«ۇيدە وتىرىپ اۋكتسيونعا قاتىستىم»
جاقىندا قازتالوۆ اۋدانىنىڭ جالپاقتال اۋىلىندا تۇراتىن قانات مۇساعاليەۆ ءوز ۇيىندە وتىرىپ اۋىلدا ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىن اشۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن ساتىپ الدى.
- اۋكتسيون ۋاقىتى بەكىتىلگەن ۋاقىت – ساعات 11.00.-دە كومپيۋتەرىمدى قوسىپ قويىپ, ءوز ۇيىمدە وتىردىم. قازتالوۆ اۋداندىق جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ ماماندارى ەلەكتروندى اۋكتسيوننىڭ قالاي وتەتىنىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرىپ بەرگەن بولاتىن. اسىرەسە ارنايى دايىندالعان ۆيدەونۇسقاۋلىقتىڭ پايداسى كوپ بولدى. الدىن الا كەرەكتى قۇجاتتاردى بازاعا جۇكتەدىك. جارناسىن تولەدىك. ەش قيىن ەمەس ەكەن. كەرىسىنشە وتە ىڭعايلى. اۋكتسيونعا ءۇش ادام قاتىستىق. ساتىلاپ باعا ۇسىنىپ, اقىرىندا 0,07 گا جەر تەلىمىنە 222 مىڭ 894 تەڭگە ۇسىنىپ, جەڭىسكە جەتتىم, - دەيدى قانات مۇساعاليەۆ.
قانات - «تۇلپار» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى. بۇدان بۇرىن دا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر تەلىمىن پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋ بويىنشا بايقاۋلارعا, جەر اۋكتسيوندارىنا قاتىسىپ كورگەن. «بۇرىنعى ءداستۇرلى جۇيەنىڭ ابىگەرى كوپ ەدى. قانشاما قاعاز تولتىرىپ, تالاي كابينەتتىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ جۇرەتىنبىز. جاڭا جۇيەنىڭ ارتىقشىلىعى كوپ-اق. ءوز ۇيىمنەن شىقپاي-اق اۋكتسيونعا قاتىسىپ, قالاعان قىزمەتىمدى الىپ وتىرمىن» دەيدى اۋىلدا تۇراتىن شارۋا جىگىت.
قانات قازىر ەلەكتروندى اۋكتسيوندا جەڭىپ العان جەر تەلىمىنە دۇكەن عيماراتىن سالۋدىڭ قامىنا كىرىسىپ تە كەتتى.
بيىل باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ 11 اۋدانىندا 250 جەر تەلىمى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەردى پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋدىڭ 23 كونكۋرسى وتكەن. سونداي-اق جالپى اۋماعى 34,5 گا بولاتىن 84 جەر تەلىمىن كوممەرتسيالىق ماقساتقا جالعا الۋ قۇقىعىن ساتۋ بويىنشا 14 اۋكتسيون ۇيىمداستىرىلدى.
جەر تۋرالى بىلگىڭ كەلسە, پورتالعا كىر
ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىن تۇرعىندار ءۇشىن قولايلى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ جۇمىسى ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. پرەزيدەنت بيىلعى «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا 2019 جىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 80 پايىزى, 2020 جىلى 90 پايىزى ەلەكتروندىق فورماتقا كوشىرۋدى ناقتى تاپسىردى. باتىس قازاقستان وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىندا بۇل باستاما جاقسى جولعا قويىلعان. ماسەلەن وبلىستا جەر قاتىناستارى سالاسىندا بيىل كورسەتىلگەن 9154 قىزمەتتىڭ 56 پايىزى, ياعني 5167-ءسى ەلەكتروندىق فورماتتا بولىپتى.
- ەلباسى جولداۋىندا جەر قاتىناستارى مەن قۇرىلىس سالاسىنداعى بيۋروكراتيالىق راسىمدەر وزەكتى ماسەلەگە اينالعانىن, سالادا اشىقتىق جوقتىعىن ايتىپ, جەر قورى مەن جىلجىمايتىن م ۇلىك نىساندارى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق بازاسىن جاساۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسى ماقساتقا وراي جانە «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە باتىس قازاقستان وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسى www.zem.kz پورتالىن ىسكە قوستى. پورتالدا كونكۋرس جانە اۋكتسيون ارقىلى ۇسىنىلاتىن بوس جەر تەلىمدەرىنىڭ سىزبالارى, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر تەلىمدەرىن الۋعا كەزەككە تۇرعاندار ءتىزىمى, ورال قالاسى جانە وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىنداعى جەر پايدالانۋشىلار تۋرالى مالىمەت بار. بۇل پورتالعا ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭباسى بار كەز كەلگەن ازامات كىرىپ, وزىنە قاجەتتى اقپاراتتى الا الادى, - دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاليا مۇحانبەتجانوۆا.

جەرگە كوكتەن كوزقاراس
ورالدا www.zem.kz پورتالىنىڭ ىسكە قوسىلعانىنا ءبىر جىلداي ۋاقىت ءوتتى. بۇل جوبا «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ اراسىندا وڭىردەگى بيزنەس كليماتتى جاقسارتۋ, سىبايلاس جەمقورلىق ىقتيمالىن جويۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان ەدى. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, وڭىردەگى جەر ماسەلەسىنە قاتىستى اقپاراتتىڭ بارلىعى وسى رەسۋرستا جيناقتالعان. ءبىز باتىس قازاقستان وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاليا مۇحانبەتجانوۆاعا جولىعىپ, كەلەر جىلدان باستاپ گەوپورتال اشىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ەستىدىك.
- بيىل «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسشىلارى باتىس قازاقستان وبلىسىنا كەلىپ كەتتى. سول كەزدە باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنا عارىشتان مونيتورينگ جاساۋ ءۇشىن ارنايى گەوپورتال قۇرۋ جونىندە ماسەلە كوتەرىلدى. مۇنداي گەوپورتالدىڭ تيىمدىلىگى مىنادا: عارىشتان تۇسىرىلگەن تۇسىرىلىمدەر ارقىلى وبلىس اۋماعىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرىنىڭ, جالپى جەر رەسۋرستارىنىڭ پايدالانىلۋى, جەردى زاڭسىز يەلەنۋ, تىركەلمەگەن قۇرىلىستاردى انىقتاۋ ت.ب. كوپتەگەن ساۋالدار ايدان انىق بولادى. عارىش تۇسىرىلىمدەرى اپتا سايىن جاڭعىرتىلىپ وتىرىلادى. سول ارقىلى كوكتەمدە قانشا القاپ جىرتىلدى, ول جەردە قانداي اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىس ءجۇردى, قانداي داقىل ەگىلدى, القاپتىڭ ارامشوپپەن لاستانۋى قانداي دەڭگەيدە, جەر دۇرىس پايدالانىلىپ جاتىر ما؟ - مىنە, وسىنىڭ ءبارىن گەوپورتال ارقىلى باقىلاۋ مۇمكىن بولادى. زاڭسىزدىق بولسا, ءبىز گەوپورتال مالىمەتىن ايعاق قىلىپ, جوسىقسىز جەر پايدالانۋشىلاردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتا الامىز. 2019 جىلى ىسكە قوسىلاتىن بۇل گەوپورتال دەرەكتەرى قاراپايىم تۇرعىندار ءۇشىن دە وڭتايلى بولادى, - دەيدى ءاليا بيعازىقىزى.
جەر تەك پايدالانعان ادامعا بەرىلەدى
جەر سول جەردى ناقتى پايدالانىپ, ەڭبەك ەتكەن شارۋاعا, كاسىپكەرگە عانا بەرىلۋى ءتيىس. پايدالانىلماي, بوس جاتقان جەردى انىقتاۋ, كەرى قايتارۋ جانە قايتادان اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا قوسۋ باعىتىنداعى جۇمىس اق جايىق وڭىرىندە دە جۇيەلى ءجۇرىپ جاتىر. ويتكەنى بۇل – ەلباسىنىڭ ناقتى تاپسىرماسى.
- جەردى تولىقتاي يگەرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ءوندىرىسىنىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2012-2018 جىلدار ىشىندە 1 ملن. 480,5 مىڭ گەكتار جەر انىقتالىپ, سونىڭ 1022,1 مىڭ گەكتارى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى. بۇل جەردىڭ 590,4 مىڭ گەكتارى جاڭا قوجايىندارىن تاۋىپ ۇلگەرگەنىن ايتا كەتەيىك. بىراق جەر شالعايلىعىنا, ءونىم ءتۇسىمى تومەندىگىنە بايلانىستى 431 مىڭ گەكتار جەر سۇرانىسقا يە بولماي, اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا قوسىلماي قالدى. ونىڭ نەگىزگى بولىگى جانىبەك, قازتالوۆ, اقجايىق, ءبورلى, سىرىم جانە شىڭعىرلاۋ اۋداندارىنا تيەسىلى, - دەيدى ءاليا مۇحانبەتجانوۆا.
سوۆەت ۇكىمەتى تۇسىندا جاپپاي جىرتىلىپ, ەگىسكە پايدالانىلعان القاپتاردىڭ كوپشىلىگى بۇگىندە بوس جاتقانىن ايتا كەتەيىك. سەبەبى «ەگىستىك جەر» دەپ اتالعانىمەن, ول القاپتاردىڭ قۇنارلىلىعى تومەن, وعان ەكولوگيا دا, قۋاڭشىلىق تا اسەر ەتۋدە. سوندىقتان وڭىردە بۇرىن ەگىستىك دەپ باعالانعان القاپتاردى جايىلىم مەن شابىندىق جەر كاتەگورياسىنا اۋىستىرۋ ماسەلەسى وزەكتى تۇر. باسقارما بۇل باعىتتاعى جۇمىستى دا قولعا العان.
ايتپاقشى, جوعارىدا ايتىلعان www.zem.kz سايتىندا جەر پايدالانۋ زاڭدارىن بۇزعان زاڭدى جانە جەكە تۇلعالاردىڭ «قارا ءتىزىمى» دە كورسەتىلگەن. مۇنداي كليەنتتەر ەكى جىلعا دەيىن جەر الۋ ءۇشىن اۋكتسيوندار مەن بايقاۋلارعا قاتىسا المايدى ەكەن.
P.S. مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ, سونىڭ ىشىندە ناقتى ەڭبەك ادامدارى, شارۋالار ءۇشىن اسا قاجەتتى جۇمىستاردىڭ تسيفرلانعانى, ەلەكتروندى فورماتقا ءتۇسىپ, وڭايلاتىلعانى وتە جاقسى, ارينە. «تەك ءبىزدىڭ شارۋا باققان, ەگىنشى-مالشى اۋىلداعى اعايىننىڭ كومپيۋتەرلىك ساۋاتى بۇعان جەتە مە ەكەن؟» دەگەن قاۋپىمىزدى بىلدىرگەنبىز. الايدا «بۇل – زامان تالابى. ءىستىڭ يگىلىگى ءۇشىن ءبىز العا ۇمتىلۋىمىز قاجەت قوي. اۋىلداعى اعايىن قاتارىنان قالماۋى ءۇشىن كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىقتى مەڭگەرۋى ءتيىس. ودان باسقا جول جوق» دەگەن باتىس قازاقستان وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جۇماتاي اشىقباەۆتىڭ پىكىرىمەن كەلىسۋگە تۋرا كەلدى.