وتىرىستا سەنات توراعاسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى كەڭ اۋقىمدى قوعامدىق تالقىلاۋدىڭ ناتيجەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پالاتا سپيكەرى بۇل قۇجات «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ناقتى ناتيجەسى ەكەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى.
– مەملەكەت باسشىسى 15 ناۋرىزدا جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. بۇل – ەل دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىن ايقىندايتىن ماڭىزدى وقيعا. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى اشىق ءارى جان-جاقتى تالقىلانىپ, مۇقيات پىسىقتالدى. تالقىلاۋ بارىسىندا ازاماتتاردىڭ ۇسىنىستارى بارىنشا ەسكەرىلدى. بۇل «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى جارقىن كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز. سول ارقىلى ادىلەتتى قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق مودەلى قالىپتاسىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا سەنات دەپۋتاتتارى جاڭا اتا زاڭىمىز تۋرالى رەفەرەندۋمدى ىلگەرىلەتۋ جۇمىستارىنا ءبىر كىسىدەي اتسالىسادى. وسى رەتتە ادىلەتتى قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق نەگىزى قالاناتىن جاۋاپتى كەزەڭدە بارشا وتانداستارىمىز وزدەرىنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمدارىن ءبىلدىرىپ, رەفەرەندۋمعا بەلسەندى قاتىسادى دەپ سەنەمىز, – دەدى م.اشىمباەۆ.
بۇدان سوڭ پالاتا وتىرىسىندا ناۋرىزباي بايقاداموۆتىڭ قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى بولىپ تاعايىندالۋىنا بايلانىستى سەنات دەپۋتاتى رەتىندەگى وكىلەتتىگىن توقتاتۋ تۋرالى ماسەلە قارالدى. سەنات توراعاسى ناۋرىزباي بايقاداموۆقا پالاتانىڭ زاڭ شىعارۋ ىسىنە بەلسەندى اتسالىسقانى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, جاڭا قىزمەتىنە ساتتىلىك تىلەدى.
سونىمەن قاتار سەناتورلار قىرعىزستاننىڭ ىستىقكول ايماعىنداعى مەنشىك قۇقىقتارىن رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى جانە جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا بەرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. ەندى قازاقستان قىرعىز رەسپۋبليكاسىندا ورنالاسقان ساناتوري, ەكى دەمالىس ءۇيى مەن سپورتتىق-دەنەشىنىقتىرۋ ورتالىعىنا يەلىك ەتەدى. سپورتتىق ورتالىقتان وزگە 3-4 جۇلدىزدى قوناقۇيلەردە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن ودان ءارى جۇرگىزە الادى.
– اتالعان زاڭدار قىرعىز رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا ورنالاسقان كۋرورتتىق-رەكرەاتسيالىق نىساندارعا – «قازاقستان» ساناتوريىنە, «سامال» دەمالىس ۇيىنە, «ۋنيۆەرسيتەت» سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ لاگەرىنە جانە «وليمپ» سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەنشىك قۇقىعىن رەتتەۋگە جانە ايقىنداۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار جالپى اۋدانى 58,8 گەكتاردى قۇرايتىن وسى نىساندار ورنالاسقان جەر تەلىمدەرىن جالعا الۋ شارتتارىن وزەكتەندىرۋ كوزدەلگەن, – دەدى سەناتور بەكبول ورىنباساروۆ.
مۇنداعى جەر ۋچاسكەلەرى 49 جىل مەرزىمگە جالعا بەرىلەدى. ال قىرعىز تاراپى نىسانداردى تاركىلەمەۋگە, ولاردىڭ ماقساتقا ساي پايدالانىلاتىنىنا كەپىلدىك بەرەدى. بارلىق ارەكەت «2006 جىلعى 4 شiلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi اراسىنداعى قىرعىز رەسپۋبليكاسى ىستىقكول وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان كۋرورتتىق-رەكرەاتسيالىق شارۋاشىلىق وبەكتiلەرiنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەنشiك قۇقىقتارىن رەتتەۋ تۋرالى كەلiسiمدى جانە 2006 جىلعى 4 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi اراسىنداعى قىرعىز رەسپۋبليكاسى ىستىقكول وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان كۋرورتتىق-رەكرەاتسيالىق شارۋاشىلىق وبەكتiلەرiنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەنشiك قۇقىقتارىن رەتتەۋ تۋرالى كەلiسiمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» جانە «2009 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى قىرعىز رەسپۋبليكاسى ىستىقكول وبلىسىنىڭ ىستىقكول اۋدانىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا بەرۋ تۋرالى شارتتى جانە 2009 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى قىرعىز رەسپۋبليكاسى ىستىقكول وبلىسىنىڭ ىستىقكول اۋدانىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا بەرۋ تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
قۇجاتتا سونداي-اق ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى نىعايتىپ, كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. جالپى, بۇل زاڭ تۋريزم سالاسىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ, قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتا تۇسپەك.
سونداي-اق سەنات دەپۋتاتتارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن موڭعوليا اراسىنداعى ۋاقىتشا ساۋدا كەلىسىمىن راتيفيكاتسيالادى. بۇل اسىرەسە وتاندىق تاۋارلاردىڭ موڭعوليا نارىعىنا كەدەندىك باج سالىعىنسىز شىعۋىنا جول اشتى. جالپى, كەلىسىم ەەاو ەلدەرى مەن موڭعوليا اراسىندا 367 تاۋارلارعا قاتىستى يمپورتتىق كەدەندىك باجداردى جويۋدى كوزدەيدى.
– ەلىمىزدەن موڭعولياعا تەمەكى ونىمدەرى, نان جانە كونديتەرلىك ونىمدەر, كوفە مەن شاي, دارىلىك زاتتار, تەلەديدارلار, مونيتورلار مەن پروەكتورلار جەتكىزىلەدى. ال قازاقستان موڭعوليادان جىلقى ەتىن, كارتوپ, پوشتا ماركالارى مەن وزگە دە باعالى قاعازداردى, ش ۇلىق تاۋارلارى, اياقكيىم جانە باسقا دا تاۋارلاردى يمپورتتايدى. سوندىقتان كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ونەركاسىپ سەكتورلارىنىڭ دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى, – دەدى سەناتور الىبەك ناۋتيەۆ.
سەناتورلاردىڭ ايتۋىنشا, ەەاو ەلدەرى مەن موڭعوليا اراسىندا الىس-بەرىس ارتىپ, ءوزارا ساۋدا كولەمى ۇلعايماق.