ورنىقتىلىقتىڭ ورنى قاشاندا جوعارى
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقش-تىڭ استاناسى – ۆاشينگتون قالاسىندا وتكەن يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى قورىتىندى سامميتكە قاتىسقان كەزىندە كىم-كىمگە دە وي سالاتىن «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىن جاريا ەتتى. بۇل مانيفەست سامميتكە قاتىسىپ وتىرعان بارلىق الەمدىك كوشباسشىلارعا ارنالعانىمەن, يادرولىق قاۋىپ-قاتەر مەن سوعىس ۇرەيىنە قاراي بۇكىل الەمدىك قوعامداستىققا قۇلاققاعىس ەتكەندەي اسەر قالدىردى. اتالعان باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ يادروسى ورنىقتى الەم ورناتۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگى بولىپ تابىلادى. ونىڭ ۇستىنە, قازاقستان مەملەكەتىنىڭ باسشىسى قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى تۇراقسىزدىقتى اتاپ كورسەتە كەلىپ, الەمنىڭ ءتۇرلى بۇرىشتارىندا جاڭا تەكەتىرەستەر مەن اسكەري قارسى تۇرۋشىلىقتاردىڭ جاڭا وشاقتارى تۇراقتى تۇردە پايدا بولىپ وتىرعانىنا ءوزىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى. وسىعان بايلانىستى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بارشا الەم باسشىلارىن قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ ىسىنە ءارى قاراي دا باتىل ۇلەس قوسۋعا شاقىرادى. اتالعان سالادا قازاقستان ەكى ونجىلدىق بويى ۇلگى بولىپ كەلە جاتىر. بۇلاي دەپ وتىرعان سەبەبىم, الەمدە العاش بولىپ ءوز اۋماعىنداعى يادرولىق سىناق پوليگونىن جاپتى. بۇعان قوسا, الەۋەتى جونىنەن الەمدەگى ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالىنان ءوز ەركىمەن باس تارتتى. ءسويتىپ, الەمدىك قوعامداستىق الدىندا جاقسى اتقا يە بولىپ قانا قويماي, بەيبىتشىلىك باعىتىنداعى باستامالارىن تۇراقتى جالعاستىرىپ كەلەدى. بۇل باستامالار نەگىزىنەن قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ باعىتتارىن كوزدەيدى. جالپى العاندا, جاريالانعان مانيفەست قازاقستانعا تەك بەدەل مەن سەنىم قوساتىن بولادى. ديتەر بودەن, گفر-ءدىڭ ەقىۇ-داعى بۇرىنعى تۇراقتى وكىلى, ساياساتكەرعالامشار قولداۋىن كۇتەمىز
«الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى – عالامشارداعى بارلىق ادامداردىڭ, كەلەر ۇرپاقتىڭ تاعدىرى مەن بولاشاعى ءۇشىن الاڭداۋشىلىق كورىنىسى قازاقستان پرەزيدەنتى يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتتىڭ, وكىنىشكە وراي, ءوز ماقساتىنا ساي ورىندالماي وتىرعاندىعىنا بايلانىستى قاۋپىن نەگىزدى بىلدىرەدى. ال حالىقارالىق تەرروريزم قاتەرى بارعان سايىن ۇلعايىپ بارا جاتقانىن ەسكەرسەك, يادرولىق قارۋدى قولدانۋ ىقتيمالدىعى دا ەسەلەپ ارتا تۇسۋدە. ويتكەنى, ول سۇمدىق سالدارلار جايىندا ويلانباي, شۇرىپپەنى باسىپ جىبەرەتىن ەسسىز ادامداردىڭ قولىنا ءتۇسۋى مۇمكىن عوي. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مانيفەسى بۇدان 25 جىل بۇرىن پلانەتادا ءبىرىنشى بولىپ يادرولىق سىناق پوليگونىن ماڭگىلىككە جاپقان قازاقستاننىڭ بەيبىتشىل باستامالارىن ەسكە سالادى. ماگاتە جەتەكشىلىگىمەن ەل اۋماعىندا جاقىندا تومەن بايىتىلعان يادرولىق وتىن بانكى جاسالدى. ونى بەيبىت ماقساتتاعى يادرولىق ەنەرگەتيكانى دامىتۋشى بارلىق مەملەكەتتەر پايدالانا الادى. بۇگىنگى كۇن تۋرالى ايتقاندا وتكەننىڭ قاسىرەتتى ساباقتارى جايىندا دا ۇمىتۋعا بولمايدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس الەمنىڭ بارلىق مەملەكەتتەرى ءۇشىن عالامات تاۋقىمەتتەر اكەلدى. ول سۇمدىقتار پولشانى اينالىپ وتكەن جوق, ءسويتىپ, وسى عالامات سوعىستا ءبىزدىڭ ەلىمىز دە قاتتى زارداپ شەكتى. مەن وسكەن قالادا قازىر ادامدار ەكسكۋرسياعا كەلەتىن «مايدانەك» كونتسلاگەرى ساقتالعان. ادامزاتتىڭ ءبىر كەزدەردە گەنوتسيدتىڭ بۇكىل سۇمدىعىن قايتا باستان كەشۋىنە جول بەرۋگە بولمايدى. بۇل مەنىڭ قازاقستانعا ءبىرىنشى كەلۋىم. مەنىڭ مۇندا كەلىپ, سارسەن امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جاتقان باعدارلامام «اكادەميالىق ۇتقىرلىق» دەپ اتالادى. يوانن پاۆەل ءىى ليۋبلين كاتوليك ۋنيۆەرسيتەتى, ياعني مەنىڭ ۋنيۆەرسيتەتىم شقمۋ-مەن ستۋدەنتتەر الماسۋ جونىندە ەكىجاقتى كەلىسىم جاساسقان. سونىڭ ارقاسىندا قازىر وسكەمەندە وقىپ جاتىرمىن. قازاقستاندىق جوو-لار ستۋدەنتتەرى دە وسى باعدارلاما بويىنشا ليۋبليندە وقۋ مۇمكىندىگىنە يە. مىسالى, ءبىرىنشى سەمەستردە ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت شقمۋ-دىڭ 2 ستۋدەنت قىزىن قابىلدادى. ايتقانداي, ولارعا پولشا دا, ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت تە جاعىمدى اسەر قالدىرعان. قازاقستان مەنىڭ ءوز ومىرىمدە ساپارلاپ بارعان ەڭ الىس ەل ەكەندىگىن ايتقىم كەلەدى. قازاقستان بىرەگەي ەل ەكەن. مەن مۇنى مۇندا بولعان العاشقى كۇندەردەن-اق سەزىندىم. ال مۇنداعى ەتنوستىق, مادەني جانە ءدىني ارالۋاندىق مەنىڭ جادىمدا جارقىن اسەرىمەن ماڭگىلىك ساقتالماق. شىعىستا وسى ءوڭىر اۋماعىندا تۇراتىن 100-دەن استام ەتنوستى بىرىكتىرگەن, قازاقستانداعى تۇڭعىش دوستىق ءۇيى بوي كوتەردى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەلدە تاتۋلىقتى, كەلىسىم مەن بىرلىكتى ساقتاۋعا كوپ كوڭىل بولەتىنى بارشاعا بەلگىلى. تەك وسىنىڭ ارقاسىندا عانا قازاقستان عالامشاردىڭ بارلىق تۇرعىندارىنا ۇلگى بولا الادى دەپ ەسەپتەيمىن. يۋستىنا وسۋح, يوانن پاۆەل ءىى ليۋبلين كاتوليك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سلاۆيان فيلولوگياسى فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى وسكەمەنۇلكەن سەرپىن تۋعىزدى
پلانەتامىزدىڭ, وركەنيەتىمىزدىڭ بولاشاعى بۇگىندە بۇكىل ادامزاتتى تولعاندىرىپ وتىر. ءبىزدىڭ بارلىق جوسپارلارىمىز, ۇمتىلىستارىمىز ەرتەڭگى كۇنگە باعىتتالعان جانە دە الەمدىك قوعامداستىقتىڭ ءارى قارايعى دايەكتى دامۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سوڭعى جىلدار وقيعاسى بۇكىل الەمگە قاۋىپ-قاتەر ءتوندىرىپ تۇر, كەيبىر ەلارالىق جانجالدار الەمدىك سوعىسقا ۇلاسىپ كەتۋى ىقتيمال. ءار ادام جاسىنا, ەتنوستىق نەمەسە ءدىني كوزقاراسىنا قاراماستان, جەر شارىنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىندە بەيبىت جانە باقىتتى ءومىر سۇرگىسى كەلەدى. سوندىقتان, ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىندەگى ۇندەۋ بۇكىل الەمدە قىزۋ ۇنقاتىسۋ مەن رەزونانس تۋعىزدى. ءححى عاسىردا الەمگە تىنىشتىق كەرەك! ءدال وسىلاي دەپ الەمدە بىردە-ءبىر مەملەكەت باسشىسىنىڭ, بىردە-ءبىر قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرىنىڭ جان داۋىسى شىعا شىرىلداعان جوق, جانايقايى دا ەستىلمەدى. جاھان جۇرتىنىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن, كەلەشەك ۇرپاقتىڭ بەيبىت ءومىرى ءۇشىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇندەۋ تاستاۋىن الەمنىڭ بارشا تۇرعىنى قولدايدى. ويتكەنى, ءححى عاسىردا الەم جۇرتىنا تۇنىعى لايلانبايتىن تىنىشتىق, مامىرا-جاي بەيبىت ءومىر كەرەك. مەملەكەت باسشىسى بىلاي دەيدى: «الەم بۇعان دەيىنگى 100 جىلدىقتا ادامدار بەيبىتشىلىك ءۇشىن قالاي كۇرەسسە, ءححى عاسىردا ءدال سولاي سانالى جانە تاباندىلىقپەن كۇرەسۋگە ابدەن لايىقتى. ءبىز بالالارىمىز بەن نەمەرەلەرىمىزدىڭ بولاشاعى تۋرالى ويلاۋعا ءتيىسپىز». ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز جاھاندىق بەيبىتشىلىك ءۇشىن قوزعالىستا جانە ادامزات وركەنيەتىن ساقتاۋ ۇدەرىستەرىندە كوشباسشى ەكەنىن ماقتان تۇتامىز. ءبىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ ۇندەۋىن بارلىق ساياساتكەرلەر, جەر پلانەتاسىنىڭ بارلىق تۇرعىندارى ەستيتىنىنە سەنەمىز جانە سوعىستار ادامدار ءومىرىن قۇرتاتىن ناقتى احۋال بولۋدان قالادى عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز. باقتيار ماكەن, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتىبۇكىل ادامزاتتىڭ مۇددەسى جولىندا بىرىگەيىك
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى عالامشارلىق اۋقىمدا ۇلكەن سەرپىلىس تۋعىزدى
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جاڭا بەيبىتشىل باستاماسى بۇكىل ادامزاتتىڭ مۇددەسىن قامتيدى. وسىناۋ ماڭىزدى قۇجاتتىڭ اقىلمان ءارى كورەگەن ساياساتكەردىڭ بۇگىنگى جانە بولاشاق ۇرپاقتاردىڭ ەرتەڭگى كۇنىن ويلاعان جان دۇنيەسىنىڭ تولعانىسىنان تۋعانى ءسوزسىز. مانيفەستە وتە ءدال اتاپ كورسەتىلگەندەي, مەملەكەتتەر اراسىنداعى بارلىق داۋ-دامايلار سوعىس ارقىلى ەمەس, تەك كەلىسسوزدەر ءۇستەلدەرىنىڭ باسىندا شەشىلۋى ءتيىس. بۇلدىرگىش زاردابى زور قاۋىپ بۇكىل الەمگە ءتونىپ تۇرعان كەزەڭدە ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق ەرەكشە ماڭىزدى. ورال ءوڭىرى مەن ورىنبور اتىرابى ۋاقىت سىنىنان وتكەن ىسكەرلىك جانە گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى كوپتەن بەرى ۇزبەي جالعاستىرىپ كەلەدى. ەكونوميكادا, ءبىلىم بەرۋدە, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت جانە سپورت سالالارىندا ءوزارا ءتيىمدى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. ورال بويىنشا جۇزەگە اسقان حالىقارالىق تاريحي-مادەني, ەكولوگيالىق ەكسپەديتسيا حالىقتىق ديپلوماتيانىڭ بىرەگەي ۇلگىسى بولىپ تابىلادى. وعان ترانسشەكارالىق وزەندەر پروبلەماسىنا نازار اۋدارتۋ جونىندەگى ورتاق ۇمتىلىسپەن بىرىككەن باتىس قازاقستان جانە ورىنبور وبلىستارىنىڭ كوماندالارى قاتىسۋدا. مەن وسى ەكسپەديتسيانىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى رەتىندە ورال-جايىق وزەنىنىڭ قورعاۋشىلارى تاعى ءبىر جاۋاپتى ميسسيانى ورىنداپ, كورشىلەس ايماقتاردىڭ دوستىعىن نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ جۇرگەنىنە كوزىم جەتتى. وتكەن جازدا ورالدا ەكسپەديتسيا اياسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ پەن رەسەي حالىقتارى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى سۆەتلانا سميرنوۆا نيەتتەستىك حاتتاماسىنا قول قويىپ, ول ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمنىڭ نەگىزىنە الىندى. بيىل ەكسپەديتسياعا 20 جىل تولادى. بۇل – ەلەۋلى مەرەيتويلىق وقيعا جانە جۇرگىزىلگەن ۇلكەن دە قاجەتتى جۇمىستىڭ قورىتىندىسىن شىعاراتىن ۋاقىت. ءبىزدىڭ وڭىرلەرىمىز ەۋروپا مەن ازيانىڭ توقايلاسقان جەرىندە ورنالاسقان. سوندىقتان, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەۋرازيالىق يدەياسى بۇل ارادا شىن مانىسىندە حالىقتىق تامىرلارعا بويلاعان. 2014 جىلى ورىنبوردا ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىنىڭ 20 جىلدىققا ارنالعان كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. ءومىر قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بەيبىتشىلىك يدەياسىن وزەكتى ەتە ءتۇسىپ وتىرعان وركەنيەتارالىق, كونفەسسياارالىق جانە مادەني ىنتىماقتاستىقتىڭ زور كەلەشەگىن بولجاپ بىلگەندىگىن پاش ەتىپ وتىر. «ەۋرازيا حالىقتارىنىڭ دوستاستىعى» جانە ورىنبورلىق ايەلدەر كەڭەسى وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ باستاماشىسى بولدى. وندا ورتاق ەۋرازيالىق الەۋمەتتىك-مادەني جانە رۋحاني كەڭىستىكتى ساقتاۋداعى ايەلدەردىڭ ءرولى تالقىلاندى. وتىرىسقا رەسەيدىڭ, قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ ايەلدەر قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنىڭ بەلسەندىلەرى قاتىسىپ, ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق پەن حالىقارالىق شيەلەنىس جايلاعان وسىناۋ الماعايىپ ۋاقىتتا كۇش-جىگەر بىرىكتىرۋدى ۇيعاردى. قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى, قايىق ەكسپەديتسياسىنىڭ ۇزدىكسىز كاپيتانى جانە سول كەزدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەلەنا تاراسەنكو قىركۇيەك ايىندا سانكت-پەتەربۋرگتە وتكەن ەۋرازيالىق فورۋم جايىندا اڭگىمەلەپ بەردى. ول فورۋمدا الەمنىڭ 80-نەن استام ەلىنىڭ ايەلدەرى الەۋمەتتىك قاۋىپسىزدىك جانە گەندەرلىك تەڭدىك پروبلەمالارىن تالقىلادى. ورىنبوردا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەل بەيبىتشىلىك, دوستىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك ءىسىن نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋدىڭ تاعى ءبىر ءمۇمكىندىگىنە اينالدى. سونداي-اق, «ايەل. ساياسات. قوعام» تاقىرىبىمەن ورالدا وتكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ باستى تاقىرىبى دا وسى بولدى. ويتكەنى, ءاربىر ايەل, ەڭ الدىمەن, ءوزىنىڭ وتباسىندا جانە ەلدە تىنىشتىق پەن ءتارتىپ بولعانىن قالايدى. ولاردىڭ ءبارى بىرىككەن كەزدە شيەلەنىستىڭ ۋشىعۋىنا قارسى تۇرۋعا جانە بەيبىتشىلىكتى قورعاۋعا قابىلەتتى تولاعاي كۇشكە اينالادى. ۇلى جەڭىس جانە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ەرلەرى ءبىزدىڭ ءبارىمىزگە بىردەي قاستەرلى. ءوتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا ورىنبوردىڭ پارك-مۋزەيىندە پانفيلوۆ ديۆيزياسىنا ارنالىپ, ول قۇرىلعان جانە قازىرگى پانفيلوۆشىلاردىڭ قىزمەتى جالعاسىپ جاتقان قالالار بويىنشا ءجۇرىپ وتكەن زەردە ۆاحتاسى باستاۋ الدى. سالتاناتتى جيىندا سوناۋ سۇراپىل سوعىستا جاۋعا توتەپ بەرىپ, جەڭىپ شىعۋعا سان ءتۇرلى ەتنوستار ادامدارىنىڭ دوستىعى مەن توپتاسقاندىعى كومەكتەسكەنى قاداپ ايتىلدى. قاھارماندار تۋرالى كوكىرەكتىڭ جادىندا ساقتاۋ – قاسيەتتى بورىش. ال ءبىزدىڭ بۇگىنگى ءمىندەتىمىز ارداگەرلەر مەن جاستاردى ساباقتاستىرىپ جاتقان كوزگە كورىنبەس ارقاۋلاردىڭ نىعايىپ, دامي تۇسۋىنە سايادى. سوندىقتان, ءبىز جاس ۇرپاققا «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن تۇسىندىرۋگە مىندەتتىمىز. ىزگى نيەتتى بارلىق ادام: «ادامزاتتى