الەم • 26 شىلدە, 2019

تۇمەن تورىندەگى توي

722 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسەيدە تۇراتىن اعايىن­دارى­مىزدىڭ قۇرىلتايىن وتكىزۋ بۇلجىماس داستۇرگە اينالعان. تۇمەندەگى بۇل يگى­لىكتى شارا بيىل يسەت­سكوە اۋدانىندا ۇيىمداستىرىلىپ, جىراقتا جۇرگەن قانداس­تارىمىز ءبىر-بىرىمەن قاۋى­شىپ, ارقا-جارقا بولىسىپ قالدى.

تۇمەن تورىندەگى توي

جان-جاقتان ات تەرلەتىپ كەلگەن تويشىلار ءبىر جىلدى ارتقا تاس­تاپ, امان-ەسەن جۇزدەسكەندەرىنە شۇكىرشىلىك ەتىپ, ءبىر-بىرىنەن ەسەن-ساۋلىق سۇراسىپ جاتتى. قۇرىل­تايعا ارنايى شاقىرىلعان سول­تۇس­تىكقازاقستاندىق دەلەگاتسيا قۇرا­مىندا قازاقستان حالقى وبلىستىق اسسامبلەياسىنىڭ وكىلدەرى مەن كوركەمونەرپازدار ۇجىمدارى بولدى. كىل ونەرپازدار دومبىرانىڭ قۇلاعىندا ويناپ, قازاق اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرە شىرقادى. ويىن-ساۋىق باعدارلاماسى اياسىندا بۇلشىق ەتتەرى بۇلت-بۇلت ويناعان, كەرمەدە بايلانعان سايگ ۇلىكتەي شيىرشىق اتقان بالۋاندار بەل­دەسىپ, جاستار جاعى التىباقان تەبىستى. جۇرتشىلىق نازارىنا سول ءوڭىردىڭ 11 مۋنيتسيپاليتەتى تىككەن اق شاڭقان كيىز ۇيلەر ۇسىنىلىپ, باس جۇلدەنى يشيم قازاقتارىنىڭ ۇلتتىق-مادەني اۆتونومياسى جەڭىپ الدى. نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ءسان تەاترى كورسەتكەن ۇلتتىق كيىم­دەر مەن ات سپورتى بويىنشا بايگە تويدىڭ ءسانىن كەلتىرىپ, كورەر­مەن­دەردى ۇمىتىلماس اسەرگە بولەدى.

بۇگىندە رەسەيدە 700 مىڭ­نان استام ەتنوستىق قازاق تۇرا­دى. تۇمەن قانداستارىمىز كوپ قونىستانعان وبلىس سانالادى. ولار اتا-بابالارىنىڭ ءتىلىن, سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن ۇمىتپاۋ ماقساتىندا وسىمەن 23-ءىنشى رەت قۇرىلتاي وتكىزىپ, اتا-بابا اماناتىنا بەرىك ەكەندىكتەرىن تا­نىتتى. قۇرىلتايعا قورعان, سۆەردلوۆ, ومبى جانە چەليابى وبلىستارىنان دا مەيماندار ات باسىن تىرەپ, ورتاق قۋانىشتى ءبو­لىستى. اتا-جۇرتىمىزدان قول­داپ كەلگەن باۋىرلارىمىز از بولعان جوق. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى­مەن قاتار پاۆ­لودار, نۇر-سۇلتان, قاراعاندى جانە وسكە­مەن قالالارىنان جينالعان باۋىر­لارى­مىزعا بەك ريزامىز, دەدى تۇمەن وبلىسى قازاقتارى ۇلتتىق-مادە­ني اۆتونومياسىنىڭ توراعاسى ەسەن­عالي يبراەۆ.

قازاقستاندىقتار كاسىپورىن­داردى ارالاپ, ينۆەستيتسيا تارتۋ جولدارى­مەن, تۋريزم سالاسىنىڭ جەتىستىك­تەرى­مەن تانىستى. بۇگىندە جۇزدەن استام قازاقستاندىق كاسىپ­كەر تۇمەن­دىكتەرمەن تىعىز ارىپ­تەستىك قارىم-قاتىناس ورنات­قان. قازاقستانمەن بيزنەس بايلانىس ورناتۋعا تالپىن­عان رەسەيلىك كاسىپ­ورىندار از ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى «تيۋمەنستالموست» زاۋىتى ەلىمىز­دەگى ءىرى كولىك ينفرا­قۇرىلىم نىساندارىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەۋدە. قۇرىلتاي بارىسىندا «Jusan» حالىقارالىق كاسىپكەرلەر بىرلەستىگى مەن «وتان­داستار قورى» اق اراسىندا بىرلەسكەن جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلدى. «وتانداستار قورى» اق-نىڭ وكىلى توعايباي رىسبەكتىڭ ايتۋىنشا, ەكىجاقتى كەلىسىم نا­تي­جەسىندە قول­دانبالى ونەر شەبەر­لەرىن, ونىڭ ىشىن­دە ۇلتتىق كيىم-كەشەك پەن تۇرمىستىق زاتتار جا­ساۋ­­شىلاردى قولداۋ اياسى ودان سايىن كەڭەيە تۇسپەك.

فورۋمنىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلى­سىندە قازاقتاردىڭ وڭىرلىك ۇلتتىق-مادەني اۆتونومياسىنىڭ جۇمىسى, الداعى جوسپارى تالقىلاندى. وندا بايانداما جاساعان ەسەنعالي يبراەۆ تۇمەن وبلىسىندا 20 مىڭنان استام قازاق تۇراتىنىن, اۆتونوميا جۇمى­سىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىمىز مەن ادەت-عۇرپىمىزدى ساقتاۋ ەكەنىن, جەرگىلىكتى تۇرعىندار تاراپىنان قۇرىلتايعا دەگەن ىستىق ىقىلاس پەن جىلى قوشەمەت جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

 

 ساعىندىق سالمۇرزين,

 دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى

 سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار