ءبىز تۇراتىن ءۇيدىڭ جانىنداعى ايالدامادان ول جەرگە №19 اۆتوبۋس بارادى. وبالى نەشىك, قوعامدىق كولىك كوپ كۇتتىرمەي جەتىپ كەلدى. اۆتوبۋستىڭ ەسكى ەكەنى كوزگە ۇرىپ-اق تۇر, ءوزى ديزەل وتىنىمەن جۇرەتىن بولسا كەرەك, قوزعالتقىشىنىڭ گۇرىلدەگەن داۋسىنان قۇلاق تۇنادى. دوڭعالاقتارى شيقىلداپ توقتاي قالعاندا, سوڭىنان شۇباتىلا ەرگەن قويۋ قارا ءتۇتىن كولىكتى باسىپ قالدى, ءتىپتى سالوننىڭ ىشىنە ەنىپ, قولقانى قاپتى...
№19 اۆتوبۋس وزىنە سىزىلىپ بەرگەن مارشرۋت بويىنشا اينالما بولسا دا تەمىر جول ۆوكزالىنا سوعادى ەكەن. قىزىق وسى جەردەن باستالدى. اۆتوبۋسقا ۆوكزالدىڭ باسىنان بەس-التى جولاۋشى عانا ءمىندى. بىراق ءبىز مىنگەن كولىك اسىعا قويمادى. ەكى-ءۇش مينۋت قوزعالماي تۇرعان «ەڭبەگى» ەش كەتپەي, تاعى ءبىر ەكى ادام سومكەلەرىن سۇيرەتىپ ءمىنىپ الدى. ەندى جۇرەتىن شىعار دەپ ەدىك, اۆتوبۋسىمىز ىڭىرانا قوزعالعانداي بولىپ, قايتا توقتادى. اۋىر جۇكتى تارتا الماعانداي, قينالا قوزعالىپ, لىقسىپ-لىقسىپ بارىپ تۇرا قالادى. كوندۋكتوردىڭ كليەنت ىزدەگەن ەكى كوزى الاقتاپ, اشىق ەسىكتەن شىققان موينى ۇزىلەردەي سوزىلىپ بارادى. كوزىنىڭ قيىعىمەن ونىڭ قيمىلىن باققان جۇرگىزۋشى دە جىرىندى ەكەن, تەجەگىشتى باسىپ قاپ جىبەرىپ, باسىپ قاپ جىبەرىپ, ارت جاقتى كورسەتەتىن اينادان ەكى كوزىن المايدى...
سودان, ءولدىم-تالدىم دەگەندە ۆوكزالدان دا وتتىك-اۋ. كەلەسى ايالداما – قالاداعى ءىرى بازارلاردىڭ ءبىرى «التىن اربا». وسى جەرگە كەلگەندە, اۆتوبۋس ماناعى «ونەرىن» اسقان شەبەرلىكپەن تاعى قايتالادى. ءبىر مەزەتتە, ۆوكزالدىڭ مىنگەن ەكى جىگىتتىڭ ءبىرى شىداي المادى بىلەم, «نەگە تۇرمىز, نەگە جۇرمەيمىز؟», دەپ كۇڭك ەتە قالعان. سول-اق ەكەن, كوندۋكتور جىگىت اۆتوبۋستىڭ ورتاسىنا دەيىن جۇلقىنىپ كەلدى دە, «قايسىڭ, ەي؟», دەگەندەي ارتقى جاققا ەكى كوزى ەجىرەيە قارادى. ارت جاقتاعى جىگىت جىم بولدى. الگى كوندۋكتور ءتىسىن شىقىرلاتىپ, جاڭاعى داۋىسى شىققان جاندى تاۋىپ السا, ەتىن تىرىدەي جەيتىندەي ادىرايىپ-اق تۇر.
كوندۋكتور دەگەنننەن شىعادى, وسى جىلدىڭ تامىز ايىندا قالانىڭ قاق ورتاسىندا ون التى جاستاعى كوندۋكتور دارداي جولاۋشى جىگىتتى سوققىنىڭ استىنا العان-تىن. بۇل وقيعا بىرازعا دەيىن شۋ بولىپ, اقىرى ول قىلمىستىق كودەكستىڭ «بۇزاقىلىق» دەگەن بابىمەن تەرگەۋگە دەيىن ۇلاسقان بولاتىن. ادىلدىك ىزدەگەن الگى جىگىتتىڭ ەسىنە وسى وقيعا ءتۇسىپ كەتتى مە ەكەن, الدە «پالەدەن ماشايىق قاشىپتى» دەگەندى ءجون سانادى ما, ايتەۋىر ءتىلىن تىستەي قويدى...
مەجەلى جەرگە جەتكەننەن كەيىن, تۇستىك. شارۋانى بىتىرگەننەن كەيىن ءبىر ساعات پا ەكەن, الدە ودان از با, ايتەۋىر ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ايالداماعا كەلە قالعان تاعى ءبىر №19 اۆتوبۋسقا ءمىنىپ الىپ كەرى قايتتىق. ىشكە ەنگەن بەتتە بايقادىم: مىنگەنىمىز باعانا الىپ كەلگەن اۆتوبۋس! كوندۋكتور جىگىت قويقاڭداپ كەلىپ, جولاقاسىن الىپ كەتتى. قايتار جولداعى كورىنىس كەلە جاتقانداعى كورگەنىمىزدى اينىتپاي قايتالادى. «مايلى» ايالداماعا كەلگەندە ءجىپسىز بايلانادى دا قالادى. تەك بۇل جولى اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسى مۋزىكا قوسىپ قويعان ەكەن. ونسىز دا دارىلداعان اۆتوبۋستىڭ داۋىسىنا داراقىلاۋ ءان قوسىلىپ, كولىك ءىشى ازان-قازان بولدى دا كەتتى. ءىشى ساتپاق-ساتپاق, ورىندىقتارىنىڭ تىسى كىر-قوجالاق كولىكتىڭ ىشىندەگى جۇرتتىڭ قاباعى قاتۋلى, جاقتىرماي-اق كەلەدى, بىراق بىرەۋى ءلام-ميم دەپ اۋىز اشپادى. جولدا «التىن اربا» بازارىنا قاراما-قارسى تۇرعان «تاير» ساۋدا قالاشىعىنىڭ ايالداماسىندا ىڭىرانىپ بەس مينۋتتاي تۇرعان كەزدە ارىگە شىداي الماي, الگى اۆتوبۋستان ءتۇسىپ قالۋعا تۋرا كەلدى...
«تايردىڭ» الدىندا تۇرعان كەزدە وبلىس اكىمى ەرلان قوشانوۆتىڭ تاياۋدا وتكىزگەن ءبىر جينالىسى ەسكە ءتۇستى. سول جيىندا ءوڭىر باسشىسى قالاداعى قوعامدىق كولىك سالاسىنا جاۋاپتى شەنەۋنىكتەردى سىن تەزىنە سالعان بولاتىن.
– سىزدەر جوندەپ قارامايسىزدار. ءبارىن كورىپ وتىرمىن. باياعى كەزگە قايتا اينالىپ كەلدىك, – دەگەن ەدى ەرلان قوشانوۆ. – تازالىقتى, ساپا مەن سىپايى قىزمەتتى قاداعالاۋدى جالعاستىرۋ كەرەك. كەستە دايىنداۋعا تاپسىرما بەرەمىن: مارشرۋتتاردى بولىڭدەر, مەنىڭ ورىنباسارلارىمنان باستاپ باسقارما باسشىلارىنا دەيىن قوعامدىق كولىكتە جۇرەتىن بولسىن. بۇعان قاراعاندىنىڭ اكىمىن دە قوسىڭدار, ورىنباسارلارىمەن ول دا ءجۇرسىن...
وبلىس اكىمىنىڭ وسىنى ايتقانىنا دا جارتى ايعا جۋىقتادى. جاۋاپتى قىزمەتكەرلەردىڭ بۇيرىقتى بۇلجىتپاي ورىنداعان-ورىنداماعانىنان ءبىز بەيحابارمىز. مۇمكىن ورتالىقتاعى مايلى مارشرۋتتاردىڭ بىرىمەن جۇيتكيتىن جاڭالاۋ اۆتوبۋستىڭ بىرىنە ءمىنىپ, ەكى-ءۇش ايالداما جۇرگەن دە شىعار. بىراق سودان قۇلپىرىپ كەتكەن دۇنيەنى كورە المادىق... ايتەۋىر كوز جەتكەن ءبىر نارسە, شەنەۋنىكتەر اۆتوبۋسقا توپ-توبىمەن كۇندە مىنسە دە, بۇل سالاداعى سالعىرتتىقتىڭ جىلدار بويى توڭ بوپ قاتقان كوڭى ءجىبيتىن ءتۇرى جوق. مارشرۋتتارداعى ءىشى-سىرتى كىر-قوجالاق, ابدەن ەسكىرگەن, ارتىنان شىققان ءتۇتىنى ادامدى تۇنشىقتىراتىن اۆتوبۋستار, جولاۋشىعا دەگەن سىپايىلىقتى شەكتەن اسقان سىي كورەتىن وركوكىرەك كوندۋكتورلار...
ارينە قالاداعى اۆتوبۋس مارشرۋتتارىنداعى جاعدايدىڭ ءبارى تۋرا وسىنداي دەپ كەسىپ ايتۋعا بولماس. دەگەنمەن, «كورگەن كوزدە جازىق جوق» دەگەن, ءبىر ەمەس, ەكى ەمەس, ءدال وسىنداي وقيعالاردىڭ كۇندە كۋاسى بولىپ جۇرگەنىمىز راس, ەندى.
جاقىندا قاراعاندى شاھارىنىڭ اكىمى نۇرلان اۋباكىروۆ قالاىشىلىك اۆتوبۋستاردا جول اقىسىن ەلەكتروندى تۇردە تولەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, ءساتىن سالسا, بۇل جۇيەنىڭ جەلتوقسان ايىندا تولىققاندى ىسكە قوسىلاتىنىن ايتقان بولاتىن. البەتتە ەلەكتروندى جۇيە جاقسى-اق. تەك, اۆتوپاركتەر جاڭارتىلمايىنشا, قىتايدىڭ باۋىرى جەر سىزىپ, كوك ءتۇتىنى بۋداقتاعان كىشكەنتاي اۆتوبۋستارى قۇرىمايىنشا, كەۋدەسىنە نان پىسكەن دورەكى كوندۋكتورلاردىڭ ءتارتىبى تۇزەلمەيىنشە, بۇل سالاداعى كەمشىلىكتەر اكىم اۆتوبۋسقا كۇندە مىنسە دە جويىلمايتىن سياقتى كورىنەدى.
بىلتىرعى جىلدىڭ شىلدە ايى ما ەكەن, ءوڭىر باسشىسى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ جاڭا باسشىسى اسكەربەك حالتونوۆتى تانىستىرعان كەزدە قاراعاندىداعى قوعامدىق كولىكتىڭ قىزمەت ساپاسىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ كەرەكتىگىن ايتقان بولاتىن. ءتىپتى سونىڭ الدىندا ءوزى اۆتوبۋسقا ءمىنىپ, قالاداعى مارشرۋتتاردىڭ بىرىمەن ءجۇرىپ وتكەنىنەن دە حاباردار بولعانبىز. سول جينالىستا وبلىس اكىمىنىڭ ايتقان مىنا ءسوزى تاعى دا ەسكە ءتۇستى. «تاعى دا ايتامىن, – دەپ شەگەلەگەن بولاتىن ەرلان قوشانوۆ, – جۇرگىزۋشىلەردىڭ دورەكى سويلەۋى, رۋلدە وتىرىپ تەمەكى شەگۋى, ۇيالى تەلەفونمەن سويلەسۋى, مۋزىكا داۋىسىن كوتەرىپ قويۋى, قالاي بولسا سولاي توقتاۋى قاداعالانۋعا ءتيىس»... قاراپ تۇرساق, وسى تاقىلەتتەس اڭگىمەلەردىڭ ايتىلا باستاعانىنا دا جىلعا جۋىق ۋاقىت بولىپتى. قۇيما قۇلاق بولسا, قۇيىپ الار ەدى, ارينە. دەمەك, اكىمنىڭ اڭگىمەسى كەلەسى جولى قاتاڭ بولاتىن ءتۇرى بار سياقتى.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى
