06 قاڭتار, 2017

قىزعالداق ساۋداسى قىزباي تۇر

482 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

galym-aga-2

كۇندە ايەلىمە گۇل سىيلاپ جاتقان جوقپىن, جاڭا جىلدىڭ قۇرمەتىنە وعان ەستە قالارلىقتاي توسىنسىي جاسايىنشى دەگەن ويمەن ەكى كۇن بويى استانانىڭ گۇل ساتاتىن دۇڭگىر­شەكتەرىن اداقتاپ شىقتىم. ىزدەگەنىم – كادىمگى قىرمىزى قىزىل قىزعالداق. شىنىن ايتساق, جالىنداعان جاستىق شاعىڭىزدا كوبىڭىز قىزدارعا كوزدىڭ جاۋىن الاتىن, ءيىسى مۇرىن جاراتىن قىزعالداق سىيلاعان شىعارسىز-اۋ. قىزدارعا ەرتە كوكتەمدە ەندى عانا ءبۇر جارعان بايشەشەك, ال مامىراجاي مامىر ايىندا  قىزعالداق سىيلاۋشى ەدىك عوي. ساي-سالانى, قىر-بەلەستى, تاۋ-تاستى كەزىپ, تامىرى تەرەڭ بويلاعان قىزعالداقتى ءوز قولىمىزبەن اسىقپاي-ساسپاي ۇزگەن, تاماشا كوڭىل-كۇي مەن سەزىمگە بولەنگەن كۇندەردى قالايشا ۇمىتارسىڭ؟ گۇل ساتاتىن ونشاقتى دۇڭگىر­شەك­كە باس سۇققانىممەن, ىزدەگەنىمدى تابا المادىم. ءتىپتى, كەيبىر گۇل ساتۋشى­لار: «ەسىڭىز دۇرىس پا, وسىنداي قى­راۋلى, قىتىمىر قىس ايىندا قىز­عالداق ىزدەگەنىڭىز قاي ساسقانىڭىز؟» دەگەندەي باجىرايا قارادى. گۇل دۇڭگىرشەكتەرىن كۇندە ارالاپ جۇرگەن كىم بار دەيسىز؟!. سويتسەم, گۇل بيزنەسىنىڭ دە كوبىمىز بىلە بەرمەيتىن قىر-سىرى بار ەكەن. قىزعالداقتار 8 ناۋرىز – حالىقارالىق ايەلدەر مەرەكەسىنە ەكى-ءۇش كۇن قالعاندا عانا جاپپاي ساۋ­دا سورەلەرىنە شىعارىلاتىن بولىپ شىقتى. باسقا ۋاقىتتا ءبىرلى-جارىم بولماسا, كوپ دۇڭگىرشەكتەردەن  قىزعالداق تابۋىڭىز ەكىتالاي. تەك الدىن الا تاپسىرىس بەرسەڭىز عانا قول جەتكىزۋىڭىز مۇمكىن. وندا دا باعاسىن قالتاڭىز كوتەرسە جاقسى. گۇل ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ارنايى تاپسىرىستىڭ قۇنى قىمبات. ونىڭ ۇستىنە قىزعالداقتار باسقا گۇلدەر سەكىلدى بىرنەشە كۇن جايقالىپ تۇرماۋى مۇمكىن, تەز سولىپ قالاتىن كورىنەدى. سوندىقتان دا گۇل بيزنەسىمەن اينالىساتىندار نارتاۋەكەلگە بارا بەرمەيتىن بولىپ شىقتى. بارلىق كىرىس-شىعىسىن, تيىن-تەبەنىن ەسەپتەيتىن كاسىپكەردىڭ پايدا ويلايتىنى انىق. ويتكەنى, ايشىلىق الىس جەردەن دەستە-دەستە گۇلدەردى جەتكىزەتىن كاسىپكەرلەر ءبىرىنشى كەزەكتە شىعىنعا باتپاۋدى ويلايتىنى ءسوزسىز. قىزعالداققا ينتەرنەت-دۇكەن ارقىلى دا تاپسىرىس بەرۋىڭىزگە بولادى. بىراق, شىنىندا دا باعاسى ۋداي. ءبىر دەستەسى 14 000 تەڭگەدەن 50 000 تەڭگەگە دەيىن. ديزاينى مەن بەزەندىرىلۋىنە جانە دەستەدەگى قىزعالداقتىڭ داناسىنا بايلانىستى باعا بۇدان دا جوعارى بولۋى مۇمكىن. بايلىعى اسىپ-تاسىپ جاتقاندار بولماسا, ورتاشا تابىسى بار ادامداردىڭ مۇنداي تاپسىرىس بەرۋى ەكىتالاي. ءسىز بىلەسىز بە, قازاقستانعا گۇلدەر قاي ەلدەردەن تاسىمالدانادى؟ گۇل ساتۋشىلاردان سىر سۋىرتپاقتاپ ءجۇرىپ بىلگەنىمىز – قازاقستاننىڭ قالالارىندا ساتىلىپ جاتقان گۇلدەردىڭ 75 پايىزى سىرت ەلدەردەن تاسىمالداناتىن بولىپ شىقتى. گوللانديا, گەرمانيا, اۆستريا, تايلاند, يران, ەكۆادور... ەڭ جاقىنى – وزبەكستان. قىتايدان كەلىپ جاتقان گۇل دە كوپ. ويتكەنى, بۇل ەلدە گۇل وسىرۋمەن اينالىساتىن 25 مىڭنان استام ءىرى شارۋاشىلىق بار ەكەن. بۇل شاعىن شارۋاشىلىقتارىن قوسپاعاندا. «سوندا سىرتتان تاسىمالداعانشا, قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر گۇل وسىرۋمەن نەگە وزدەرى اينالىسپايدى؟» دەگەن سۇراقتىڭ تۋىندايتىنى ءسوزسىز. – اينالىسۋعا بولادى, – دەدى گۇل ساتۋشىلاردىڭ ءبىرى. ىزەت ساقتاي وتىرىپ, سىپايى تۇردە ءجونىن سۇراپ ەدىم, ايتقىسى كەلمەدى. – قاجەتى جوق, ءبىز بار بولعانى ساتۋشىمىز. دايىن گۇلدەردى جەتكىزىپ بەرەدى, ءبىز تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنامىز. – باسقا مەملەكەتتەردەن تاسىمالداماي, وزىمىزدە وندىرسە, گۇلدىڭ دە باعاسى ۋداي بولماس ەدى عوي... – جوق. گۇلدى وسىرگەننەن گورى سىرتتان تاسىمالداعان پايدالى. ويتكەنى, ونىڭ وزىندىك قۇنى تومەن. جىلىجاي سالىپ, قىمبات باعاعا كوشەت, تۇقىم ساتىپ العاننان گورى, دايىن ءونىمدى سىرتتان تاسىمالداعان الدەقايدا ءتيىمدى. اڭگىمەلەرىنەن ۇققانىم, گۇل – قىمبات بيزنەس. جاستار ءتىپتى بۇل بيزنەستەن اۋلاق جۇرەتىن كورىنەدى. ويت­كەنى, تاۋەكەلگە بارۋىنا تۋرا كەلەدى. سونىمەن, قىرمىزى قىزىل قىز­عالداق ىزدەيمىن دەپ گۇل بيزنەسىنىڭ بۇ­عان دەيىن بىلە قويماعان كەيبىر قىر-سىرىنا قانىقتىم. ءبىر كوز جەتكەنى –  قازىرگى قىزعالداقتاردىڭ تاۋار رەتىندە ءتۇرى جاقسى, كوز تارتادى, بىراق دالا قىزعالداعىنداي كوڭىل حوشىن كوتەرەتىندەي تاماشا ءيىسى جوق-اۋ, جوق...

عالىم ومارحان,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار