• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
23 ءساۋىر, 2016

تولعاقتى ويلار توعىسى

340 رەت
كورسەتىلدى

كەشە استانادا وتكەن XIII ەۋرازيالىق مەديا فورۋم (ەامف) ءوز جۇمىسىن اياقتادى. شارانىڭ سوڭعى كۇنى دە بىرقاتار وزەكتى ماسەلە تالقىلانىپ, الەمدى الاڭداتقان تۇيتكىلدەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ جولدارى ءسوز بولدى. فورۋمنىڭ بەسىنشى ءماجىلىسى ەۋروپالىق وداقتىڭ بولاشاعى مەن قازىرگى باسەكەگە قابىلەتتىلىك دەڭگەيىنە ارنالىپ, ساراپشى ماماندار سالماقتى ويلارىمەن ءبولىستى.

ەۋرووداق تاعدىرى تالقىعا ءتۇستى

وتىرىستىڭ تىزگىنىن ۇستاعان مودەراتور, اقش-تىڭ «Riz Khan Productions» كومپانياسىنىڭ باسشىسى ريز حان قاتىسۋشىلار نازارىن تاياۋ شىعىس پەن افريكا ەلدەرىنەن بوسقىنداردىڭ اعىلۋىنا بايلانىستى جاعدايدىڭ شيەلەنىسكەنىنە, ۇلىبريتانيانىڭ ەۋرووداقتان شىعۋ مۇمكىندىگىنە جانە ەو-نىڭ ىدىراۋ قاۋپى تۋعانىنا اۋداردى. «راسىمەن, بۇگىندە ەۋرووداق جولاي­­رىقتا تۇر. مۇشە ەلدەر ساياسي ينتە­گرا­تسيادان باستاپ قارجى ىنتى­ماق­تاس­­تىعى, الەۋمەتتىك بىرىگۋگە دەيىنگى بار­­لىق ماسەلەلەر بويىنشا كەلىسىمگە كەلە الماۋدا. ەلدەر اراسىنداعى تەڭسىز شارت­تار مەن قاراما-قايشىلىقتاردى ەسكەرسەك, ەۋروپالىق نارىققا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن اڭعارامىز. وسىعان بايلانىستى بريۋسسەل اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋدە جالپىەۋروپالىق ساياسات قۇرۋعا تىرىسۋ­دا. الايدا, ناتيجە كوڭىل قۋانت­پايدى. ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى دەۆيد كەمەروننىڭ ايتۋىنشا, ۋاقىت وتكەن سايىن ەۋروپا ءوزىنىڭ باسەكەگە قابىلەت­تىلى­گىن جوعالتىپ بارادى. دەمەك, ەۋروين­تە­گرا­تسيانىڭ قازىرگى احۋالى, شىن مانىندە, الاڭ­دايتىنداي دەڭگەيدە», – دەدى ر.حان. ءوز كەزەگىندە ۇلىبريتانيانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دجەك سترو ەۋرووداقتىڭ شىن مانىندە اۋقىم­دى ءارى ماقساتى ايقىن جوبا ەكەنىن ايت­تى. ەكس-مينيستر ەو-نىڭ ونىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار ويلاعاننان دا ارتىق جۇ­مىس ىستەگەنىنە توقتالىپ: «وداقتىڭ قۇرىلۋى ءساتتى جوبا بولدى. ول ەۋروپا­نىڭ وركەندەۋىنە, بەيبىتشىلىكتىڭ ساقتالۋى­نا ايتارلىقتاي سەپتىگىن تيگىزدى. كەڭەس وداعى ىدىراعاننان كەيىن شىعىس ەۋروپا ەلدەرىندە دەموكراتيانىڭ ءساتتى قا­لىپ­­­تاسۋىنا ەۋرووداقتىڭ ىقپا­لى زور بولدى. سوعان قاراماستان, ۇلى­بري­تا­­نيا­­نىڭ ەۋروايماقتان شىعۋ ماسەلەسى ءجيى كوتەرىلىپ ءجۇر. بۇل رەتتە, ءبىزدىڭ ەلدە قوعامنىڭ قىزىعۋشىلىعى ەكى ءتۇرلى ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. ماسەلەن, سان جاعىنان باسىمدىققا يە سايلاۋشىلار مەن بيزنەس-ەليتا وكىلدەرىنىڭ ۇستانىم­دارى قاراما-قايشى. دەسەك تە, ەۋرووداققا قوردالانعان ماسەلەلەردىڭ وشاعى دەپ باعا بەرۋ دۇرىس ەمەس», – دەدى. بۇل پىكىرمەن كەلىسەتىنىن بىلدىرگەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ەكونوميكا جانە قارجى ساياساتى بويىنشا القا مۇشەسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ەۋرووداق­تىڭ ءالى دە بولسا جەمىستى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ايتارلىقتاي الەۋەتكە يە ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەۋرا­زيا­لىق ەكونوميكالىق وداق ەو-مەن ساۋدا قاتى­نا­سىنىڭ ۇزاق مەرزىمگە جال­عا­سا­تىنىنا ۇمىتپەن قارايدى. «ەۋرووداقتىڭ ينۆەستيتسيا اعىنىنا, سونداي-اق, ءوزارا جانە سىرتقى ساۋدا-ساتتىعىنا قاراپ, ونىڭ ومىرشەڭ ەكەنىن ايتۋعا بولادى. وداق بولاشاقتا دا زور الەۋەتكە يە بولىپ قالا بەرەدى. سوندىق­تان, ول العا قويعان ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن ءوز جۇمىسىن جالعاستىرا بەرەدى دەپ وي­لايمىن. ۇلىبريتانيانىڭ ەو-دان شىعۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, مەنىڭشە, بۇل ەكى تاراپ ءۇشىن دە ءتيىمسىز شەشىم», – دەگەن ت.سۇلەيمەنوۆ ەاەو ەو-نى ءوزىنىڭ ءداس­تۇرلى سەرىكتەسى سانايتىنىن جەتكىزدى. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ ءبىزدىڭ مەملەكەت بۇل ماسەلەگە وزگە قىرى­نان قارايتىنىن ايتتى. «ەۋروپا قازاق­ستان ءۇشىن قاي كەزدە دە ءىرى ساياسي سەرىك­تەستەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. ازىرگە الەمدە ەۋرووداقتان ارتىق ينتە­گرا­تسيانىڭ مودەلى جاسالعان جوق. ونىڭ ۇستىنە, ەۋروپا تەك تەحنولوگيا مەن ينۆەس­تي­تسيانىڭ وشاعى عانا ەمەس, سونداي-اق, جاڭا قۇندىلىقتار مەن يننوۆاتسيالىق جانە ساياسي رەفورمالار­دىڭ ورداسى. سول سەبەپتى, ەۋروپانىڭ قازىرگى كەلەڭ­سىز­­دىك­تەر­دى جەڭىپ شىعاتىنىنا سەنەمىز. وسى رەتتە, ەاەو-نىڭ قۇرىلۋىنا ەۋرو­ودا­ق­­­تىڭ تاجىريبەسى دە ايتارلىقتاي سە­بەپ بول­عانىن اتاپ وتكەن ءجون», – دەدى ە.ىدىرىسوۆ. كارى قۇرلىقتاعى احۋالدىڭ ءالى دە بولسا وڭالماي تۇرعانىن گەرمانيادان كەلگەن سىرتقى ساياسات جانە ەكونوميكا جونىندەگى ساراپشى الەكساندر رار دا تىلگە تيەك ەتتى. ول ەو قۇرىلعالى بەرى ەۋرو­پا­داعى جاعدايدىڭ مۇنشالىقتى قيىن بولماعانىن ايتىپ: «وكىنىشكە قا­راي, 2008 جىلعى قارجى داعدارىسىنان كەيىن ەۋروپا تۇراقتى قالىپقا ءالى كەلە الماۋدا. گرەكيامەن بايلانىستى ماسە­لە­لەردىڭ ءوزى ەو-نىڭ ىرگەسىنە سىزات ءتۇسى­رىپ تۇر. اتالعان مەملەكەتتە كەز كەلگەن ۋاقىتتا دەفولت بولۋى مۇمكىن. ال بۇل گرەكيانىڭ ەو-دان شىعۋىنا اكەلىپ سوعادى. سوندىقتان ەۋروپاداعى قارجى تۇ­راق­تىلىعى تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە», – دەدى. سونىمەن قاتار, ا.رار ەو شاڭىراعىن شايقالتىپ تۇرعان ەكىنشى ماسەلە تەررورلىق شابۋىلدار ەكەنىنە نازار اۋداردى. «ءبىز مۇنداي ماسەلەنى قالاي شەشۋ كەرەكتىگىن بىلمەيمىز. تەرروريزم جۇرەگىمىزگە قورقىنىش ۇيالاتىپ قانا قويماي, قوعامنىڭ ءبىر بولىگىن ءوز جاقتارىنا قاراتىپ الۋدا. ول از دەسەڭىز, ەۋرووداقتىڭ 60 جىلدىق تاريحىندا بولماعان بوسقىندار ماسەلەسى دە جاعدايدى تىم ۋشىقتىرىپ جىبەردى. ءتىپتى, ماعان وسىنىڭ سالدارىنان نەمىس قوعامى بىرنەشە بولىككە اجىراي باستاعانداي كورىنەدى. سەبەبى, ءبىر بولىگى بوسقىنداردى قابىلداۋ كەرەك دەسە, كەلەسى توپ مۇسىل­ماندانۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتقانىن, سونىڭ سالدارىنان ەۋروپا وركەنيەتى مەن مادەنيەتىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن ايتىپ, دابىل قاعۋدا. سوندىقتان, بۇگىندە ەۋروپا ءوز تاريحىنداعى ەڭ قيىن كۇندەردى باستان وتكەرۋدە دەۋگە تولىق نەگىز بار», – دەگەن ساراپشى بوسقىندار ماسەلەسىندە گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەلدىڭ ساياساتىن قولداۋشىلار قاتارى از ەكەنىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. سونداي-اق, ەۋرووداقتىڭ قازاق­ستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ترايان حريستەا, تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى ورىنباسارىنىڭ كەڭەسشىسى ءالي وسمان وزتۇرىك جانە وداقتاس مەملەكەتتەر (رەسەي جانە بەلارۋس) مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ كەڭەسشىسى ماريا ۆالوۆايا اتال­عان تاقىرىپقا قاتىستى ءوز كوز­قاراس­تارىن ءبىلدىرىپ, ەۋروپانىڭ بۇكىل الەم ءۇشىن الار ورنى ەرەكشە ەكەنىن ايتتى. پىكىرلەسۋ بارىسىندا ساراپشىلار ەۋرووداقتى ساقتاۋ جانە نىعايتۋ ءۇشىن جاڭا تۇجىرىمداما قاجەت ەكەنىنە اسا ءمان بەرىپ, ونىڭ ىدىراۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ ءتيىمدى تۇستارىنا توقتالدى. ويتكەنى, ەۋرووداقتىڭ ىرگەسىنە تۇسكەن سىزات الەمنىڭ ەكونوميكاسىنا عانا ەمەس, جالپى قۇرىلىمىنا دا كەرى اسەر ەتپەك. سوندىقتان, «ەۋروپا تاپ بولعان قازىرگى «تار جول, تايعاق كەشۋدەن» بارلىق قۇرلىق بىرىگىپ ءوتۋى ءتيىس» دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن ساراپشىلار تۇراقتى الەم قۇرۋ ءۇشىن جۇدىرىقتاي جۇمىلاتىن كەز كەلگەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

كينو دا قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى

ەلوردانىڭ تورىندە وتكەن ەۋرازيالىق مەديا فورۋمنىڭ ەكى كۇنى دە ەرەكشە ەستەلىكتەرمەن ەستە قالدى. ءار جيىننىڭ ءمانى مەن مازمۇنى تەرەڭ. ساياساتتان سويلەسە سار­قىل­ماي, الەمدىك اڭگىمەدەن تار­ت­ىنباي, شەبەرلىك-ساباق­تارىندا شەشىلە سويلەگەن شەتەلدىك قوناق­تاردىڭ ءسوز قور­جىنى قوماقتى ەكە­نىن بايقادىق. سان ءتۇرلى تا­قى­رىپ­تى ساباقتاستىرا ءاڭ­­گى­­مە­لەپ, پىكىر الاڭىن قىز­دى­را ءتۇستى. بىزگە دە كەرەگى وسى. كەشەگى كۇنى كوتەرگەن كەلەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كينو سالاسى بولدى. بۇگىنگى كينونىڭ حال-احۋا­لىنان حابار بەرەتىن جيىن­دى ير­لانديادان كەل­گەن «Screen Daily.com» ساي­تىنىڭ رەداكتورى فيو­ن­نۋا­لا حەلليگان ءجۇر­گىز­دى. وزەكتى ويلارىن وزگە­لەر­­مەن بولىسكەن ساراپشى ما­مانداردىڭ قاتارىندا فۋتۋرولوگ رەي حامموند, رەسەي كينەماتوگرافيستەر وداعى توراعاسىنىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى ولەگ يۆانوۆ, «Thunder Communications International» كومپا­نياسىنىڭ باس ديرەكتورى چارلز لەي جانە دە كينو سالاسىندا ورنىقتى ورىن الىپ ۇلگەرگەن كينوپروديۋسەر, «Eurasia Film Production» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى گۇلنار سارسەنوۆا, «The Festivals Channel» تەلەارناسىنىڭ ديرەكت­ورى توني ۋوتتس, كينوسىنشى اندرەي پلاحوۆ, رەسەي مادەنيەت مينيسترلىگى كينو جونىندەگى ساراپتاما كەڭەسىنىڭ ءمۇ­شە­سى اندرەي تەرەشوك بار. ورامدى ويلارىن ورتاعا سالعان مامان­دار جارىق كورىپ جاتقان كينولاردىڭ جاقسى تۇستارىن جاريالاپ, كەم-كەتىكتىڭ ورنىن تولتىرۋعا توقتالىپ, سىن-پىكىرلەر دە سىرت قالمادى.تامىرىن تارقاتا تۇسسەك, ءبىر ساعاتقا سوزىلعان باسقوسۋدىڭ باس­­تى تاقىرىبى دا بەلگىلى. باعىتى دا ايقىن. كوگىلدىر ەكراننان كورسەتىلىپ ءجۇر­گەن كوپتەگەن فيلمدەردىڭ ساپاسىن سارا­لاۋ. وتاندىق ورتاداعى بولسىن, شەت­ەل­­دىك شەڭبەردەگى بولسىن ءاربىر تۋىن­دى­نىڭ كولەمىنە ەمەس, بەرەرىنە باسا نازار اۋدا­­رۋى­­مىز كەرەك, دەدى كەلگەن ساراپشىلار. «جاسىراتىنى جوق, الەمدىك فاكتورعا اينالعان تەلەۆيزيا مەن كينو ارقىلى قوعامدىق پىكىر قالىپتاسادى. جاھاندانۋ عاسىرىندا ءبىز «رۋحاني اشتىعىمىزدىڭ» ورنىن ءماندى, ماعىنالى فيلمدەرمەن تولتىرۋعا ءتيىسپىز. بۇگىندە كوركەم شىعارما وقىمايتىنداردىڭ ىقىلاسى «كوك جاشىككە» اۋىپ كەتكەن. ولار كىتاپ وقۋعا ىنتا تانىتپاسا دا, كينو كورۋگە ۋا­قىت تابادى. ونىڭ ءبارى زاماننىڭ زالالى دەسەك تە, ۋاقىت كوشىنە كونۋگە تۋرا كەلە­دى. سوندىقتان, نەعۇرلىم كوبىرەك تاري­حي تۋىندىلاردى تارتۋ ەتسەك, سولعۇر­لىم كەلەشەك ۇرپاقتىڭ ساناسى كەرەك­تى ماعلۇماتتارمەن تولىعاتىن بولا­دى. ءبىز شىعارعان كينومىزدى باسەكە ءباي­گە­سىنە سالۋ ءۇشىن ەمەس, ەڭ ءبىرىنشى وسكە­لەڭ ۇرپاقتىڭ ءومىرى ءۇشىن تاربيە قۇرا­لى­نا اينالدىرۋىمىز قاجەت. جاقس­ى دۇنيە­لەر­دى جارنامالاپ, پايدالى فيلم­دەر­دىڭ قاتارىن كوبەيتۋگە كوڭىل ءبولۋى­مىز كەرەك», – دەدى العاش بولىپ ءسوز ال­عان قى­تاي مەملەكەتىنىڭ وكىلى «Thunder Communications International» كومپا­نيا­سى­نىڭ باس ديرەكتورى چارلز لەي. ءيا, اقيقاتىنا جۇگىنسەك, قۇپتاۋعا تۇرارلىق پىكىر ەكەنى داۋسىز. تاربيە قۇرالىنا اينالدىرا الساق, ءتىپتى تاماشا. سەبەبى, بۇگىنگى ءبۇلدىرشىننىڭ سىرلاسى دا, مۇڭداسى دا كوگىلدىر ەكران ەكەنى كوپ­شىلىككە ءمالىم. ولاردىڭ ويى دا, ويى­نى دا ءتورتبۇرىشتى قۇرىلعىنىڭ توڭىرەگىنەن اسپاي قالعانى جاسىرىن ەمەس. ەكراننان كورگەنىنە ەلىكتەپ جۇرگەن بالا­سىنىڭ ەرتەڭىنە ەلەڭدەيتىن اتا-انالار دا از ەمەس. «بالامىز تەلەديدارعا تەلمىرىپ, ءتىل­­دە­سۋدەن قالدىق», دەپ قاپالانىپ ءجۇر­­گەنى قانشاما. وعان بولا زاماندى دا, ادامدى دا ايىپتاۋدىڭ اعات قىلىق ەكەنى بەلگىلى. ماڭ-ماڭ باسقان تۇيەلى كەرۋەننىڭ كوشىندەي ءومىر ءوز جىراسىمەن جىل­جىپ بارادى. ونى توقتاتۋعا, يا وزگەر­تۋ­گە قۇدايدان باسقانىڭ قۇدىرەتى جەتە قويماس, ءسىرا. سوندىقتان دا, تەحنيكانىڭ قارىشتاپ دامىعان قادامىنا قارعىس ايتۋدىڭ قاجەتى جوق. كومپيۋتەردى كادەڭە جاراتىپ, ين­تەر­نەتتى يگىلىگىڭە پايدالانا بىلسەڭ, الىس­تى جاقىنداتىپ, ۋاقىتتان ۇتىلماي ۋى­سىڭدا ۇستاۋعا ۇيرەنەسىڭ. عاسىردىڭ بەر­گەن عالاماتتارىن مەڭگەرەتىن بول­ساق, عا­جايىپ عالامشاردىڭ كىلتىن تاپ­قان بولامىز. تەڭىزدىڭ تەرەڭىندەگى مار­جان تاستاي ماڭىزدى اقپاراتتاردى ءوز قولى­مىزبەن وقۋعا مۇمكىندىك الار ەدىك. وسىنىڭ ءبارى ويلانعان ادام ءۇشىن ورىن­دالاتىن ارمان. قيمىلداماعاندار قيال كورىپ جۇرە بەرەرى ءسوزسىز. ءجا, ساراپ­شى­لارعا ورالساق... بۇقارا كوزىن تىككەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ كينو تۋىندىلاردى الدىڭعى قاتارعا قويۋعا دا, ءبىرجولا جويۋعا دا دارمەنى جەتەتىن ءداۋىر بولىپ تۇر. ءيا, ايتپاعىمىز جارناما سالاسى. نارىققا شىققان كەز كەلگەن زاتتىڭ جارناماسى جاقسى بولسا, سونشالىقتى سۇرانىسقا يە بولىپ, تۇتىنۋشىسى دا تولاستامايدى. بۇگىنگى ماماندار دا بۇل تاقىرىپتان اتتاپ وتپەدى. وندىرگەن كينوڭنىڭ كورەرمەنى كوپ بولعانىن قالايسىڭ با؟ ولاي بولسا, جارناما قىزمەتىن قىزدىرا ءتۇس. سوندا كورەسىڭ, ەلدىڭ ءبارى ەڭبەگىڭە تالاسىپ, جاپپاي, جانتالاسىپ الىپ جاتقانىن. «بۇرىنعى جاستار كىتاپحانادا تانى­سۋشى ەدى, قازىرگى جاستار تۇنگى كلۋب­تا تانىسادى», دەپ باستادى ءسوزىنىڭ القيس­ساسىن ۇلىبريتانيادان كەلگەن مەي­مان رەي حامموند. «وسىلاي بولۋىنا كينو­نىڭ تىكەلەي اسەرى بار. سوندىقتان دا, ارىپتەستەرىم ايتقانداي, تانىمدىق تۋىن­دىلار تامىر جاياتىن بولسا, سانالى ۇرپاقتىڭ سانى ساتىلاپ وسەتىنىن كورەتىن بولامىز», – دەدى ول. ساراپشىلاردىڭ ساپار شەككەن تاعى تاقىرىپ ارالى, ول – كينوتەاتر. شىنىن­د­ا دا, كۇندەلىكتى كۇيبەڭ ءتىرشى­لىككە باي­لاۋ­لى جانداردىڭ بول­سىن, بوس ۋاقى­تى جەتەر­لىك جەتكىن­شەك­تەر بولسىن, ولار­دىڭ كينوتەاترعا قاپ­تاپ بارىپ جاتقانىن كوپ كورسەك تە, كينو­تەاترلاردىڭ ءىشى تولىپ كەتكەنىن كورمەيمىز. وعان دالەل, تاعى دا تەحني­كانىڭ دامۋى. قازىر كەز كەل­گەن ادامنىڭ ۇيىندە نوۋتبۋك, كولىندا پلان­شەت جۇرەتىنى ايدان انىق. كەرەكتى كينوسىن كينوتەاترعا بارماي-اق, قالاعان جەرىنەن تاماشالاي الاتىن كۇنگە جەتتىك. ارينە, ءار ساراپشىنىڭ اڭگىمەسى ءار­تۇر­لى بولعانىمەن, ورتاق ويلارى دا كەز­­دەسىپ جاتتى. ءبىرى كينو جانرىنا ءمان بەرۋى­مىز كەرەك دەسە, ەندى ءبىرى مىقتى ستسە­نا­ريستەر دايىنداۋىمىز كەرەك دەستى. قالاي بولسا دا, ۇرپاق تاربيەسىن باستى ۇس­تا­نىم ەتتى. ءجيى-ءجيى جينالىس جاساپ, وي ءبو­لى­سىپ, تاجىريبە الماسۋ الاڭىن ۇيىم­­دا­س­­تىرىپ وتىرۋدى دا ۇسىنعاندار بولدى. قورىتىندى ماجىلىستەگى قوناقتاردىڭ كۇن تارتىبىندەگى تاقىرىپقا جاساعان تالداۋى, قىسقاشا ايتقاندا, وسىنداي. اتالمىش ەۋرازيالىق مەديا فورۋمنىڭ نەگىزگى مىندەتى – ماسەلە شەشۋ ەمەس, ونى جان-جاقتى پىكىر ايتۋ ارقىلى سارالاۋ. ايتىلعان پىكىرلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, تالداۋ نەگىزىندە تاڭداۋ جاساۋ ءار ادامنىڭ ءوز ەركىندە.

قارجى جۋرناليستيكاسى – ماڭىزدى سالا

بۇل كۇنى ەۋرازيالىق مەديا فورۋم اياسىندا «قارجى جۋرناليستيكاسىنىڭ باعىتى» تاقىرى­بىندا شەبەرلىك ساباعى ۇيىمداستىرىلدى. ونى تەلەجۇرگىزۋشى, ربك تەلەارناسى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى دانيل بابيچ (رەسەي) جۇرگىزدى. بۇل شارادا نەگىزىنەن قارجى سالاسىنداعى اقپارات تاراتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن ءسوز بولدى. «ربك» ارناسىندا قىزمەت ىستەيتىن مامان تەلەارنا مەن عالامتوردىڭ ءوزارا بايلانىسى تۋرالى قۇندى دەرەكتەردى كەلتىرە وتىرىپ, ىسكەرلىك جانە بيزنەس باعىتىنداعى سالالىق تاجىريبەسىن ورتاعا سالدى. سونداي-اق, ول اقش جانە رەسەي­دىڭ الدىڭعى قاتارلى تەلەارنالارىن سالىستىرا وتىرىپ, ءتيىمدى جۇمىس ءتاسىل­دەرىن ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتال­عان سالاعا قاتىستى جۋرناليستيكا قار­جى نارىعىندا قىزمەت كورسەتەدى. بۇل باعىت­تا قىزمەت ەتەتىن جۋرناليستەر قار­­جى نارىعىنداعى جاڭالىقتارمەن قام­­تا­ماسىز ەتىپ قانا قويماي, ءتۇرلى تالداۋلار, ساراپتامالار جاسايدى. «ىسكەرلىك جانە قارجى جۋرنالي­س­تيكاسىن اجىرا­تا ءبىلۋ قاجەت. قارجى جۋرناليستيكاسى – ءىس­كەرلىك جۋر­نا­ليس­تيكاسىنىڭ ءبىر بولىگى. بۇل ەكەۋى­نىڭ ايىر­ماشىل­ىعى – ىسكەرلىك جۋرناليستيكا بيزنەس-اۋديتوريا سۇراق­تارىنا, ال قارجى جۋرناليستيكاسى ودان دا از توپتىڭ ساۋال­­دارىنا جاۋاپ بەرەدى. ادەتتە, بۇل توپ قارجى نارىقتارىمەن, قارجى قىز­مەت­­تەرىمەن بايلانىسى بار ادامدار شوعى­رى بولىپ كەلەدى», – دەدى د.بابيچ. ودان ءارى مامان نەگىزىنەن ترەيدەر­لەردەن, ينۆەستي­تسيالىق كومپانيالار مەن بانكتەردىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن تۇراتىن ربك اۋديتورياسىنىڭ 2006-2015 جىلدار ارالىعىندا قالاي وزگەرگەنىن اتاپ كور­سەتتى. دانيل بابيچ 2006 جانە 2015 جىل­دار ارالىعىنداعى ترەيدەرلەردىڭ قىز­مەتىنە باعا بەرە وتىرىپ, قازىرگى قار­جى مامانى ءال­دە­قايدا ءموبيلدى ءارى كوپ­تە­گەن گاد­جەت­­تەر­دى پايدالانادى دەگەن قورى­تىندى جاسادى. سونىمەن قاتار, د.بابيچ قارجىلىق باسىلىم­داردىڭ وقىرماندارى بوتەننىڭ ءومىرىن اڭدۋعا, وزگەنىڭ اقشاسىن ساناۋعا جانە باسقا دا ءتۇرلى جايتتاردى بىلۋگە قۇشتار كەلەتىنىن جەتكىزدى. شەبەرلىك-ساباق بارىسىندا سپيكەر الەمگە تانىمال قارجىلىق باسىلىمداردا قانداي ۇدەرىستەر ورىن الىپ جاتقانىن ار­نايى كورنەكى قۇرالدار ارقىلى ءتۇسىن­دى­ر­ىپ بەردى. وسى ورايدا, ول بۇگىنگى جاڭا تەح­­نو­لوگيالار قارجى سالاسىنداعى بۇقارا­­­­لىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قىز­مەت كور­­سە­تۋ ساپاسىن جەتىلدىرە تۇسكەنىن ءسوز ەتتى.

القالى جيىن اياقتالدى

ارقانىڭ ارۋ قالاسى استانادا وتكەن القالى جيىن دا ءوز مارەسىنە جەتتى. الەم­نىڭ ءار جەرىنەن كەلگەن ساياسات ساردارلارى مەن ساراپشى مامانداردىڭ سان ءتۇرلى پىكىر­لەرى, كەلەلى كەزدەسۋلەرى, ماڭىزدى ءماجى­لىس­تەرى بىرقاتار تاقىرىپتىڭ باسىن قايىردى. «بىردە-ءبىر مەملەكەت وقشاۋلانىپ, وزدىگىنەن ءومىر سۇرە المايدى. ساندىق تەحنولوگيالار مەن عالامتور جەلىلەرى ادامداردى جاقسى ءومىر ءسۇرۋ جولىن ىزدەۋگە يتەرمەلەيدى. بۇل ۇكىمەتتەردى تابىس تابۋدىڭ جولدارىن قاراستىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا ماجبۇرلەيدى. قازىر ءبارىن ولشەۋگە بولادى دەپ ايتىپ جاتادى. بىراق نە بولىپ جاتىر؟ كىم كىنالى؟ نە ىستەۋ كەرەك؟ – دەگەن بىتپەيتىن سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ىزدەيتىن ءبىزدىڭ سانا-سەزىمىمىز بەن ويلاۋ جۇيەمىزدى تسيفرلاۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل رەتتە, وسىنداي پىكىر الاڭدارىنا قاشان دا سۇرانىس جوعارى», – دەدى جيىن سوڭىندا ءسوز العان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, ەامف ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى داريعا نازارباەۆا. سونداي-اق, ۆيتسە-پرەمەر كەلەسى حIV ەۋرازيالىق مەديا فورۋم 2017 جىلدىڭ 22-23 ماۋسىمى كۇندەرى استانا قالاسىندا ەكسپو كورمەسىنىڭ اياسىندا وتەتىنىن جەتكىزدى. تالعات باتىرحان, جولدىباي بازار, ەلامان قوڭىر, راۋان قايدار, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ
سوڭعى جاڭالىقتار