وتىرىستا ەلىمىزدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتىن, ازاماتتاردىڭ زياتكەرلىك مەنشىك نىساندارىنا قۇقىقتارىن ساقتاۋ مەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
كوميسسيا توراعاسى يگور روگوۆ وتىرىستى اشا وتىرىپ, جۋىردا قابىلدانعان جاڭا اتا زاڭىمىزدىڭ مەملەكەتتىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتىن ايتارلىقتاي كۇشەيتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا نەگىزگى زاڭدا ازاماتتاردىڭ جەكە, ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇقىقتارىنىڭ كەپىلدىكتەرى ەداۋىر كەڭەيتىلگەن. اتاپ ايتقاندا, ادام كاپيتالىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. ادۆوكاتۋرانىڭ ءرولى كۇشەيتىلگەن. سونىمەن قاتار كونستيتۋتسيالىق تاجىريبەدە العاش رەت تسيفرلاندىرۋ جاعدايىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى رەتتەيتىن نورمالار ەنگىزىلگەن.
بۇدان بولەك, ي.روگوۆ ەلىمىزدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى «ادىلەتتى قازاقستاندى» قۇرۋدىڭ نەگىزى بولا وتىرىپ, قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى سەنىمنىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
العاشقى ماسەلە بويىنشا, ياعني ەلىمىزدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتى تۋرالى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ارتۋر لاستاەۆ بايانداما جاسادى. ول جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيادا العاش رەت ادام جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن مۇلتىكسىز ساقتاۋ قاعيداتى بەكىتىلىپ, ولاردىڭ باسىمدىعى ايقىندالعانىن ايتتى. بۇل, اتاپ ايتقاندا, نەگىزگى زاڭنىڭ ەكىنشى ءبولىمىنىڭ اتاۋىنىڭ «نەگىزگى قۇقىقتار, بوستاندىقتار مەن مىندەتتەر» بولىپ وزگەرۋىنەن كورىنىس تاپقان.
ارتۋر لاستاەۆ بايانداما بارىسىندا كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزگى جاڭالىقتارىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ماسەلەن, ميراندا قاعيدالارىن ەنگىزۋ, ءادىل سوت تالقىلاۋىنىڭ نەگىزگى كەپىلدىكتەرىن ادامنىڭ ىرگەلى قۇقىقتارىنا ارنالعان بولىمگە اۋىستىرۋ, سونىڭ ىشىندە وزىنە جانە جاقىندارىنا قارسى ايعاقتار بەرمەۋ قۇقىعى, كىناسىزدىك پرەزۋمپتسياسى, ءبىر ءىس-ارەكەتى ءۇشىن قايتا جازالاۋعا جول بەرمەۋ سىندى باسىمدىقتارعا توقتالدى.
ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ مينيسترلىكتىڭ ازاماتتاردىڭ زياتكەرلىك مەنشىك نىساندارىنا قۇقىقتارىن ساقتاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى قىزمەتى تۋرالى باياندادى. مينيستر زياتكەرلىك مەنشىك ماسەلەلەرى ادىلەت ورگاندارى قىزمەتىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«2025 جىلى زياتكەرلىك مەنشىك ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسى اياسىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزدىك. بىرىنشىدەن, تاۋار بەلگىسىن 3 اي ىشىندە جەدەل تىركەۋ مۇمكىندىگى ەنگىزىلدى. بۇل ءوز تاۋارلارىن ونلاين پلاتفورمالار مەن ماركەتپلەيستەرگە شىعاراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ, اسىرەسە شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ كوپتەگەن وتىنىشىنە جاۋاپ بولدى. ەكىنشىدەن, بۇل اۆتورلىق قوعامدار قىزمەتىندەگى اۋقىمدى رەفورما بولدى. بۇل قادامعا اۆتورلاردىڭ سىياقىلاردىڭ تولەنبەۋىنە, رويالتي جيناۋ مەن ءبولۋدىڭ كولەڭكەلى سحەمالارىنا قاتىستى كوپتەگەن شاعىمى تۇرتكى بولدى. زاڭسىز اينالىم كولەمى ونداعان ميلليارد تەڭگەگە دەيىن جەتۋى مۇمكىن, ال رەسمي تۇردە 1,7 ملرد تەڭگە عانا مالىمدەلگەن, ونىڭ ىشىندە اۆتورلارعا نەبارى 53%-ى عانا ۇلەستىرىلگەن», دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اۆتورلىق قوعامداردىڭ قىزمەتىنە اۋقىمدى رەفورما جۇرگىزىلگەن.
وتىرىس قورىتىندىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى ۇسىنعان ۇسىنىستار حاتتاماعا ەنگىزىلىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداندى.