ءولىم سەبەتىن سوعىس قاۋپىنەن ماڭگىلىككە قۇتقارۋ ءۇشىن ءبىز قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساۋىمىز كەرەك. قازىر جانە كوزكورىم بولاشاقتا بىزدە بۇدان كوكەيكەستى مىندەت جوق», دەپ ايتىلعان پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇندەۋىنە ءوز ءۇنىن قوسادى. ليۋدميلا مارچەنكو, «ەۋرازيا حالىقتارى دوستاستىعى» اۆتونومدى كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ورىنبور وبلىسى قوعامدىق پالاتاسى الەۋمەتتىك ساياسات جونىندەگى كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى (رەسەي)بارشادان كۇش-جىگەر تالاپ ەتەدى
قازاقستان الەمدىك قوعامداستىقتا ىنتىماقتاستىق پەن تەڭ قۇقىقتى ارىپتەستىك جولىندا ءوزارا قۇرمەت پەن جاھاندىق ۇنقاتىسۋدى نىعايتۋعا نەگىزدەلگەن سىرتقى ساياسي باعىتى بار ەل رەتىندە ءوزىنىڭ ورنىن نىق الىپ وتىر. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىندە ۇسىنعان باستامالارى قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق, بولاشاق ۇرپاق – پلانەتانىڭ جاس تۇرعىندارىنىڭ ەرتەڭىنە دەگەن سەنىمدىلىگى جولىندا جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا ناقتى ۇلەس قوسۋعا دايىن ەكەندىگىنىڭ جارقىن ايعاعى بولىپ تابىلادى. حالىقارالىق دەڭگەيدە, بارلىق قۇرلىقتاردا بۇگىنگى ءتۇرلى قاراما-قايشىلىقتارعا تالداۋ جاساي جانە ونى نەگىزگە الا وتىرىپ, ەلىمىز پرەزيدەنتى ناقتى, كەيىن قالدىرۋعا بولمايتىن باعىتتاردا, ناقتى ايتقاندا, عارىشتى, الەمدىك مۇحيتتى ميليتارلاندىرۋعا بولمايتىن شارالاردى ىلگەرىلەتە كەلىپ, بارلىق ەلدەردىڭ باسشىلارى قابىلداۋى ءتيىس شارالاردى كولدەنەڭ تارتتى. يادرولىق قارۋسىزدانۋ, الەمدىك ارەالدار قۇرۋ, ءىرى دەرجاۆالاردىڭ اسكەري جانە ەكونوميكالىق قارسى تۇرۋشىلىقتارىن بولدىرماۋ, حالىقارالىق قارۋسىزدانۋ, ءادىلەتتى جاھاندىق باسەكەلەستىك – بۇكىل ادامزاتتىڭ الدىندا تۇرعان باستى ماسەلەلەر, مىنە, وسىلار. حالىقارالىق قۇقىق نەگىزىندە وسى ماسەلەلەردى شەشۋ بۇكىل ۇكىمەتتەردىڭ, ساياساتكەرلەردىڭ, عالىمداردىڭ, بيزنەسمەندەردىڭ, ونەر قايراتكەرلەرى مەن ميلليونداعان ادامنىڭ كۇش بىرىكتىرۋىن تالاپ ەتەدى. ىزگى نيەتتى ادامدار بولاشاق ۇرپاقتىڭ بەيبىت ءومىرى مەن يگىلىگى ءۇشىن وزدەرىنىڭ ايتارلىقتاي ۇلەستەرىن قوسۋلارى ءتيىس. قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى [caption id="attachment_36396" align="aligncenter" width="560"] Was8926788[/caption]پاراساتقا شاقىرادى
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى ۋشىعا ءتۇسىپ وتىرعان حالىقارالىق جاعدايلار ۋاقىتىندا بۇكىل الەمدىك قوعامداستىق ءۇشىن ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات بولىپ تابىلادى. مەملەكەت باسشىسى جالپىعا ورتاق دەميليتاريزاتسيا جانە ءححى عاسىردا قيراتاتىن سوعىستار مەن جانجالداردىڭ الدىن الۋ بويىنشا بىرقاتار باستامالارىن ىلگەرىلەتتى. «ءححى عاسىر: سوعىسسىز الەم» جالپىعا ورتاق باعدارلاما قابىلداۋ تۋرالى ۇسىنىسى وتە پاراساتتى جانە دەر كەزىندە جاسالعان ۇسىنىس بولىپ تابىلادى. الەم سوعىس ۆيرۋسى مەن جانجالداردى دەرەۋ جويۋ بويىنشا شەشىمدى جانە دايەكتى ءىس-قيمىلدارعا مۇقتاج. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك پەن سوعىسسىز ءومىر سۇرۋلەرى ءتيىس بولاشاق ۇرپاقتىڭ تاعدىرى ءۇشىن الاڭدايتىنى ارقاشان ايقىن سەزىلەدى. مەملەكەت باسشىسى جاھاندىق ستراتەگيا شەڭبەرىندە جاڭا قارۋ تۇرلەرىن جاساپ شىعارۋ ءۇشىن عىلىمي جاڭالىقتاردى پايدالانۋعا تىيىم سالۋ بويىنشا حالىقارالىق قۇجاتتاردى ورىنداۋ جونىندە مىندەتتەمە قابىلداۋدى ۇسىنادى. پرەزيدەنت يادرولىق قارۋدى پايدالانۋ بويىنشا بارلىق مەملەكەتتەرگە تىيىم سالۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتەدى. جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ تۇرلەرىن جاساۋ جانە جەتىلدىرۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى ىقتيمال عىلىمي جاڭالىقتاردىڭ تىركەۋ رەەسترىن قۇرۋ قاجەتتىگىن كولدەنەڭ تارتادى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىقاراما-قايشىلىقتارعا ورىن جوق
ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى – پلانەتامىزدىڭ بارلىق ادامدارىن پاراساتقا جانە ىزگى نيەتكە شاقىرۋ. بۇگىندە يادرولىق قارۋلانۋ, بىرقاتار ەلدەردىڭ ساياسات پەن ەكونوميكادا جاھاندىق ۇستەمدىككە ۇمتىلۋى, تەرروريزم مەن ەكسترەميزم كورىنىستەرى بۇكىل ادامزات تاعدىرىن جامان سالدارلارعا الىپ كەلۋى ىقتيمال. مەملەكەت باسشىسى الەمدىك قوعامداستىقتى بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ مەن بۇكىل جەر پلانەتاسى بولاشاق ۇرپاقتارىنىڭ تىنىش ءومىرى جولىندا وزدەرىنىڭ كۇش-جىگەرلەرىن بىرىكتىرۋگە شاقىرادى. بۇگىنگى جاھاندىق قاراما- قايشىلىقتاردىڭ تۇپكىلىكتى سەبەپتەرىن ايقىنداي كەلىپ, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جەتەكشى ەلدەردىڭ كوشباسشىلارىن جەڭەتىن ەشكىم بولمايتىن سوعىس قاتەرىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ۇيلەسىمدى ءىس-قيمىلداردىڭ كەڭ اۋقىمىن ۇسىندى. پرەزيدەنت ءوزارا قۇرمەت, ىزگى كورشىلەستىك, اشىقتىق پەن ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىققا نەگىزدەلگەن جاڭا الەمدىك ءتارتىپ قۇرۋدىڭ بەس باستى باعىتىن ءبولىپ كورسەتتى. جاڭا الەمدە يادرولىق قارۋعا, تەرروريزمگە, ساياسي جانە ەكونوميكالىق قاراما-قايشىلىقتارعا ورىن بولماۋى ءتيىس. «رەسپۋبليكالىق ايەلدەر كەڭەسى» قوعامدىق بىرلەستىگىجالپىعا ورتاق باعدارلاما
ءبىز مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىمەن ءۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن تانىسىپ شىقتىق. مەملەكەت باسشىسى بۇكىل ادامزاتتىڭ ءومىرى مەن قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن, ءححى عاسىردا ءومىر سۇرەتىن بولاشاق ۇرپاق تاعدىرى ءۇشىن الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇل ۇندەۋ بۇكىلالەمدىك قوعامداستىقتىڭ كۇش-جىگەرىن حالىقارالىق تەرروريزم مەن يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋعا قارسى بىرىكتىرۋگە جانە ادام بالاسىن ءولىم سەبەتىن سوعىس قاتەرىنەن ماڭگىگە ارىلتۋعا شاقىرۋ بولىپ تابىلادى. ءبىز بولاشاق ۇرپاقتىڭ بەيبىت ءومىرى ءۇشىن بۇكىل الەمدىك قوعامداستىقتىڭ ءىس-قيمىلىن سوعىس ۆيرۋسىنا قارسى ۇيلەستىرۋ قاجەت ەكەنىنە سەنىمدىمىز. مانيفەست – الەمدىك قوعامداستىقتىڭ بارلىق مۇشەسىنىڭ, ءبىزدىڭ پلانەتامىزدىڭ ءاربىر تۇرعىنىنىڭ مۇددەسىن قاپەرگە الاتىن جالپىعا ورتاق باعدارلاما. «ۇلتتىق ەرىكتىلەر جەلىسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىالەمگە كەرەگى تەك بەيبىتشىلىك
ءححى عاسىردا الەمگە بەيبىتشىلىك كەرەك! مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ باستى تەزيسى, مىنە, ناق وسى. ءبىزدىڭ ەلىمىز پرەزيدەنتىنىڭ مانيفەسى – جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ تۇرلەرىنەن تولىقتاي ازات الەم قۇرۋ بويىنشا ءىس-قيمىلدىڭ دايەكتى باعدارلاماسى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ دانا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان, اتوم قارۋىنىڭ الەمدەگى ءتورتىنشى الەۋەتىنەن ءوز ەركىمەن باس تارتا وتىرىپ, بۇكىل حالىقارالىق قوعامداستىققا مەملەكەتتىڭ يادرولىق قارۋدى قولدانباي-اق ءومىر سۇرە الاتىنىن ءىس جۇزىندە كورسەتىپ بەردى. ءبىزدىڭ ەلىمىز جاھاندىق ستراتەگيالىق باستاما-2045 جوسپارىن جاساۋ باستاماسىن ىلگەرىلەتتى. 2016 جىلى قازاقستاننىڭ ەلورداسى – استانا قالاسىندا جوعارى دەڭگەيدە بۇۇ-نىڭ حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋدى ۇسىندى. ءبىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ ساياسي كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا ۇسىنىلعان بارلىق باستامالار ادامزاتتىڭ بەيبىت دامۋى جولىندا تابىستى جۇزەگە اسىرىلاتىنىنا سەنىمدىمىز. «قازاقستان جاستار كونگرەسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىسىن-قاتەرلەرمەن كۇرەستە كۇش بىرىكتىرەيىك
«قازەنەردجي» مۇناي-گاز جانە ەنەرگەتيكا كەشەنى ۇيىمدارىنىڭ قازاقستاندىق قاۋىمداستىعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ كوكەيكەستىلىگى مەن دەر كەزىندە جاريالانعانىن اتاپ وتەدى. الەمدە بولىپ جاتقان ۇرەيلى وقيعالار بالالارىمىز بەن بارشا ادامزاتتىڭ تاعدىرى تۋرالى ۇلكەن الاڭداۋشىلىقپەن ويلانۋعا ماجبۇرلەيدى. الەمنىڭ قازىرگى زامانعى جاڭا قاتەرلەر الدىندا ءالسىز بولا تۇسكەنى ايقىن كورىنەدى. ءبىز ناعىز بىتىمگەرشىلىك قىزمەت ءدال قازىر كەرەك ەكەنىنە سەنىمدىمىز. مەملەكەت باسشىسى, وزىنە ءتان دانالىقپەن جانە كورەگەندىكپەن, الەمدىك قوعامداستىق ەلدەرى كوشباسشىلارىن, ۇكىمەت جەتەكشىلەرىن, جەتەكشى ساياساتكەرلەردى, عالىمداردى, بيزنەسمەندەردى جانە بارشا ادامزاتتى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرمەن كۇرەستە كۇش بىرىكتىرۋگە شاقىردى. بارلىق مەملەكەتتەردىڭ تەڭدەي جاۋاپكەرشىلىگى قاعيداتتارى نەگىزىندە بەيبىت ۇنقاتىسۋلار ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ناقتى جانە شەشىمدى ءىس-قيمىلعا كوشەتىن ۋاقىت جەتتى. مەملەكەت باسشىسى بارشانى بۇكىل الەمدەگى بەيبىتشىلىك جولىندا ساياسي ەرىك-جىگەر تانىتۋعا, ناقتى شەشىمدەر قابىلداۋعا جانە وسى باعىتتاعى يدەيالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا كىرىسۋگە شاقىردى. «قازەنەردجي» مۇناي-گاز جانە ەنەرگەتيكا كەشەنى ۇيىمدارىنىڭ قازاقستاندىق قاۋىمداستىعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىشارالار قابىلداۋدىڭ وقۋ قۇرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى – بۇگىندە بۇكىل پلانەتا دەڭگەيىندە ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىككە ايتارلىقتاي قاتەر توندىرەتىن الەمدىك جانجالدارعا جول بەرمەۋ بويىنشا ءبىرىنشى كەزەكتى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن ۋاقتىلى جەتەكشى قۇرال. ءوزىنىڭ مانيفەسىندە مەملەكەت باسشىسى ادامزات وركەنيەتىنىڭ پروگرەسى مەن جاڭا بۋىنداعى تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى الەمنىڭ ءتورتىنشى ونەركاسىپ رەۆوليۋتسياسىنىڭ تابالدىرىعىندا تۇرعانىن ايقىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. بىراق, ەكىنشى جاعىنان, الەمگە جەڭىمپاز بولمايتىن سوعىس ۆيرۋسى قاتەر ءتوندىرىپ وتىر. يادرولىق دەرجاۆالار جيناقتاعان جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ الەۋەتى, حالىقارالىق تەرروريزم مەن ءىرى دەرجاۆالاردىڭ ءبىر-بىرىنە قارسى تۇرۋى ادامزات ومىرىنە ناقتى قاۋىپ توندىرۋدە. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاماشىلىق تانىتقان «الەم. ءححى عاسىر» جالپىعا ورتاق باعدارلاماسى يادرولىق قارۋسىزدانۋ, ورنىقتى بەيبىتشىلىك ايماعىن قۇرۋ, ءاسكەري-بلوكتىق قاراما-قارسى تۇرۋشىلىقتى ەڭسەرۋ, دەميليتاريزاتسيا مەن ادىلەتتى جاھاندىق باسەكەلەستىكتى ەنگىزۋ ىسىنە باعىتتالعان جانە دۇنيەجۇزىن بۇكىل الەمدەگى ميلليونداعان ادامنىڭ بالالارى مەن نەمەرەلەرىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن سوعىس قاتەرىنەن الاستاۋ ماقساتىن كوزدەيدى. قازاقستاننىڭ كينەماتوگرافيستەر وداعىۇرەيسىز ءومىر ءسۇرىپ ۇيرەنۋ كەرەك
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ جاريالاعان «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ۋاقىتتىلىعىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاڭا باستاماسى الەمدىك جۇرتشىلىق مۇشەلەرى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. الەم ەگەر تەرروريزمنىڭ الدىن الىپ, ادامزاتتى ءولىم سەبەتىن سوعىس قاتەرىنەن الاستاتپايىنشا قازىرگى زامانعى وركەنيەتتىڭ جويىلىپ كەتۋى ىقتيمال ەكەنىنە كوزدەرى جەتتى. پرەزيدەنت ءوزىنىڭ حالىقارالىق قوعامداستىققا ۇندەۋىندە ادامزاتتىڭ پروگرەسسيۆتى كۇشتەرىن بەيبىت ۇنقاتىسۋدى, قۇقىقتار مەن مۇددەلەردى ءوزارا قۇرمەتتەۋگە, سونداي-اق, الەمنىڭ بارلىق حالىقتارى ءۇشىن تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاساۋعا شاقىردى. مەملەكەت باسشىسى جاپپاي قىرىپ-جوياتىن يادرولىق, حيميالىق, بيولوگيالىق جانە باسقا دا قارۋ تۇرلەرىنىڭ قيراتۋشىلىق رەسۋرستارىن پايدالانباي-اق جاڭا تاريحي جاعدايلاردا ءومىر ءسۇرىپ ۇيرەنۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى ستيپەندياتتارىنىڭ قاۋىمداستىعىبەيبىتسۇيگىش ساياساتتىڭ قيسىندى جالعاسى
ەلىمىز پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى بەيبىتسۇيگىش ساياساتىنىڭ قيسىندى جالعاسى بولىپ تابىلادى. ادامزات ءححى عاسىردا عىلىم مەن تەحنولوگيا دامۋىندا ۇلكەن تابىستارعا جەتتى. جانە ەندى بۇكىل الەمدىك قوعامداستىق الدىنا ءوزارا قارىم-قاتىناستا تەرىس ستسەناريلەرگە جول بەرمەۋ بويىنشا مىندەت قويىلىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ نەگىز قالاۋشى بارلىق قاعيداتتارىن قايتا قاراۋ بويىنشا باعدارلاما ۇسىنۋى – ساياسي تۇرعىدان كەسىپ-پىشىلگەن جانە بارلىق ادامزات تاعدىرى ءۇشىن پروگرەسسيۆتى, ياعني قالىپتاسقان الەمدىك ءتارتىپتى وزگەرتۋ بويىنشا جەتەكشى قۇرال. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى الەمدىك دەڭگەيدەگى دانا دا كورەگەن ساياساتكەر رەتىندە, الەۋەتى پلانەتامىزداعى بۇكىل تىرشىلىك اتاۋلىعا قاتەر توندىرەتىن جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ تۇرلەرىن جويۋ بويىنشا ستراتەگيالىق ماڭىزدى شارالار ۇسىندى. بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياسي باعىتىندا باستى باعدار بولىپ كەلدى جانە قالا بەرمەك. «قازاقستان ارداگەرلەرى» اۋعانستانداعى سوعىس ارداگەرلەرى ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعى