2015 جىلعى 26 اقپان, استانا قالاسى
«زيراتتارعا جانە جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەرگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «زيراتتارعا جانە جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەرگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەت زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.دوساەۆ
«كەلىسىلگەن»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى
____________ت. دۇيسەنوۆا
2015 جىلعى 2 ناۋرىز
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 26 اقپانداعى №138 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
«زيراتتارعا جانە جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەرگە قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالار
1. نەگىزگى ەرەجەلەر
1. «زيراتتارعا جانە جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەرگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) زيراتتاردى پايدالانۋعا جانە كۇتىپ ۇستاۋعا, مايىتتەردى جەرلەۋدى جانە قايتا جەرلەۋدى ۇيىمداستىرۋعا سونداي-اق جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەرگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى ايقىندايدى.
2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي تەرميندەر مەن انىقتامالار پايدالانىلدى:
جەرلەۋ بيۋروسى, جەرلەۋ قىزمەتىن كورسەتەتىن بيۋرو-دۇكەندەر – ازالى راسىمدەر جۇرگىزۋ ءۇشىن تاۋارلار وتكىزۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى وبەكتىلەر;
زيرات – مايىتتەردى جەرلەۋ ءۇشىن ارنايى بولىنگەن اۋماق;
زيراتتىق كەزەڭ – مايىتتەردى مينەرالداۋ پروتسەستەرى اياقتالاتىن ۋاقىت;
كومۋ (جەرلەۋ) – سانيتاريالىق, تابيعاتتى قورعاۋ, قالا قۇرىلىسى جانە وزگە دە قاعيدالار مەن نورمالارعا قايشى كەلمەيتىن, قايتىس بولعان ادامنىڭ تىلەگىنە, ءدىني سەنىمىنە, ادەت-عۇرىپقا جانە سالت-داستۇرگە سايكەس قايتىس بولعان ادامنىڭ دەنەسىن (سۇيەگىن) جەرگە (قابىرگە, تابىتقا) جەرلەۋ نەمەسە سۇيەگى (ك ۇلى) بار ۋرنانى قابىرگە, تابىتقا جەرلەۋ ارقىلى وتقا جاعۋ (كرەماتسيالاۋ) بويىنشا ادەت-عۇرىپ ارەكەتتەرى;
سۇيەك – ءمايىتتىڭ شىرىمەگەن قالدىقتارى.
2. زيراتتاردى, جەرلەۋ ماقساتىنداعى وبەكتىلەردى جوبالاۋعا
جانە پايدالانۋعا ەنگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
3.زيراتتاردى مىناداي:
1) سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرى مەن مينەرالدى بۇلاقتاردى سانيتاريالىق قورعانۋ ايماقتارىنىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى بەلدەۋلەرىنىڭ;
2) كۋرورتتتاردى سانيتاريالىق قورعانۋدىڭ ءبىرىنشى ايماعىنىڭ;
3) سۋ باساتىن, سىرعىمالارعا جانە قۇلامالارعا بەيىم, باتپاقتى ۋچاسكەلەرگە;
4) شارۋاشىلىق-تۇرمىستىق قاجەتتىلىك, شومىلۋ جانە باسقا دا مادەني-ساۋىقتىرۋ ءىس-شارالارى ءۇشىن حالىق پايدالاناتىن ءى جانە ءىى ساناتتاعى سۋ قويمالارىنىڭ جاعالاۋلارىندا;
5) كۇيدىرگى بويىنشا ستاتسيونارلىق قولايسىز پۋنكتتەرىن;
6) گامما-ساۋلەنىڭ ءتيىمدى دوزاسىنىڭ قۋاتى اشىق جەرلەردە دوزا قۋاتىنان ساعاتىنا 0,2 ميكروزيۆەرتتەن اساتىن اۋماقتاردا ورنالاستىرۋعا جول بەرىلمەيدى.
4. زيراتتار زيراتتىڭ قورشاۋىنان ەسەپتەگەندە:
1) ءبىرىنشى تۇرعىن جانە قوعامدىق عيماراتتارعا, سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ جانە ساناتورلىق-كۋرورتتى ايماقتارعا دەيىن – كەمىندە 300 مەتر;
2) سۋ كوزىن سانيتاريالىق قورعاۋ ايماقتارىنىڭ بەلدەۋلەرى مەن ءسۇزۋ ۋاقىتىن ەسەپتەۋلەرىمەن اراقاشىقتىقتىڭ جەتكىلىكتىلىگىن راستاي وتىرىپ, حالىقتى اۋىزسۋىمەن جابدىقتاۋ كوزىنە دەيىن – كەمىندە 1000 مەتر.
5. جابىق زيراتتارعا ارنالعان سانيتاريالىق قورعاۋ ايماعىنىڭ كولەمى زيراتتىق كەزەڭ اياقتالعاننان كەيىن دە قىسقارتىلمايدى.
6. جەرلەۋدىڭ جالپى الاڭى زيراتتىڭ جالپى الاڭىنىڭ 65-70 پايىزى قابىلدانادى.
7. زيراتقا ارنالعان ۋچاسكەنىڭ تۇرعان ورنى جانە ونىڭ كولەمى ەلدى مەكەندى جوسپارلاۋ جانە سالۋ جوباسىندا زيرات اۋماعىن تىكەلەي ول جابىلعاننان كەيىن ساياباق نەمەسە باق سالۋعا پايدالانۋ مۇمكىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ كوزدەلەدى.
8. جەرلەۋ بيۋرولارى, جەرلەۋ قىزمەتىن كورسەتەتىن بيۋرو-دۇكەندەر تۇرعىن جانە قوعامدىق عيماراتتاردان كەمىندە 50 مەتر قاشىقتىقتا بولەك تۇرعان عيماراتتارعا ورنالاستىرىلادى.
9. زيرات اۋماعى جانە جەرلەۋ قىزمەتىن كورسەتەتىن عيماراتتارعا كىرەبەرىستەر قوقىس جيناۋعا ارنالعان ۋرنالارمەن, قوقىس جيناعىشتارعا ءوتۋ جولى بار الاڭدارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
قوقىس جيناعىشتارعا ارنالعان الاڭدار قورشالادى جانە قاتتى جابىنى بولادى.
10. قابىر تۇبىنەن جەر استى سۋلارى تۇراتىن دەڭگەيگە دەيىن كەمىندە 0,5 مەتر ەسەبىنەن قابىلدانادى.
11. قايتىس بولعان ادامداردا اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋ (كۇيدىرگى, كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسى جانە باسقالارى) بولماعان جاعدايدا, جەرلەنگەن ساتىنەن باستاپ العاشقى ەكى اپتا ىشىندە كەيىننەن ءۇش جىلدان ەرتە ەمەس, قۇمداۋىت جەرلەردە ءبىر جىلدان ەرتە ەمەس جانە سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندىسى بولعان جاعدايدا قايتا جەرلەۋگە جول بەرىلەدى.
12. سۇيەك الىنعان جاعدايدا قابىر دەزينفەكتسيالانادى جانە توپىراق سەبىلەدى, ال قابىردەن الىنعان سۇيەك قاقپاقتى جاشىكتەردە تاسىمالدانادى, تابىت جاشىككە سالىنادى جانە جاڭا ورىنعا تاسىمالدانادى. جەرلەۋ جۇرگىزىلگەن تابىت زاقىمدانعان (ساقتالماعان) جاعدايدا, تابىتتىڭ قالدىقتارى ارنايى بولىنگەن ورىنداردا ورتەلەدى.
13. قايتا جەرلەۋمەن اينالىساتىن ادامدار:
سىرەسپەگە جانە كۇيدىرگىگە قارسى ەگىلەدى;
ارنايى كيىممەن جانە اياق كيىممەن, جەكە قورعانىش قۇرالدارىمەن (رەزەڭكە ەتىك, رەزەڭكە قولعاپ, رەسپيراتور نەمەسە اۋىز بەن مۇرىندى جاباتىن داكە تاڭعىش, كومبينەزون) قامتاماسىز ەتىلەدى.
14. ارنايى كيىمدى ءۇي جاعدايلارىندا جۋعا جانە زالالسىزداندىرۋعا جول بەرىلمەيدى, ال جۇمىس جۇرگىزۋ كەزىندە قولدانىلاتىن قۇرال زيراتتان تىس شىعارىلمايدى.
15. ارنايى كيىم جانە ارنايى اياق كيىم ەكسگۋماتسيا بويىنشا جۇمىس اياقتالعاننان كەيىن ارنايى بولىنگەن ورىنداردا تازارتىلۋعا جانە دەزينفەكتسيالانۋعا جاتادى نەمەسە ورتەلەدى. داكە تاڭعىشتار ەكسگۋماتسيا بويىنشا جۇمىس اياقتالعاننان كەيىن ورتەلەدى.
16. ەكسگۋماتسيالانعان قالدىقتاردى تاسىمالداعاننان كەيىن كولىك دەزينفەكتسيالانۋعا جاتادى.
17. ەتيولوگياسى بەلگىسىز ينفەكتسيالاردان جانە اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالاردان قايتىس بولعان ادامداردى جەرلەۋ مىرىشتالعان, تۇمشالانىپ دانەكەرلەنگەن تابىتتاردا جۇرگىزىلەدى.
18. زيراتتى جانە قابىرلەردى كوشىرۋ كەزىندە اۋماقتاردى (ۋچاسكەلەردى) رەكۋلتيۆاتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى. تۇرعىن ءۇي اۋماعىن جوسپارلاۋ ءۇشىن قابىرلەردىڭ جويىلاتىن ورىندارىنىڭ توپىراقتارى پايدالانىلمايدى.
19. قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە بۇرىن بەلگىسىز بولعان قابىرلەر انىقتالعان جاعدايلاردا ءمايىتتىڭ سۇيەكتەرىن قايتا كومۋ جانە اۋماقتى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ قاجەت.
20. زيراتتاردىڭ اۋماعى ونى كوشىرگەن ساتتەن باستاپ جيىرما جىل وتكەن سوڭ پايدالانىلادى. اۋماق بۇل جاعدايلاردا تەك جاسىل كوشەتتەر ءۇشىن عانا پايدالانىلادى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 8 ساۋىردە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №10646 بولىپ ەنگىزىلدى.