بايلانىستىرۋدى باستى نازارعا الىپتى. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تاريحي ساناسىن، وتانشىلدىق سەزىمىن قالىپتاستىرۋدىڭ جانە مەملەكەتتىك ساياساتتى قولداۋدىڭ وزىندىك يدەولوگياسى مەن يدەياسى دا قامتىلعان.

سول سياقتى، وتكەن وقۋ جىلى قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە « ۇلى دالا تاريحى» ءپانى ەنگىزىلگەن بولاتىن. تاڭداۋ ءپانىنىڭ ماقساتى – قازاقستاننىڭ ەجەلگى داۋىردەن XX عاسىردىڭ باسىنا دەيىنگى كەزەڭ تاريحىن ستۋدەنتتەرگە جۇيەلى تۇردە وقىتۋ، شىعىس پەن باتىس مادەنيەتتەرىنىڭ ديالوگى اۋقىمىنداعى بۇگىنگى ۇلى دالا تاريحىنىڭ قايتالانباس ەرەكشەلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن انىقتايتىن عىلىمي تۇجىرىمداردى زەردەلەۋ.

اتالعان ءپان قازاقستان تاريحىنىڭ تەوريالىق-مەتودولوگيالىق تۇجىرىمدارىنا نەگىزدەلگەن. كۋرستىڭ حرونولوگيالىق شەڭبەرى ەلىمىزدىڭ ەجەلگى داۋىردەن XX عاسىر باسىنا دەيىنگى قالىپتاسقان تاريحي كەزەڭدەرىمەن انىقتالعان.

ءپان 15 تاقىرىپتان تۇرادى. تاقىرىپتاردا « ۇلى دالا تاريحى» ءپانى جانە ونىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ مەن تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋداعى ورنى، تۇركى مادەنيەتىنىڭ دۇنيەتانىمدىق ءمانى جانە كوشپەندىلەردىڭ الەمدى ءتۇيسىنۋىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى، ۇلى جىبەك جولى، قازاق حالقىنىڭ ەتنوگەنەزى مەن ۇلتتىق كودى تۋرالى تىڭ دەرەكتەر قامتىلعان. سونىمەن قاتار ۇلى دالاداعى تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەس، ۇلتتىق بىرلىك پەن بىرەگەيلىك يدەيالارى، اسكەري ونەردىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋ ەۆوليۋتسياسى جانە ۇلى دالانىڭ ۇلى تۇلعالارى جايىنداعى ىرگەلى زەرتتەۋ ەڭبەكتەر دە توپتاستىرىلعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

جارىس پەن تابىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 00:00

اقىلدىڭ ازابى

تاريح • كەشە

مەيرامحانالار جانە پاندەميا

كوروناۆيرۋس • كەشە

جۇرت جاعاجاي ىزدەپ ءجۇر

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار