ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شىمكەنت قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان كەڭەستە وسىلاي دەدى. جۇمىس ساپارى بارىسىندا تاڭەرتەڭنەن قالانى ارالاپ, جاسالىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىسقان ەلباسى ءۇشىنشى مەگاپوليستى دامىتۋدىڭ ناقتى باعىتتارىن ايقىنداپ بەردى.
بىرىنشىدەن, قالا ورتالىق ازيادا قۋاتتى ەكونوميكالىق ورتالىققا, قوناقتار ءۇشىن جايلى ءارى تارتىمدى مەگوپيليسكە اينالۋى ءتيىس. «سالىستىرمالى تۇردە ايتاتىن بولساق, ىرگەلەس جاتقان تاشكەنت قالاسىندا حالىقتىڭ سانى ەكى جارىم ەسە كوپ بولعانىنا قاراماستان, ول جاقتا ءبىر ادامعا شاققانداعى ءونىم كولەمى بىزدەن تومەن. تاشكەنتتە 3 500 دوللار بولسا, شىمكەنتتە - 5 100 اقش دوللارى. كوردىڭىزدەر مە؟ ەكى ەسەگە كوپ. سوندىقتان قالانى ءىرى ونەركاسىپتىك, يننوۆاتسيالىق, ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق رەتىندە دامىتۋدىڭ ستراتەگياسىن ازىرلەۋىمىز كەرەك. بۇل باعىتتا ينجەنەرلىك-كولىكتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتقان ءجون. سوندىقتان مەن ۇكىمەتكە دە, اكىمشىلىككە دە شىمكەنت قالاسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا 2023 جىلعا دەيىنگى كەشەندى جوسپار قابىلداۋدى تاپسىرامىن», - دەدى ن.نازارباەۆ.
ەكىنشىدەن, شىمكەنتتە بولاشاعى بار ەكونوميكالىق سالالاردى دامىتۋ قاجەت. سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك, توقىما, قۇرىلىس ماتەريالدارى, فارماتسەۆتيكا جانە تاعى باسقا كلاستەرلەر بار. ۇشىنشىدەن, جاس مامانداردى دايارلاۋ جۇمىسىنا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. ويتكەنى, شىمكەنت تۇرعىندارىنىڭ 42 پروتسەنتى - جاستار. ياعني, جەرگىلىكتى وقۋ ورىندارىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرىپ, شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ارىپتەستىك بايلانىستارىن كۇشەيتۋ ماڭىزدى.
ال جەرگىلىكتى مەكتەپتەر زياتكەرلىك مەكتەپتەردىڭ تاجىريبەسىن كەڭىنەن قولدانۋى ءتيىس. اسىرەسە, اعىلشىن تىلىندەگى باعدارلامالاردى كوبەيتكەن ءجون. شىمكەنتتەگى ۋنيۆەرسيتەتتەر حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, ورتالىق ازيا مەن وڭتۇستىك ازيا ەلدەرىنىڭ ابيتۋريەنتتەرى كەلىپ, وسى جەردە وقۋعا ىنتالى بولۋى قاجەت. سونداي-اق ەلباسى شىمكەنت قازىرگى زامانعى يننوۆاتسيالىق ورتالىعىن قۇرۋعا كىرىسۋى قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى.
شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى عابيدوللا ءابدىراحىموۆتىڭ قالا كۇنىن بەلگىلەۋ بويىنشا باستاماسىنا ەلباسى قارسى بولمادى.
«تاريحشىلار قالانىڭ ىرگەسى قالانعانىنا 2200 جىل بولعانىن دالەلدەۋدە. قازىر يۋنەسكو-عا دا ارنايى قۇجاتتار دايىنداۋدامىز. بىراق قانشاما عاسىر وتسە دە, قالامىزدىڭ رەسمي كۇنى ءالى بەلگىلەنبەگەن. قالامىزدىڭ ەرەكشە مارتەبەسىن ءوزىڭىز ارنايى جارلىقپەن 19 ماۋسىم كۇنى بەكىتتىڭىز. وسىعان بايلانىستى, قالا جۇرتشىلىعى قالا كۇنىن سوعان بەلگىلەۋدى ۇسىنىپ وتىر», - دەدى ع.ءابدىراحىموۆ.
پرەزيدەنت ونداي باستاماعا قارسى بولمادى. الايدا, قالا كۇنىن ناقتى تاريحي دەرەكتەرگە نەگىزدەپ, سودان باستاۋدى ۇسىندى. «شىمكەنت ۇلى جىبەك جولىندا تۇرعان كونە قالا. شىمكەنت, تاراز بار. نەگىزى, مەنىڭ قارسىلىعىم جوق. ەگەر 2200 جىل دەپ ايتساق, سولاي اتايىق, سودان باستايىق. بىراق ونى دالەلدەۋ كەرەك», - دەپ اتاپ كورسەتتى ن.نازارباەۆ.
جۇمىس ساپارى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى مەگاپوليستىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى جوسپارىمەن تانىستى. ەلباسىنا قالاداعى نىساندار قۇرىلىسى مەن ولاردى رەكونسترۋكتسيالاۋ تۋرالى اقپارات ۇسىنىلدى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى, كوشى-قون قىزمەتى جانە ازاماتتاردىڭ حال اكتىلەرىن جازۋ ءبولىمى (احاج) ورنالاسقان الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىمەن تانىستى. الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا «شىمكەنت» اكك توراعاسى راشيد ايۋپوۆ ءۇشىنشى مەگاپوليستى تسيفرلاندىرۋ جوبالارى تۋرالى باياندادى.
ورتالىق قالا تۇرعىندارىمەن قاتار شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن دە تسيفرلىق فورماتتا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان. مەملەكەت باسشىسىنا ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىن, سونىڭ ىشىندە اگروونەركاسىپ كەشەنى, ءبىلىم, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, كولىك جانە قاۋىپسىزدىك سالالارىن تسيفرلاندىرۋ جوبالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى جونىندە باياندالدى.
«شىمكەنت ءىرى مەگاپوليسكە اينالادى. مۇندا جاڭا جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. ەڭبەكقور شىمكەنتتىكتەر قالانى دامىتۋدىڭ كەپىلى سانالادى. جۇمىستىڭ ەڭ ماڭىزدى باعىتى – شاعىن جانە ورتا بيزنەس. ونى دامىتۋ ءۇشىن ءتيىستى قولداۋ كورسەتۋ قاجەت» – دەي كەلە ەلباسى حالىققا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ءىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە جەدەلدەتۋ ءۇشىن تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىمكەنت
