قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا وتكەن قازاقستان عالىمدارىنىڭ فورۋمى وتاندىق عىلىمنىڭ, ەلىمىزدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق جانە يننوۆاتسيالىق دامۋ بولاشاعىن جاڭاشا ۇعىنۋعا مۇمكىندىك بەردى. «ءبىز تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى عىلىمدى وركەندەتۋگە كۇش سالىپ كەلەمىز. ەلدىگىمىزدى دامىتۋعا عالىمدار ۇلكەن ۇلەس قوسۋدا. ولار عىلىمدى دامىتىپ, جاڭا مەكتەپتەر قالىپتاستىردى. سوندىقتان, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ءبىزدىڭ باستى جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ءبىرى – عىلىمي الەۋەتىمىزدى ساقتاپ قالۋىمىز بولدى», دەدى وسى جيىندا سويلەگەن سوزىندە ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ.
ءوندىرىسى وركەندەگەن وبلىسىمىزدا عىلىمنىڭ بەلسەنە ارالاسۋىن كۇتىپ تۇرعان سالالار از ەمەس. ءتۇستى مەتاللۋرگيانىڭ, قۇرىلىس ماتەريالدارى ونەركاسىبىنىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ, ماشينە جاساۋ سالاسىنىڭ زامان تالابىنا ساي دامۋىنا عىلىم جەتىستىكتەرىن ەنگىزۋ قازاقستان ەكونوميكاسىن ىرعاقتى دامىتىپ, الەۋمەتتىك احۋالدى ونان ءارى جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەر ەدى.
ەل مۇددەسىنەن تۋىنداعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىمەن د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى عىلىمي-زەرتتەۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ باسىن بىرىكتىرۋدىڭ جاڭا جولدارى مەن مەحانيزمدەرىن تالداۋ جاساپ, ىسكە اسىرا باستادى. ايماقتىڭ جانە تۇتاس رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ ماڭىزدى تارماعى رەتىندە جوعارى وقۋ ورنىن زەرتتەۋشى ۋنيۆەرسيتەتكە اينالدىرۋدى كوزدەيدى. ول ءۇشىن بارلىق العىشارتتار بار. تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىم-ءبىلىم بەرۋ قىزمەتى ەكونوميكانىڭ بازالىق سالالارىمەن, ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىمەن تىعىز بايلانىستا. ۋنيۆەرسيتەت ءىرى ونەركاسىپ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىق كەلىسىم-شارت اياسىندا ارىپتەستىك نەگىزدە جۇمىس ىستەيدى. ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ «ۋنيۆەرسيتەت – تەحنوپارك» عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ مودەلىن جۇزەگە اسىرۋدا باسىن بىرىكتىرۋدىڭ جيناقتالعان تاماشا تاجىريبەسى بار. زاماناۋي تالاپتارعا ساي دامىعان يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىم جۇمىس ىستەپ تۇر. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كامپۋسىن جوعارى تەحنولوگيالار ايماعىنا اينالدىرۋدى كوزدەۋدەمىز. بۇل ايماقتىڭ جوباسىمەن بىلتىر كۇزدە وتكەن قازاقستان مەن رەسەيدىڭ VII ايماقارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنا قاتىسقان ەكى مەملەكەت باسشىلارى تانىستىرىلعان. عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جاڭا نىساندار سالۋ مۇمكىندىگى تۋىپ وتىر.
مەملەكەتتىك باعدارلامادا بەلگىلەنگەن سەگىز باسىم باعىتتاعى سالادان ۋنيۆەرسيتەت ءوزى شۇعىلداناتىن جەتى عىلىمي-زەرتتەۋ باعىتى بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە. ولار: ماشينە جاساۋ, اسپاپ جاساۋ جانە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ; ەكونوميكا جانە قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋى; ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك, تابيعاتتى ءتيىمدى پايدالانۋ مەن تابيعي رەسۋرستاردى بارىنشا وڭدەۋ; اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار; بالاما ەنەرگەتيكا; نانوتەحنولوگيا مەن جاڭا ماتەريالدار; ساۋلەت جانە جاڭا قۇرىلىس تەحنولوگيالارى.
بۇل شارۋادا قول جەتكەن جەتىستىكتەرىمىز بار. نەگىزگى ماقساتىمىز – عىلىمدى كوپ قاجەتسىنەتىن جاڭا وندىرىستەر جاساۋ. ولار جاڭا قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن كومپونەنتتەرى, جىلۋ بەرەتىن سورعى قوندىرعىلارى, ەنەرگورەسۋرستاردى ەسەپتەۋدىڭ ينتەللەكتۋالدى كارتاسى بار قۇرالدارى, بەريللي توتىعىنان جاسالاتىن قىش بۇيىمدار, كومپوزيتسيالىق جانە قىش ماتەريالدارى.
ستۋدەنتتەردىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بيىل العاش رەت «يننوۆاتسيا-2011» جاڭا بايقاۋى وتكىزىلدى. كونكۋرسقا ستۋدەنتتەردەن 50-دەن اسا يننوۆاتسيالىق يدەيا ءتۇستى. بايقاۋدىڭ قورىتىندىسى رەسپۋبليكا تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا قارساڭىندا قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا شىعارىلدى. العاشقى ءۇش ورىن العان جۇلدەگەرلەر «التىن گريفون», «كۇمىس گريفون», «قولا گريفون» مەدالدارىمەن جانە ماقتاۋ قاعازدارىمەن ماراپاتتالىپ, گرانتتار بەرىلدى. بۇل جوبالاردىڭ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەتتە ءۇش يننوۆاتسيالىق كاسىپورىن اشۋ جوسپارلانۋدا. ولارعا ءۇش جىل مەرزىمگە «التاي» تەحنوپاركىندە ءوندىرىس الاڭى بەرىلەدى. بۇل «قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋىنا – جاستاردىڭ شىعارماشىلىعى!» ۇرانىن ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى مىسالى بولماق.
زەرتتەۋشى عالىمدار مەن ستۋدەنتتەردىڭ تابىستى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن بىزدە بارلىق جاعداي بار. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ يننوۆاتسيالىق-زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمى ۋاقىت تالابىنا ساي جاساقتالعان. تەحنوپارك پەن ستۋدەنتتەردىڭ بيزنەس-ينكۋباتورىنان تىس ءبىلىم ورداسىندا «ىرگەتاس» ايماقتىق ينجەنەرلىك زەرتحاناسى توڭىرەگىنە شوعىرلانعان عىلىمي زەرتحانالار مەن ورتالىقتار كەشەنى بار. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ب.جۇماعۇلوۆ «ىرگەتاس» زەرتحاناسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقاندا:
– «ىرگەتاس» ينجەنەرلىك زەرتحاناسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ وندىرىستىك كاسىپورىندار ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزى بار. بۇگىن عىلىم ونەركاسىپ كاسىپورىندارىمەن تىعىز بايلانىستا جانە يننوۆاتسيالىق قۇرامداستىقتا بولۋى كەرەك, – دەگەن.
تاياۋدا ۋنيۆەرسيتەت تەحنوپاركى مەن ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق قور بىرلەسىپ, «تەحنيكالىق دياگنوستيكا, سەرتيفيكاتتاۋ جانە ەنەرگواۋديت», «اۆتوموبيل جولدارىن پايدالانۋ سەنىمدىلىگى» اتتى ەكى يننوۆاتسيالىق باعىتتاعى زەرتحانانى ىسكە قوسپاق.
ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق بولىپ تابىلادى. قازىر ۋنيۆەرسيتەت الەمنىڭ 20 ەلىنىڭ ەلۋدەن استام جوعارى وقۋ ورنىمەن جانە كومپانيالارىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
ءبىز شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزبەن بىرقاتار بىرلەسكەن باعدارلامالار مەن جوبالار بويىنشا جۇمىس اتقارىپ كەلەمىز. اتاپ ايتقاندا, حوسەو (كورەيا) ۋنيۆەرسيتەتىمەن يننوۆاتسيالىق كاسىپكەرلىك, وتتو فون گۋەريكە ۋنيۆەرسيتەتىمەن تەحنيكالىق فيزيكا ماماندىعى بويىنشا PhD دوكتورانتۋراسى, ميننەسوتا ۋنيۆەرسيتەتىمەن اقپاراتتىق جۇيەلەر, ۇلىبريتانيانىڭ تابيعاتتانۋ تاريحى مۇراجايىمەن گەولوگيا جانە پايدالى قازبالار كەن ورىندارىن بارلاۋ, گەرمانيانىڭ كلاۋستال ۋنيۆەرسيتەتىمەن مەتاللۋرگيا سالالارىندا قويان-قولتىق ءىس اتقارۋدامىز. سونداي-اق شقمتۋ شانحاي ىنتىماقتاستىق وداعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «IT-تەحنولوگياسى» ماماندىعى ءجونىندەگى قازاقستانداعى بازالىق وقۋ ورنى بولىپ وتىر.
قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن جانە قارجىلاي قولداۋىمەن بيىل شەتەل ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن عىلىمي ورتالىقتارىنىڭ پروفەسسورلارىن, زەرتتەۋشى عالىمدارىن جۇمىسقا تارتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىق.
جىل باسىنان بەرى ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە اقش-تىڭ, گەرمانيانىڭ, يتاليانىڭ, وڭتۇستىك كورەيانىڭ, جاپونيانىڭ, رەسەيدىڭ, چەحيانىڭ پروفەسسورلارى جۇمىس ىستەدى.
تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن وقىتۋشىلارى اكيتا (جاپونيا) ۋنيۆەرسيتەتى مينەرالدىق جانە ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار سالاسىنداعى حالىقارالىق زەرتتەۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى ميزۋتو توشيو, بەشو ماساحيكو, تاكاحاشي يوشيۋكي جانە تاحاكاشي شيمپەيدىڭ جاپونيانىڭ جانە باسقا ەلدەردىڭ كەن ورىندارى قۇرامىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دارىستەرىن قىزىعا تىڭدادى. گەودەزيا, جەرگە ورنالاستىرۋ جانە كاداستر كافەدراسىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارى, جاس ۇستازدارى شتۋتگارت تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قولدانبالى گەودەزيا ينستيتۋتىنان دوكتور مارتين مەتسنەردىڭ دارىستەرىنە قاتىستى.
شەتەلدەردىڭ جەتەكشى جوو مەن عىلىمي ورتالىقتارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق پارمەنىنە كەڭ جول اشىلۋى ءوزىمىزدىڭ عالىمدارىمىزدىڭ دا ءورىسىن كەڭەيتۋگە يگى اسەر ەتەدى. حالىقارالىق «تسيفرلىق جەر» قوعامىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, حالىقارالىق كارتوگرافيالىق اسسوتسياتسياسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى, عىلىم دوكتورى, پروفەسسور ميلان كونەچنى (چەحيا) تسيفرلىق كارتوگرافيا جانە جەر كاداسترى كوپ ماقساتتى اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جەر جۇيەسى پاندەرى بويىنشا وقىعان دارىستەرىنىڭ بەرگەنى مول بولدى. ونىڭ دارىسىنە توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى شىعىس قازاقستان دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىسىپ, داعدارىس جاعدايلارىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ جايىندا جاقسى ماعلۇمات الدى.
فلورەنتسيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, عىلىم دوكتورى كلاۋديو بورري تەحنيكالىق باعىتتاعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ تاقىرىبىنا وقىعان ءدارىسىن اۋديتوريا جىلى قابىلدادى. امەريكالىق عالىم كوشەلەر مەن ۇيلەر سالۋداعى جاڭالىقتاردى كورسەتە وتىرىپ, بىرنەشە ساباق وتكىزدى. ۇستىمىزدەگى وقۋ سەمەسترىندە كورەيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, وڭتۇستىك كورەيا ءىت-قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى چانگدوك يۋنگ ءىت-قوعامى تۋرالى تۇسىنىكتەر جۇيەسىندەگى وزگەرىستەر تۋرالى, ال امەريكالىق دوكتور, پروفەسسور يانگ كيۋن كيم اقش-تاعى وتكىزگىشسىز تەحنولوگيالاردى ونەركاسىپتىك زەرتتەۋ ءتاجىريبەسى, سان پاولو (برازيليا) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى حوسە روبەرتو جوعارى جىلدامدىقتاعى ەسەپتەۋ جەلىلەرى, ترافيكتى مودەلدەۋ جونىندە دارىستەر وقىپ, پراكتيكالىق ساباقتار جۇرگىزەدى.
جاھاندانۋ زامانىندا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعاندىقتان, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ءوز قازانىڭدا عانا قايناي بەرۋ ازدىق ەتەدى. ارينە, ءوزىمىزدىڭ پروفەسسورلار مەن وقىتۋشىلاردىڭ كۇشىمەن دە شاكىرت تاربيەلەپ, ديپلوم بەرۋگە بولادى. بىراق الەمدەگى ۇدەرىستى اڭداماۋ, شەتەل عالىمدارىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنبەۋ ديپلومىمىزدىڭ الەمدىك باسەكەدە وسالدىق تانىتۋىنا اكەپ سوعادى. ال شەتتەن لەكتور شاقىرعاننىڭ ءجونى وسى ەكەن دەپ, كەز كەلگەن پروفەسسورعا دا شاقىرۋ جىبەرمەيمىز. شەتەلدەن كەلەتىن ءاربىر عالىمنىڭ ءوز سالاسىندا الەمدەگى الاتىن ورنىن انىقتايمىز, ول تۋرالى جان-جاقتى ماعلۇمات الىپ بارىپ, شقمتۋ-دا ساباق بەرۋىن وتىنەمىز. ولاردىڭ ءدارىستەرىنە, وتكىزگەن تاجىريبەلىك ساباقتارىنا دا تالداۋ جاساپ, ءوز باعامىزدى بەرەمىز. ءبىزدىڭ باستى تالابىمىز – ءاربىر شەتەلدىك عالىم ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە وقىعان لەكتسيالارىمەن, پراكتيكالىق ساباقتارىمەن, وقۋلىقتار شىعارۋعا ۇلەسىمەن, وقىتۋشىلارىمىزعا ۇسىنعان جاڭالىعىمەن ءىز قالدىرۋى كەرەك. ءبىز وسىنداي بيىك تالاپتار قويىپ قانا مەملەكەت بەرىپ وتىرعان قارجىنىڭ قايتارىمىن الامىز. دەكاندار, كافەدرا مەڭگەرۋشىلەرى شەتەلدىك ارىپتەستەرىنىڭ قىزمەتىنە جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋىنىڭ ءبىر سىرى وسىندا.
ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋدا, ىرگەلى عىلىمدى دامىتۋدا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تاجىريبە الماسۋىنىڭ, ءبىر-ءبىرىنىڭ جەتىستىكتەرىن كوزبەن كورۋىنىڭ دە ءرولى زور. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ كوكتەمىندە وبلىس دەلەگاتسياسى باۆاريانىڭ استاناسىنا ساپارى كەزىندە ءبىز ميۋنحەن تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ, ارىپتەس ەكى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ جونىندە شەشىم قابىلداعانبىز. سونىڭ ناتيجەسىندە ميۋنحەندىك پروفەسسورلار ۆەرنەر لانگ, دوكتور گەرحارد حاۋسلادەن, دوكتور يوحانس جۋنگۆيرت شقمتۋ-دا جۇمىس ىستەپ ءجۇر.
تاياۋدا باۆاريالىقتاردىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنا جاۋاپ ساپارى كەزىندە باۆاريانىڭ فەدەراتسيا جانە ەۋروپا ىستەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك مينيسترى ەميليا ميۋللەر حانىم ەكى ايماقتىڭ ىنتىماقتاستىعىنىڭ ورتالىق بۋىنى ميۋنحەن مەن شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
د. سەرىكباەۆ اتىنداعى شقمتۋ جانە جاپوندىق عالىمداردىڭ ىنتىماقتاسۋى «ىرگەتاس» ايماقتىق ينجەنەرلىك زەرتحانا جاساقتالعان كەزدە باستالعان. العاشقىدا جوعارى دالدىكتەگى زەرتحانا قوندىرعىلارىن شىعاراتىن اتاقتى «Gەوl» فيرماسى «ىرگەتاسقا» وسى زامانعى ەلەكتروندىق ميكروسكوپتار, رەنتگەن ديفراكتومەتر جانە باسقا قوندىرعىلار اكەلىپ, ورناتقان. ماماندارىمىزدى بۇل اسپاپتاردا جۇمىس ىستەۋگە ۇيرەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە شقمتۋ عالىمدارى قىسقا مەرزىمدە التىننىڭ نانوماتەريالدارىن, پوليمەتالدار, سيرەك مەتالدار, ماتەريالتانۋدى زەرتتەۋ سالاسىندا تاماشا ناتيجەلەرگە جەتتى.
ۇستىمىزدەگى جىلى اكيتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەلەگاتسياسى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە ارنايى ساپارمەن كەلگەن. جاپوندىق پروفەسسورلار جوو-نىڭ وقىتۋشىلار جانە ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسىپ, ساپار قورىتىندىسىندا ەكى جاق اكادەميالىق ۇتقىرلىق, عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جونىندە مەموراندۋمعا قول قويعان.
قۇرامىندا گەولوگيا جانە تاۋ-كەن ءىسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى م.ميزەرنايا, حيميا جانە ءتۇستى مەتاللۋرگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ن.كۋلەنوۆا بار شقمتۋ دەلەگاتسياسى اكيتا ۋنيۆەرسيتەتىنە بارىپ قايتتى. ساپار ماقساتى – ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارىن جالعاستىرۋ, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر اراسىنداعى مادەني, ءبىلىم بەرۋ جانە كاسىبي ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋ. تاراپتار ءوزارا مۇددەلى اكادەميالىق ۇتقىرلىق, عىلىمي-زەرتتەۋ ىسىندەگى ىنتىماقتاستىق, ستۋدەنتتەر مەن مامانداردى وقىتۋ بۇعان دەيىنگىدەن الدەقايدا قىزۋ جۇرگىزىلۋىن قالايتىنىن ءبىلدىردى.
ءبىز توكيودا «ينتەراكتيۆ-كورپورەيشن» كومپانياسىنىڭ جەتەكشى وكىلدەرىمەن وتكەن جيىنعا قاتىسىپ, شقمتۋ-دىڭ «ىرگەتاس» ينجەنەرلىك زەرتحاناسىن زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جاساقتاۋ ماسەلەسىن تالقىلادىق, ءبىزدىڭ ماماندارىمىزدى «Geol» فيرماسىنىڭ جوعارى دالدىكتەگى قوندىرعىلارىندا جۇمىس ىستەۋگە جاپونيادا باۋلۋ ماسەلەسى شەشىلدى.
بىزدەر وقۋ ورنىمەن تانىسقان سوڭ, جاپوندىق ستۋدەنتتەر مەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ الدىندا دارىستەر وقىدىق. مەن شقمتۋ جايىندا جان-جاقتى ماعلۇمات بەرىپ, «تۇتقىر سىعىلمايتىن سۇيىقتىڭ قوزعالىسىن سيپاتتايتىن ناۆە-ستوكس تەڭدەۋلەرىن ساندىق شەشۋ» دەگەن تاقىرىپتا ءدارىس وقىدىم. شەتەلدىك ارىپتەستەرىم بىرقاتار سۇراقتار قويىپ, وتكەن عاسىر مەن بۇگىنگى كۇندەردىڭ پروبلەماسىنا اينالعان ەسەپكە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. وسى تەڭدەۋمەن تسۋنامي قوزعالىسىن سيپاتتاۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق م.ميزەرنايانىڭ ورتالىق ازيانىڭ قاتپارلى بەلدەۋلەرى قۇرىلىمىنداعى ۇلكەن التايدىڭ گەوتەكتونيكالىق پوزيتسياسى, ن.كۋلەنوۆانىڭ ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعى تۋرالى دارىستەرى دە تارتىمدى شىقتى. قازىر اكيتا ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىزدىڭ ماگيسترانتتارىمىز ارمان قوجامبەردينوۆ پەن دانيار ەلعازينوۆ وقىپ ءجۇر.
ءبىزدىڭ دەلەگاتسيا تاراپىنان كەندى التاي مەن كۋروكو (جاپونيا) پوليمەتالل كەن ورىندارىنىڭ زاتتىق قۇرامى مەن گەولوگيالىق-قۇرىلىمدىق ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەپ, سالىستىرۋ; كرەمني ءونىمى ءوندىرىسى ءۇشىن وتە تازا كونتسەنتراتتار الۋ ماقساتىمەن شىعىس قازاقستان مەن جاپونياداعى كۆارتس جانە كرەمني كەن ورىندارىن زەرتتەۋ; كومىرتوتىقتى كەن ورىندارىنىڭ زاتتىق قۇرامىن زەرتتەۋ; ليتي-بەريللي مينەرالدىق شيكىزاتىنىڭ ارقيلى تيپتەرىن وڭدەۋدىڭ پەرسپەكتيۆالى ادىستەرىن جاساۋ; ليتي مەن بەريلليدىڭ جوعارى سورتتى قوسىندىلارىن الۋدىڭ تاسىلدەرىن جاساۋ, تومەن سورتتى مينەرالدىق جانە تەحنوگەندىك شيكىزاتتان مىس ايىرۋدىڭ تەحنولوگياسىن جاساۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزىلدى. اكيتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى نوبورۋ يوشيمۋرامەن ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىمي ارىپتەستىك اياسىندا قوسىمشا كەلىسىم قابىلداندى.
ءبىز وقۋ مەن تاربيەنى ۇشتاستىرا جۇرگىزگەندە عانا سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى مامان ازىرلەي الاتىنىمىزدى ەستەن شىعارمايمىز. ۋاقىت بىزدەن جاڭا الەۋمەتتىك-تاربيە باعدارلاماسىن تالاپ ەتەدى. ۋنيۆەرسيتەتتە ستۋدەنتتەردىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋى دامۋدا, كادر ساياساتى بۇگىنگى كۇننىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە ساي جۇرگىزىلۋدە, مورالدىق جانە ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋ مەحانيزمى جەتىلدىرىلىپ, شاكىرتتەر مەن جاس عالىمداردىڭ باسپانا ماسەلەسى شەشىلۋدە.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 20 جىلدىعىنا – 20 جارقىن ءىس ۇرانى» اياسىندا بيىلعى 1 قىركۇيەكتە 220 ورىندىق ستۋدەنتتەر ءۇيى اشىلدى. الداعى جىلى 500 ورىندىق ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىزگە دەگەن سۇرانىسى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. تۇلەكتەرىمىزدىڭ 95 پايىزى جۇمىسقا ورنالاساتىنى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك.
شىعىستاعى تەحنيكالىق ءبىلىمنىڭ قاراشاڭىراعى – د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇجىمى الداعى مىندەتتەردىڭ اسا جاۋاپتى ەكەنىن ەستە ۇستاي وتىرىپ, زامان تالابىنا ساي مامان دايارلاۋدا جارتى عاسىرلىق تاجىريبەسىن, عىلىمنىڭ جاڭالىقتارىن وڭتايلى پايدالانۋ ارقىلى ينجەنەر كادرلارىن وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, وتاندىق عىلىمدى ودان ءارى دامىتۋعا ۇلەس قوسا بەرەدى.
نۇرلان تەمىربەكوۆ, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, قر ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى.