سايكەسىنشە, تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن كوشباسشىلىق تىزگىندى قولعا العان قاسىم-جومارت توقاەۆ ەندىگى جەردە حالىقتىڭ شىنايى دا زاڭدى مانداتىنا يە بولۋ ءۇشىن ءوز جارلىعىنىڭ نەگىزىندە ەلىمىزدە كەزەكتەن تىس وتكىزىلگەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا باسەكەلەس ۇمىتكەرلەرمەن تىكەلەي سايىسقا ءتۇسىپ, پرەزيدەنتتىك مانداتتى رەسمي تۇردە جەڭىپ الدى. ال شىنداپ كەلگەندە بۇل جەڭىس پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىسىنىڭ وزەگى مەن ارقاۋىنا اينالعان ادىلەت, ساباقتاستىق جانە دامۋ سىندى ۇشتاعاندى ىرگەتاسقا نەگىزدەلگەن, سوندىقتان سايلاۋشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ كوكەيىنەن شىققان 10 باعىتتى قامتيتىن ستراتەگيالىق تۇعىرناماسىنىڭ تىكەلەي جەمىسى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
ايتسا ايتقانداي-اق, بۇگىنگى تاڭدا ناقتى ىسكە اسىرىلۋىن پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ تىكەلەي ءوزى قولعا الىپ, قاداعالاپ وتىرعان تۇعىرناماسىنىڭ ەڭ باستى وبەكتىلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ باستاپقى ءۇش بابىندا تايعا تاڭبا باسقانداي مەنمۇندالاپ تۇر. ونداعى باستى قۇندىلىقتار مىنالار:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىن دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى, ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى;
- رەسپۋبليكا قىزمەتىنىڭ تۇبەگەيلى پرينتسيپتەرى: قوعامدىق تاتۋلىق پەن ساياسي تۇراقتىلىق; بۇكىل حالىقتىڭ يگىلىگىن كوزدەيتىن ەكونوميكالىق دامۋ; قازاقستاندىق پاتريوتيزم; مەملەكەت ءومىرىنىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرىن دەموكراتيالىق ادىستەرمەن... شەشۋ;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى – پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىسانىنداعى ءبىرتۇتاس مەملەكەت;
- مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر باستاۋى – حالىق.
مىنە, ءدال وسى تۇرعىدان كەلەتىن بولساق, جوعارىدا اتالعان كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردىڭ بارلىعى دا پرەزيدەنتتىڭ باعدارلامالىق جول كارتاسى مەن كۇللى ەل كەڭىستىگىندە ىسكە اسىرىلۋعا ءتيىستى تومەندەگى مىندەتتەردەن ايقىن كورىنىس تاپقان جانە ولاردىڭ بارلىعى دا حالقىمىزدىڭ, ونىڭ ىشىندە ءار ازاماتتىڭ ۇدەسىنەن شىعاتىن مۇددەلەر ەكەنى دە داۋ تۋعىزبايدى:
- تۇراقتى جانە قارقىندى ەكونوميكالىق ءوسىم ارقىلى حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ;
- Cىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ;
- Cوت جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ;
- مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ قاراجاتىن ەڭ الدىمەن كەلەشەگى زور جوبالارعا ءبولىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋ, حالىقتى جالاقىمەن قامتۋ, ۇلتتىق تابىستى ءادىل ءبولۋ;
- تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشىپ, ءتۇرلى ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قولجەتىمدى باسپاناعا يە بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆ جوعارىدا اتالعان باعدارلامالىق باعىتتاردىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن قاۋقارلى ءارى تولىق وكىلەتتى پرەزيدەنت, ىقپالدى دا ىسكەر پارلامەنت جانە مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – حالقىمىزدىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋدى مىندەت دەپ سانايتىن ۇكىمەتتى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ فورمۋلاسىنا اينالدىرۋ كەرەكتىگىن دە, سونداي-اق مەملەكەتتىك قىزمەتكە تەك قانا مەريتوكراتتاردى, ياعني قادىرلى جانە قاسيەتتى ازاماتتاردى تارتۋ كەرەكتىگىن دە كۇن تارتىبىنە شەگەلەپ قويىپ وتىر.
ءوز باعدارلاماسىندا بايتاق مەملەكەتىمىزدىڭ شەشۋشى كەزەڭدەرىندە ەكونوميكامىزدىڭ تۇراقتى دامۋىنا قاتىستى وزگە دە ستراتەگيالىق ءمانى زور ماسەلەلەردى مۇلتىكسىز شەشۋ ءۇشىن كونستيتۋتسيادا اتالعان دەموكراتيالىق تەتىكتەردىڭ ءبىرى رەتىندە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىن قۇرۋدى ۇسىنعان ەدى. بۇگىنگى تاڭدا بۇل كەڭەس دىتتەگەن مەجەسىنە دە ناقتى قادام باسىپ, كونستيتۋتسيامىزدىڭ 44-بابىنىڭ 20-تارماعىنا سايكەس ءتيىستى ەرەجەلەرىمەن قاتار, مىندەتتەرى مەن قۇرامى دا قوسا جاساقتالىپ, پرەزيدەنتتىڭ ارنايى قاۋلىسىمەن قۇرىلدى جانە بۇل قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ پرەزيدەنتتىڭ اكىمشىلىگىنە جۇكتەلدى. دەمەك, اتالعان قۇجاتپەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق ستاتۋسى دا قوسا ايقىندالىپ تۇر. سوندىقتان دا بولار, الگى كەڭەس تۋرالى حابار جۇرتشىلىققا ءمالىم بولعان ساتتەن باستاپ, رەسپۋبليكالىق اقپارات قۇرالدارىندا دا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە بۇل وڭ جاڭالىق قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ, ەلىمىزدىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ تاراپىنان وتە جىلى قابىلدانىپ, نەگىزىنەن, وڭ پاليترالى وي-پىكىرلەر تۋىنداتتى.
شىنداپ كەلگەندە ءدال وسىلاي بولاتىن ءجونى دە بار ەدى. ويتكەنى «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەندەي, قوعامداعى ساياسي كۇشتەردىڭ باسىن ءبىر ديالوگ الاڭىنا توعىستىراتىن جانە پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي ءوز باسشىلىعىمەن جۇمىس اتقاراتىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ بولۋى كوكەيكەستى ماسەلە-ءتىن. ەندى, مىنە پرەزيدەنتتىڭ ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا بيلىك پەن حالىق اراسىنا سىزات ءتۇسىپ قالۋدان الدىن الا ساقتاندىراتىن دا, كوپشىلىكتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن بيلىككە دەر كەزىندە جەتكىزەتىن دە وسى كەڭەس بولارى كۇمان تۋدىرمايدى. سونىمەن قاتار بيلىك تاراپىنان ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىنا قاتىستى تاعدىرشەشتى شەشىمدەر قابىلداۋ كەزەڭدەرىندە دە بۇل كەڭەستىڭ ۇلەسى سۇبەلى بولماق. وعان قوسا قانداي دا ءبىر سىن ساعاتتاردا ەشبىر بۇرا تارتۋشىلىققا جول بەرمەيتىن دە وسى كەڭەس بولسا, ونىڭ ابىروي-اتاعى ارتا تۇسەتىنى دە قاق.
تەك وسىلاي بولسا عانا كەڭەستىڭ اقىل-كەڭەستەرى مەن ۋاجدەرىنە پرەزيدەنت قانا ەمەس, پارلامەنت دەپۋتاتتارى دا, ۇكىمەت مۇشەلەرى دە, ءوڭىر باسشىلارى دا تەڭ قۇلاق اساتىنى كۇمانسىز. دەمەك, بۇل كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ الدىندا «تۋرا بيدە تۋعان جوق, تۋعاندى بيدە يمان جوق» دەمەكشى, ناعىز ابىزعا ءتان جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ۇلگىسى بولۋ مىندەتى دە كۇتىپ تۇرعانىن ەستەن شىعارماعان ءجون.
سوندىقتان پرەزيدەنتتىك قىزمەتىنە كىرىسەر الدىندا ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك سارايىندا وتكەن سالتاناتتى شارادا قاسىم-جومارت توقاەۆ جوعارىدا اتالعان باعدارلامانىڭ ماڭىزدىلىعىمەن قاتار, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ماقسات-مۇددەسىنە دە كەڭىرەك توقتالعان بولاتىن. ەندەشە پرەزيدەنتتىڭ كۇللى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنعان باعدارلامالىق ءسوزىنىڭ ءتۇيىندى تۇستارىن دا اتاپ وتسەك, ارتىق بولماس.
بىرىنشىدەن, قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەرگەن ءاربىر ازامات پىكىرىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن باعالاي وتىرىپ, پرەزيدەنت تاتۋلىق, ىنتىماق, بىرلىك دەگەن قاسيەتتى ۇعىمداردىڭ حالقىمىز بەن مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىقتارى ەكەنىن ايشىقتاپ, ول قۇندىلىقتاردى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ بارشامىزدىڭ ورتاق پارىزىمىز ەكەنىنە دە ەرەكشە نازار اۋداردى.
ەكىنشىدەن, پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ءوزىنىڭ ەڭ باستى مىندەتى ەكەنىن تاعى دا العا تارتا وتىرىپ, ساياسي كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارىنىڭ ارتۇرلىلىگىنە قاراماستان, ولاردى بولۋگە ەش جول بەرمەيتىنىن, سونداي-اق ءتۇرلى ساياسي تۇلعالار مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ ورتاعا سالار قۇندى ۇسىنىستارى مەن باستامالارى بولسا, ولاردى مىندەتتى تۇردە ەسكەرەتىنىن جانە جاۋاپكەرشىلىگى زور مەملەكەتتىك قىزمەتىندە اشىق تا, ءادىل دە ءارى زاڭعا سايكەس ادال قىزمەت اتقاراتىنىن ەشبىر بۇكپەسىز جەتكىزدى.
ءسوز سوڭىن وسىمەن تۇيىقتاي كەلە, دانا حالقىمىزدىڭ مەملەكەت كوشباسشىسى مەن بيلىكتىڭ بارلىق بۇتاقتارىنان كۇتىپ وتىرعانى دا وسىنداي شەشىمدەر دەمەكپىز. ەندەشە جۇمىلعان جۇدىرىقتاي, ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتىرىپ, پرەزيدەنتتىڭ زاماناۋي باستامالارىنىڭ ىسكە اسۋىنا ءبىر كىسىدەي اتسالىسايىق, اعايىن!
ءادىل احمەتوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
