وتكەن اپتادا رەسمي انكارا قازاقستان مەن تۇركيا ىسكەر ايەلدەرىنىڭ ءىرى ءسامميتىنىڭ قايناعان ورتالىعىنا اينالدى. انكارا – كىشى ازيانىڭ ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VII عاسىردا بوي كوتەرگەن, گرەك تىلىندە ا́نگيرا نەمەسە ا́نكيرا (Ἄγκυρα, «زاكىر») دەپ اتالعان كونە قالاسىنىڭ ءبىرى. شاھار ساۋدا جولدارى توعىسىندا ورنالاسىپ, ەۋروپا مەن ازيانى جالعاپ جاتقاندىقتان وسىنداي اتاۋ يەلەنگەن. 1923 جىلعى 13 قازاندا انكارا استانا بولىپ جاريالاندى. وندا قازىر 5 ملن-عا جۋىق ادام ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.
تۇركيا قازىرگى زامان كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى ەكەنى ءمالىم. ول 1961 جىلدىڭ وزىندە الەمنىڭ قۋاتتى ەلدەرىنىڭ ءىرى ۇيىمى – ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ قۇرامىنا كىردى. ونىڭ باي تاريحى, بىرەگەي مادەنيەتى, ينتەللەكتۋالدىق جانە ەكونوميكالىق الەۋەتى, ءداستۇرلى قوعامنىڭ ساتىمەن زاماناۋي پوستيندۋستريالى مەملەكەتكە اينالۋى ماماندار مەن جۇرتشىلىقتىڭ زور قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرادى. تۇركيا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن الەمدە العاش تانىعان ەل. سول ساتتەن بەرى 25 جىلدان استام ۋاقىت بويى باۋىرلاس مەملەكەتتەرىمىز اراسىندا شىن مانىندە دوستىق قارىم-قاتىناس قالىپتاستى.
قازاقستاندىق دەلەگاتسيا اتالعان ەكى ەلدىڭ ىسكەر ايەلدەر بيزنەس-فورۋمىنا قاتىستى. ونىڭ قۇرامىنا قازاقستاننىڭ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى, رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وڭىرىندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس جەتەكشىلەرى – شامامەن 50 شاقتى ىسكەر ايەل ەندى.
فورۋمدى تۇركيا ساۋدا پالاتاسى جانە تاۋار بيرجالارى وداعى (توۆۆ) جانە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى (ۇكپ) ۇيىمداستىردى.
فورۋمعا تۇرىك رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى حاكان چاۆۋشوگلۋ, تۇركيانىڭ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسى ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى رۋحسار پەكدجان, قازاقستاننىڭ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ءلاززات رامازانوۆا, ەكى مەملەكەتتىڭ مەمورگاندارى مەن كاسىپكەر ايەلدەر قوعامداستىعى وكىلدەرى قاتىستى. بارلىق قاتىسۋشىلار سانى 180 كاسىپكەر ايەلدەن استى.
ىسكەر ايەلدەر كەڭەسى 2015 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنان بيزنەستەگى ايەلدەردىڭ موبيليزاتسياسىن كۇشەيتۋ ماقساتىمەن قۇرىلدى. بۇگىندە كەڭەس قۇرامىندا 700-دەي كاسىپكەر ايەل بار.
توۆۆ 1950 جىلعى 8 ناۋرىزدا قۇرىلعان. ول زاڭدى تۇلعا مارتەبەسى بار, اكىمشىلىك, وكىلدى جانە كونسۋلتاتيۆتىك قىزمەت اتقاراتىن كاسىبي مەملەكەتتىك ۇيىم بولىپ تابىلادى. قازىرگى كەزدە وداق 61 ساۋدا پالاتاسىنىڭ, 11 ونەركاسىپتىك پالاتانىڭ, 175 ساۋدا-ونەركاسىپ, 2 تەڭىز پالاتاسىنىڭ جانە 110 ساۋدا بيرجاسىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىر.
مەملەكەتتىك حاتشى ءوز سوزىندە ەل پرەزيدەنتىنىڭ تابىستى ناۆيگاتسياعا جانە يندۋستريا 4.0 – جاڭا الەمگە بەيىمدەلۋگە باعىتتالعان ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىنا نازار اۋداردى.
بيىلعى جولداۋ جاڭعىرۋ ۇدەرىستەرىنىڭ قيسىندى جالعاسى بولىپ تابىلادى جانە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىمەن, ۇلت جوسپارىمەن, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىمەن ۇشتاسىپ جاتىر. وندا قازاقستاننىڭ بۇدان ءارى قاراي دامۋىنىڭ باسىمدىعى بار باعىتتارى ايقىندالعان. ول ءۇشىن كاسىپورىنداردى تسيفرلاندىرۋعا باعىتتالعان جاڭا ادىستەر سىناقتان وتكىزىلمەك. بۇل رەتتە ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىك قوعامداستىعى ماڭىزدى ورىن الادى. ماسەلەن, قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 40%-ىن ايەلدەر قامتاماسىز ەتەدى, ولاردىڭ ەل بيزنەسىن دامىتۋعا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى.
مەمحاتشى قازاقستاندا ايەلدەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. بۇگىندە ايەلدەردىڭ 10,1%-ى (43 ادام) ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتشى بولىپ تابىلادى. پارلامەنتتە 33 ادام نەمەسە دەپۋتاتتاردىڭ جالپى سانىنىڭ 22%-ى – ايەلدەر. بارلىق شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 43%-ىن ايەلدەر باسقارادى, ولار 31% جۇمىس ورنىن (964 مىڭ ادامدى) قامتاماسىز ەتىپ وتىر. دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ جاھاندىق يندەكسى بويىنشا, «ايەلدەردىڭ ەكونوميكالىق دامۋ سالاسىنا قاتىسۋى جانە مۇمكىندىكتەرى» كورسەتكىشى جونىنەن قازاقستان 30-شى ورىن الدى.
فورۋم اياسىندا مىناداي پانەلدىك سەسسيالار ءوتتى: «قازاقستان – ينۆەستورلار ءۇشىن تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندەگى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جانە «قازاقستان مەن تۇركياداعى ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى». قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرى, وڭىرلەردەگى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى, قازاقستاندا ءتۋريزمدى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى جانە ت.ب. تاقىرىپتار تالقىلاۋدىڭ باستى ارقاۋىنا اينالدى.
ءبىزدىڭ ەل تاراپىنان قازاقستاننىڭ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقا توراعاسى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ءلاززات رامازانوۆا, «Kazakh Invest» ۇلتتىق كومپانياسى» اق-تىڭ وڭىرلەردى جانە ەكونوميكالىق ايماقتاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى ەركەجان ءامىرحانوۆا, «Kazakh Tourism» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مايا ەگىمباەۆا جانە رەسپۋبليكانىڭ وزگە دە ىسكەر ايەلدەرى مودەراتورلىق ەتتى.
تۇركيا تاراپىنان توۆۆ كاسىپكەر ايەلدەر اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى زۋحال اكيۋزليۋ, توۆۆ سەكتورلار جانە كاسىپكەرلىك باسقارماسىنىڭ باسشىسى وزان ادجار, سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار جونىندەگى كەڭەستىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بەرنا يلتەر, «Think Online» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن سالۋشىسى دجانسۋ نەرگيز مودەراتور قىزمەتىن اتقاردى. ولار «تۇركيا ەكونوميكاسى», «سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار جونىندەگى كەڭەستىڭ تانىستىرىلىمى», «ەلەكتروندى ساۋدا» ءتارىزدى تاقىرىپتاردى كوپشىلىك تالقىلاۋىنا ۇسىندى.
قىزۋ پىكىرتالاستار ناتيجەسىندە ەكى مەملەكەتتىڭ كاسىپكەر ايەلدەرى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ قازىرگى جاعدايى تالقىلانىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى تسيفرلاندىرۋعا باسا كوڭىل بولىنگەن پەرسپەكتيۆالى يننوۆاتسيالىق جوبالار ايقىندالدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى ناتيجە ىسكەر ايەلدەر اراسىنداعى بايلانىس اياسىن كەڭەيتۋ جايى بولدى, ەڭ باستىسى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزىلىپ, كاسىبي قارىم-قاتىناس ورناتىلدى.
فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا تۇرىك كاسىپكەر ايەلدەرىنىڭ بيزنەس الەمىندەگى ءرولىن ارتتىرۋ ماقساتىمەن توۆۆ جانىنان قۇرىلعان كاسىپكەرلىك جونىندەگى ايەلدەر كەڭەسى مەن قر «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
قول قويىلعان مەموراندۋمعا سايكەس, تاراپتار ساۋدا, ونەركاسىپ, ينۆەستيتسيالار, تەحنولوگيالار الماسۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە ەكونوميكانىڭ وزگە دە سەكتورلارىندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ىسىنە كومەك كورسەتۋ باعىتىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تۇركيا-قازاقستان ىسكەر ايەلدەرى كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى.
ۆ2ۆ ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرى قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ەل كاسىپكەرلەرى تاجىريبە الماسىپ, ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋ جونىندە ۋاعدالاستى. ماسەلەن, وسى جىلدىڭ ساۋىرىندە پاۆلودار وبلىسىندا تۇرىك بيزنەسمەندەرى شاقىرىلاتىن ىسكەرلىك كەڭەس فورۋمىن وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ءوز تاراپىنان تۇركيا ىسكەر ايەلدەرى كەڭەسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قر «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن قولونەر جونىندەگى بىرلەسكەن جوبانى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ىنتىماقتاسۋعا نيەتتى. سونداي-اق «Kazakh Tourism» ۇك» اق-پەن ارادا تۋريزم سالاسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
فورۋم اياسىندا قازاقستاننان كەلگەن دەلەگاتسيا توۆۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە بولىپ, وقۋ ورنىنىڭ رەكتورىمەن كەزدەستى. ۋنيۆەرسيتەت اكىمشىلىگى جالپى تانىستىرىلىم ۇيىمداستىرىپ, وقۋ ورداسى بويىنشا تانىستىرۋ تۋرىن دايىنداپتى. سونىمەن قاتار دەلەگاتتار تەحنولوگيالار ورتالىعىندا, قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا, «Serdar Plastik» جانە «Park Kent» فابريكالارىندا, يندۋستريالىق ايماقتىڭ تەحنيكالىق كوللەدجىندە بولدى.
فورۋم اياسىندا گ.ابدىقالىقوۆا تۇركيا پارلامەنتىنىڭ جانە مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ باسشىلارىمەن بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
تۇركيا پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى يسمايل كاحرامان مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىمەن, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى جەتىستىكتەرىمەن, سونداي-اق ەلدىڭ كەڭىنەن مويىندالعان حالىقارالىق باستامالارىمەن تانىستى.
مەملەكەتتىك حاتشى قازىرگى كەزدە قازاقستان جۇيەلى جاڭارۋلار كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتقانىن ايتتى. ەلدە ەكونوميكانىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرۋعا, ساياسي رەفورمالاۋعا جانە قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ءۇشىنشى جاڭعىرۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ماقساتىمەن يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ جالعاستىرىلۋدا. ءبىز بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسىمىز. تاياۋدا عانا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تاقىرىپتىق بريفينگىندە سويلەگەن سوزىندە ەل پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ حالىقارالىق ومىردەگى ساياسي ءوزارا سەنىم مەن جۇيەلى ديالوگتىڭ ماڭىزدىلىعىنا باسا نازار اۋداردى.
گۇلشارا ابدىقالىقوۆا بيىل قازاقستاندا ايرىقشا مەرەيتوي – استانانىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىندىگىن ايتتى. استانا – تاۋەلسىزدىكتىڭ سيمۆولى, پرەزيدەنت يدەياسىنىڭ ىسكە اسۋى جانە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. تۇرىك تاراپى وسىناۋ تاماشا مەيرامدى مەرەكەلەۋگە شاقىرىلدى. كەزدەسۋدە قازاقستان-تۇركيا ءوزارا قارىم-قاتىناسىن ودان ءارى دامىتۋ جايى تالقىلاندى.
مەمحاتشى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستا بيىل قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تۇركياعا رەسمي ساپارى ماڭىزدى بەلەس بولعالى تۇرعانىن ايتتى.
تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى حاكان چاۆۋشوگلۋمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە تاراپتار قازاقستان-تۇركيا قارىم-قاتىناسىنىڭ جوعارى قارقىنىنا قاناعاتتاناتىنىن ءبىلدىردى. ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ماسەلەن, 2017 جىلعى قاڭتار-قاراشا كەزەڭىندە تاۋار اينالىمى 1,69 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى. تاراپتار ءوزارا ءتيىمدى سەرىكتەستىكتى بۇدان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي الەۋەت بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
اڭگىمە بارىسىندا تاراپتار ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋعا, ءوندىرىستى تسيفرلاندىرۋداعى وزىق تاجىريبەنى ەنگىزۋ ىسىنە جۇيەلى قولداۋ كورسەتۋگە ۋاعدالاستى. جالپى, ەكى ەلدىڭ ايەلدەر قوعامداستىقتارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى جالعاستىرۋ پەرسپەكتيۆالارى بەلگىلەندى.
تۇركيانىڭ وتباسى ىستەرى جانە الەۋمەتتىك ساياسات جونىندەگى ءمينيسترى فاتما بەتيۋل سايىن كايامەن كەزدەسۋدە مەمحاتشى ايەلدەردىڭ قۇقىعى مەن مۇمكىندىكتەرىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىنە دەن قويا وتىرىپ, الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ وزەكتى جايتتارىن جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياساتتى تالقىلادى.
ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا گەندەرلىك تەڭدىك سالاسىندا ينستيتۋتتىق نەگىز قالىپتاستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. ەلدە گەندەرلىك ماسەلەسىنە ارنالعان 2 زاڭ – «تۇرمىستىق سيپاتتاعى زورلىق-زومبىلىق پروفيلاكتيكاسى تۋرالى» جانە «ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ تەڭ قۇقىقتارى مەن تەڭ مۇمكىندىكتەرىنە بەرىلەتىن مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەر تۋرالى» زاڭدار قولدانىلادى. 2016 جىلدان بەرى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋدا. قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتتارى – وتباسىن قولداۋ, نىعايتۋ جانە قورعاۋ, وتباسىنىڭ جانە ونىڭ مۇشەلەرىنىڭ ءتاني, ينتەللەكتۋالدىق, رۋحاني, ىزگىلىك تۇرعىسىنان دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن قاجەتتى جاعدايلاردى جاساۋ, انانى, اكەنى جانە بالانى قورعاۋ, ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنداعى بىردەي قۇقىقتارىنا, پايدالارىنا, مىندەتتەمەلەرى مەن مۇمكىندىكتەرىنە قول جەتكىزۋ, جىنىستىق ەرەكشەلىگىنە قاتىستى كەمسىتۋدىڭ بارلىق ءتۇرى مەن كورىنىستەرىن ەڭسەرۋ.
بۇگىندە قازاقستاندا قاجەتتى الەۋمەتتىك ساياسات جۇرگىزىلىپ وتىر. الەمدىك ەكونوميكاداعى داعدارىس قۇبىلىستارىنا قاراماستان, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالاتىن شىعىسى جىل وتكەن سايىن ءوسىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2018 جىلى جالپى شىعىستىڭ 44,6%-ى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ, مادەنيەت پەن سپورت سالالارىنا باعىتتالادى. تۇتاستاي العاندا, قولدانىلىپ وتىرعان شارالار ادام دامۋىنىڭ يندەكسى (ادي) رەيتينگى بويىنشا 2016 جىلى قازاقستاننىڭ 56-شى ورىن الۋىنا مۇمكىندىك بەردى.
كەزدەسۋلەر قورىتىندىسىندا تۇرىك تاراپى وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات ماسەلەلەرى بويىنشا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋ ءۇشىن مەموراندۋم بەكىتۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋ جونىندە ۇسىنىس جاسادى.
مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ جۇمىس ساپارى ودان سوڭ تۇركيانىڭ تاعى ءبىر ءىرى قالاسى ىستانبۇلدا جالعاستى. ول ەلدىڭ باستى ساۋدا, ونەركاسىپ جانە مادەنيەت ورتالىعى بولىپ سانالادى. قالا جاعالاۋىندا ورنالاسقان بوسفور بۇعازى ونى ەۋروپالىق جانە ازيالىق بولىككە ءبولىپ جاتىر. بۇگىندە بۇل شاھاردا 18 ملن-عا جۋىق تۇرعىن ءومىر سۇرەدى.
ىستانبۇلدا گۇلشارا ابدىقالىقوۆا قازاق دياسپوراسىنىڭ جانە قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر قوعامداستىعىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
ساراپشىلاردىڭ مالىمەتى بويىنشا, وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارىنىڭ باسىندا تۇرىك ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن 2 مىڭعا جۋىق قازاق قىتايدان اناتولياعا وتكەن. بۇگىندە تۇركياداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ سانى 10 مىڭ ادامعا تاياۋ. ولار قازاق-تۇرىك مادەني بىرلەستىكتەرىن قۇرىپ, قوعامدا جانە ەكى ەل اراسىنداعى مادەني بايلانىستاردى دامىتۋ ىسىندە بەلسەندى ۇستانىم كورسەتىپ كەلەدى.
ماسەلەن, ىستانبۇلداعى زەيتينبۋرن اۋدانىندا جەرگىلىكتى قازاقتار ءبىزدىڭ ۇلى اقىنىمىز اباي قۇنانباي ۇلىنا ەسكەرتكىش ورناتقان, سونداي-اق مەكتەپكە جانە كوشەگە ونىڭ اتىن بەرگەن.
كەزدەسۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن تالقىلاۋعا ارنالدى. مەمحاتشى بۇگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تابىستى زاماناۋي مەملەكەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل – ەلباسىنىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جان-جاقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق باعدارىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولعان جەتىستىك. 2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىجو ءوسىمى – 4%, ينفلياتسيا دەڭگەيى – 7,1%, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى – 5%.
جولداۋدا پرەزيدەنت ومىرىمىزگە جاڭا تەحنولوگيالىق ءتارتىپ ەلەمەنتتەرىن كەڭىنەن ەنگىزۋ جونىندە باستى مىندەت قويدى. بۇل ءۇشىن ول ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان 10 مىندەتتى ايقىنداپ بەردى.
قۇجاتتىڭ ماڭىزدى جاڭالىعىنىڭ ءبىرى – 7-ءشى مىندەت – «ادامي كاپيتال – جاڭعىرۋ نەگىزى». وندا العا قويىلعان ماقسات: «ۇلتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن مادەنيەتىمىز بەن يدەولوگيامىزدى ودان ءارى دامىتۋ». قازاقستان قوعامى يدەالىنىڭ ايقىن انىقتاماسى بەرىلگەن – ول تاريحىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى, انا ءتىلىمىزدى بىلەتىن, سونداي-اق ءبىر شەت ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن, ءار ماسەلەگە قاتىستى وزىق ءارى جاھاندىق كوزقاراسى بار قازاقستاندىق ازامات.
گۇلشارا ابدىقالىقوۆا بىلتىردان بەرى ەلدە ءۇشىنشى جاڭعىرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. ونىڭ نەگىزگى وزەگى – «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى.
اتالعان باعدارلاما اياسىندا بىلتىر جىل بويى «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلى گەوگرافياسى», «جاھاندىق الەمدەگى زاماناۋي قازاقستان مادەنيەتى», «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى», «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق», قازاق جازۋىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋ جوبالارى جۇزەگە اسىرىلدى.
مەمحاتشى جولداۋدا قويىلعان باستى مىندەتتى اتاپ ءوتتى, ول: «جاڭا زامانعا ساي بولا ءبىلۋ, ءبىزدىڭ الدىمىزدا ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى تاريحي ورلەۋ الدىنداعى ءبىرتۇتاس ۇلت بولىپ جۇمىلۋ مۇراتى تۇر».
قازاق دياسپوراسى اتىنان كەزدەسۋدە ميمار سينان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابدىۋاقاپ قارا, ء«بىلىم بەرۋ, عىلىم جانە زەرتەۋلەر قازاق-تۇرىك قوعامىنىڭ» جەتەكشىسى سەركان دينچتۋرك سويلەدى. ولار ءوز سوزدەرىندە بەيبىتشىلىكتى, كەلىسىمدى ساقتاۋداعى, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋداعى قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ۇلەسىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا قازاق دياسپوراسى وكىلدەرى ءوز كۇشتەرىمەن شاعىن ء«ان شاشۋ» كونتسەرتىن ۇيىمداستىردى.
گ.ابدىقالىقوۆا جىلى شىرايمەن قارسى العاندارى ءۇشىن كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ بارشاسىنا العىس ايتىپ, مىقتى دەنساۋلىق, زور تابىس تىلەدى, تاريحي وتاندارىمەن بايلانىستى ارتتىرا بەرۋلەرىنە نيەتتەستىگىن ءبىلدىردى.
جالپى, مەملەكەتتىك حاتشى گ.ابدىقالىقوۆانىڭ تۇركياعا جۇمىس ساپارى ءوز ماقساتىنا جەتتى, ەكىجاقتى بايلانىستار اياسى كەڭەيە ءتۇستى, وزىق يننوۆاتسيالار مەن تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ باعىتىندا جاڭا جوبالار بەلگىلەندى.
وسىلايشا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جاقسى نەگىز قالانىپ, ەكى ەلدىڭ ايەلدەر بيزنەس-قوعامداستىقتارى اراسىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ جاڭا كوكجيەكتەرى مەن پەرسپەكتيۆالارى ايقىندالدى.
مايراش كوزجانوۆا,
مەملەكەتتىك حاتشى حاتشىلىعى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى
استانا – انكارا – ىستانبۇل – استانا
