ءوزىمىز ءۇشىن ماڭىزدى, ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى!

قازاقستاندىقتار وتانىمىزدىڭ باياندى بولاشاعى, باقىتتى ءومىرى ءۇشىن ءبىر كىسىدەي داۋىس بەردى

*الماتى قابانباي باتىر كوشەسىندە جايلاسقان ىبىراي التىنسارين اتىنداعى №159 مەك­تەپ-گيمنازيانىڭ اۋلاسىنا باس سۇ­عىپ كەلىپ جاتقان داۋىس بەرۋشىلەردىڭ ارا­سى­نان ەڭ الدىمەن كوزىمىزگە تۇسكەنى تاۋەل­سىز قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ العاشقى باسشىلارىنىڭ ءبىرى سەرگەي تەرەششەنكو ەدى. الماتىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. ەكس-پرەمەر-مينيستر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە كوپ ايال­داعان جوق. بۇل كەزدە №372 ساي­لاۋ ۋچاسكەسىندە حالىقتىڭ قاراسى كوبەيە باستاعان. مىنا اقساقال – سۇلتان سۇلەي­مەن­ ۇلى جيەنباەۆ. جاس ۇرپاقتىڭ كوبىسى سۇلتان اعامىزدىڭ ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, ەلىمىزدىڭ پارتيا جانە مەملەكەت قايراتكەرى ەكەنىن بىلە بەرمەۋى دە مۇمكىن. ءدال وسىنداي قۇرمەت پەن ءىلتيپات مەدەۋ اۋدانىنىڭ №371 سايلاۋ ۋچاس­كە­­سىندە دە قايتالاندى. ءبىر قاۋىم جۇرت ساي­لاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ەسىگىنەن اسىقپاي ەن­گەن الەمگە تانىمال اقىن ولجاس سۇلەي­مە­نوۆتى كەلبەتىنەن بىردەن تانىدى. ءوز ميس­­سياسىن تەز ارادا ورىنداعان ولجاس اعا­­ن­ى جۋرناليستەر قاۋىمى بىردەن ورتا­عا الدى. اقىل-ويدىڭ تاۋسىلماس كەنى – عا­جا­يىپ اقىن جۋرناليستەردىڭ بارلىق سۇرا­عى­نا ىقىلاسپەن جاۋاپ قايتارىپ جاتتى. «جاڭا­دان جاساقتالاتىن پارلا­مەنتى­مىز ءوزى­مىزگە ەجەلدەن ەتەنە جاقىن با­يىرعى «ءبىر­لىك, ىنتىماقتاستىق, رەس­پۋب­ليكانىڭ قار­قىندى دامۋى», دەگەن ۇستا­نىمدا بو­لا­دى دەگەن سەنىمدەمىن» دەدى ولجاس سۇلەيمەنوۆ. قازاقتىڭ بۇلب ۇلى بيبىگۇل تولە­گەنوۆا دا وسى ۋچاسكەدەن – دوستىق داڭعى­لىنىڭ بويىنا ورنالاسقان №35 لينگ­ۆيستيكالىق گيمنازيادا داۋىس بەردى... كۇننىڭ كوزى كوكتەن جادىراپ, جەر-دۇنيە جايماشۋاق كۇيگە ەنگەندە الماتى قالاسى سايلاۋشىلارىنىڭ 30 پايىزى داۋىس بەرىپ ۇلگەرگەن. كەش جاتىپ, ەرتە تۇراتىن ال­ما­تى جاستارىنىڭ العاشقى لەگى بۇل كەزدە ات­تىڭ باسىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بۇرعان. استاناداعى ورتالىق سايلاۋ كوميس­سيا­سى كەشكى 18.00-دە قازاقستان حال­قىنىڭ 75,16 پايىزى سايلاۋعا داۋىس بەرىپ ۇلگەردى دەگەن مالىمەت تاراتتى. بۇل كەزدە الماتىداعى سايلاۋ ۋچاس­­كە­لەرىنە باس سۇعىپ داۋىس بەرۋشى­لەر­­دىڭ سانى دا ءالى دە ۇزىلمەگەن بايقاۋشىلار­دىڭ دەنى قىم-قۋىت قىزمەتتىڭ ەشبىر قيىن­دىق­سىز اياق­تالىپ كەلە جاتقانىن بايقاعان­داي, جەڭ­دەرىن سىلكىپ, ساعاتتارىنا قاراي باستادى... تالعات ءسۇيىنباي, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتى تۇسىرگەن يۋري بەككەر. *اقتاۋ ەلىمىزدىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ماسليحاتتارعا دەپۋ­تاتتاردى سايلاۋ ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جەر­گىلىكتى ۋاقىتپەن تاڭەرتەڭگى ساعات 7.00-دە باستالدى. وڭىردە 199 سايلاۋ ۋچاسكەسى اشىلعان بولسا, ول بۇرىنعى سايلاۋلاردان 22 ۋچاسكەگە ارتىق جانە بيىل اتالمىش ۋچاسكەلەرگە 300 مىڭنان استام سايلاۋشى تىركەلگەن, سونداي-اق, بارلىق دەڭگەيدەگى ماسليحاتتارعا 281 كانديدات تىركەلگەن. ناۋرىز مەرەكەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن سايلاۋدى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اراسىندا 13 حالىقارالىق بايقاۋشى بار 300 بايقاۋشى قادا­عالاۋدا. اقتاۋ قالاسىنداعى 29 شاعىن اۋ­دان­داعى ورتا مەكتەپ عيماراتىنا ءبىر­نەشە سايلاۋ ۋچاسكەسى شوعىرلانعان. پات­ريوت­تىق اندەر شىرقالىپ, كەڭ اۋلا­دا جارمەڭكە ۇيىمداستىرىلعان. – ءبىزدىڭ ۋچاسكەگە 2436 سايلاۋشى ءتىر­كەلگەن. ساعات تاڭەرتەڭگى 9.00-گە دە­يىن 300-دەن استامى داۋىس بەردى. ەش­­­­قان­­­­داي قۇقىقبۇزۋشىلىق ورىن ال­عان جوق. اراسىندا سايلاۋدى بايقاۋ ءجونىن­دەگى رەس­پۋب­ليكالىق قوعامدىق كومي­س­سيا مۇشەسى دە بار بايقاۋشىلار كەلدى. ەڭ قارت سايلاۋشىمىز – ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىستىڭ ارداگەرى, 1920 جىلى تۋعان, ياعني 96 جاستاعى ايبەرگەن جۇزباەۆ اقساقال, – دەيدى №23 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءتورايىمى ريما بەكنازاروۆا. ر.اياشقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ۋچاسكەگە ال­دىڭعى لەكتە مۇگەدەك ۇلىن ەرتىپ كەل­­گەن قارت اناعا ارنايى سىي-سياپات ۇسى­نى­لىپتى. ۋچاسكەدە م.وسكەنباەۆ اتىن­داعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيلار­مونياسىنىڭ ونەرپازدارى كەلۋشىلەردى ءان-جىرمەن قارسى الىپ جاتتى. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». *اقتوبە قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسى جانە بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار سايلاۋى كۇنى بولاتىن تاڭدا اسپاننان جاۋعان اق ۇلپا قار ءتۇس اۋا عانا اشىلدى. مۇنىڭ ءوزى سايلاۋ ناۋقانىنا دەگەن اقتوبەلىكتەردىڭ اق نيەتىندەي اسەرگە بولەدى. سايلاۋشىلار وبلىس ورتالىعىنداعى №61سايلاۋ ۋچاس­كە­سىنە وزدەرىنىڭ ازاماتتىق پارىزىن وتەۋگە تىم ەرتە جينالدى دەسە دە بولعان­داي. سايلاۋ ۋچاسكەسى اشىلماي تۇرىپ-اق مۇندا جينالعان ادام قاراسى كوپ كورىندى. ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى ەرتە قامدانعان سايلاۋشىلارعا ىستىق شاي ۇسىنىپ, ءوزارا اڭگىمە-دۇكەن قۇرۋلارىنا جاعداي جاسادى. سايلاۋ ۋچاسكەسى اشىلىسىمەن سەكسەننىڭ سەڭ­گىرىنە قادام باسقان يۋري مالىشكين باستاعان قارتتار بيۋللەتەندەرىن الىپ, ازاماتتىق پارىزدارىن وتەدى. №61 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءتورايىمى روزا امان­باەۆا قاشاننان قالىپتاسقان ۇستا­نىمدارىنان اينىماعان قارتتارعا وزىندىك سىي-سيا­پاتىن جاسادى. قارت سايلاۋشىلاردىڭ مۇن­داي ىقىلاسقا كوڭىلدەرى كوتەرىلىپ, ءماز-مەيرام بولدى. ولاردىڭ قاي-قايسىسىنىڭ دا ايتارى ەلدەگى تىنىشتىق پەن بىرلىك, باقۋاتتى تۇرمىس جايى, سول ءۇشىن ەلباسىنا دەگەن ريزاشىلىعى دەر ەدىك. بۇل سايلاۋ ۋچاسكەسىندە 1620 سايلاۋشى داۋىس بەرۋى ءتيىس ەكەن. وتىز توعىز سايلاۋ­شىنىڭ ۇيلەرىنە بارىپ, داۋىس بەرگىزۋدىڭ شاراسى الىنعان. ۋچاسكەدە سايلاۋشىلار ءتىزىمى كورنەكى جەرگە ىلىنگەن. ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشە­لەرى كەلگەن سايلاۋشىلاردى تىزىمنەن تەز تاۋىپ بەردى. بىرىنشە رەت سايلاۋعا قاتىسىپ وتىرعان كامال ەرعازيەۆ بۇل كۇن ءوز ومىرىندەگى ەڭ باقىتتى ءسات ەكەنىن جەت­كىزدى. ال, ۇزاق جىل مۇعالىم بولعان ارۋزا ۇرگەنىشباەۆا اپايدى جەردىڭ تايعاق­تىعىنان ساقتانىپ, ۇلى ازات ەرتىپ كەلىپتى. №61 ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيا­سىنىڭ ءتورايىمى روزا امانباەۆا سايلاۋشىلداردىڭ ءتىزىمى ناقىتىلانىپ, ولارعا شاقىرۋ قاعازدارى ەرتەرەك جەت­­كىزىلگەنىنىڭ ناتيجەسىندە سايلاۋ­شىلاردىڭ بەلسەندىلىگى جاقسى ەكەنىن ايتتى. وسى ۋچاسكەدە 17.30 ساعاتقا دەيىن 1920 سايلاۋشىنىڭ 1790-ى داۋىس بەرىپ ۇلگەردى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ساي­لاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋب­لي­كا­لىق قوعامدىق كوميسسيا» رەس­پۋب­ليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى وبلىس­تىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى حالەل قۇسايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى وبلىستا تىركەلگەن 475447 سايلاۋشىنىڭ 16.00 ساعاتقا دەيىن 72 پايىزى داۋىس بەرگەن. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان». *اتىراۋ اتىراۋ وبلىستىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى اساۋ يبراشەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, وڭىردە بۇعان دەيىن 9 اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى جۇمىسىنا كىرىسكەن ەدى. سونىمەن بىرگە, 134 وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسياسى مەن 234 ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قۇرامى دا جاساقتالىپتى. سايلاۋ باستالعانعا دەيىن مۇنايلى وڭىردە تۇراتىن 302 186 سايلاۋشىنىڭ داۋىس بەرەتىندىگى بەلگىلى بولدى. دەگەنمەن, اتىراۋعا وزگە وڭىرلەر­دەن ۆاحتالىق اۋىسىممەن جۇمىس جاساۋعا كەلەتىن مۇنايشىلاردىڭ بار ەكەندىگى ەسكەرىلدى. ولاردىڭ سانى – 3000-نان استام ادام. ماسەلەن: «تۋعان جەرىمنەن جىراقتا جۇرسەم دە سايلاۋدا ءوز تاڭداۋىمدى ءبىل­دىرۋگە مۇمكىندىك العانىما قۋانىش­تىمىن. مەن ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەردىم. بۇل – ءار ازاماتتىڭ پارىزى» دەگەن داناگۇل ەلەۋوۆا اتىراۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى تالعايراڭ اۋىلدىق وكرۋگىندەگى №77 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە دا­ۋىس بەرۋگە كەلدى. ونىمەن بىرگە اتىراۋ قالاسىنان 30 شاقىرىمنان استام قاشىق­تىق­تاعى «بولاشاق» مۇناي مەن گازدى كەشەندى دايىنداۋ قوندىرعىسىندا بىرگە ەڭبەك ەتەتىن 2300 ادام ارنايى اۆتوبۋس­­تار­مەن سايلاۋ ۋچاسكەسىنە جەتكىزىلدى. سول سەكىلدى اتىراۋعا وزگە وڭىرلەردەن كەلگەندەر «قاشاعان» كەنىشىندە دە جۇمىس جاسايدى. مۇندا اۋىسىمدىق جۇ­مىسقا تارتىلعان 700-دەن اسا وتانداس­تارى­­مىزدىڭ ءوز تاڭداۋىن جاساۋى ءۇشىن سايلاۋ بيۋللەتەندەرى ارنايى تىكۇشاقپەن جەتكىزىلدى. وسى كەزەڭدە اتىراۋدا سۋدان مارجان سۇزەتىن بالىق­شىلاردىڭ كوكتەمگى بالىق اۋلاۋ ناۋقانى دا باس­تاۋ الدى. دەگەنمەن, ولار دا وزدەرىنىڭ تاڭداۋىن بىلدىرۋىنە مۇمكىندىك الىپ, دامبى اۋىلىنداعى №83 سايلاۋ ۋچاس­كەسىنە ۇيىمشىلدىقپەن كەلدى. بۇل كۇنى اتىراۋداعى تاعى ءبىر سايلاۋ ۋچاسكەسى – №83 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە نۇرتاي وتەعۇلوۆتىڭ مۇنايشىلار اۋلەتى داۋىس بەردى. ونىڭ ءوزى وتىز جىلدان بەرى مۇناي-گاز ونەركاسىبى سالاسىندا ابىرويلى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. «ءبىز سايلاۋدا داۋىس بەرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ دامۋىنا, ءوسىپ-وركەندەۋىنە اتسالىسامىز», دەيدى ءوز ءىسىنىڭ بىلگىر مامانى نۇرتاي جانار ۇلى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندەگى سايلاۋ ۇدە­رىسىن حالىقارالىق 12 بايقاۋشى باقى­لا­دى. ونىڭ ىشىندە ەقىۇ-دان – 10, تمد بايقاۋشىلار توبىنان 2 بايقاۋشى بار. جولداسبەك شوپەعۇل. «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتى تۇسىرگەن راحىم قويلىباەۆ. *كوكشەتاۋ سايلاۋ بەلگىلەنگەن 20 ناۋرىز كۇنى تۋرا تاڭعى ساعات التىدا كوكشەتاۋداعى №1 مەكتەپتە ورنالاسقان №6 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ەسىگى ايقارا اشىلدى. قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءانۇرانى ورىن­دالعان سوڭ العاشقى داۋىس بەرۋ قۇرمەتى 88 جاستاعى ەڭبەك ارداگەرى ايدارحان تەمىرباەۆقا بەرىلدى. ودان كەيىنگى كەزەك سەرۆيستىك-تەحنيكالىق ليتسەيدىڭ وقۋشىسى باتىرحان جىلقايداروۆقا ءتيدى. ول ەلى­مىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ساياسي ناۋقانعا تۇڭعىش رەت قاتىسىپ وتىر. قوس ۇرپاقتىڭ وكىلى «ماڭگىلىك ەل» مۇراتتارىنا ساپار باستاعان تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەرگەندەرىن ايتتى. بۇل ەكى ازاماتقا ارنايى سىيلىقتار تاپ­سىرىلدى. اتالعان ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميس­سياسىنىڭ ءتورايىمى يرينا گولوۆ­چەنكونىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ ۋچاسكەسىندە 3907 سايلاۋشى تىركەلگەن. العاشقى ەكى ساعاتتا ولاردىڭ 17 پايىزى ازاماتتىق پارىزىن وتەۋى جوعارى بەلسەندىلىكتى ايقىندايدى. مۇن­دا بۇگىن 19 قىز-جىگىت ءبىرىنشى رەت داۋىس بەرسە, 30 ادامنىڭ ۇيىنە جىل­جىمالى جاشىك جەتكىزىلەدى. وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى ءادىلحان شاياحمەتوۆ بىزبەن اڭگىمەسىندە وڭىردەگى 785 ۋچاسكەدە سايلاۋ بەلسەندىلىكپەن ءوتىپ جاتقانىن مالىمدەدى. مۇندا سايلاۋدى وتكىزۋگە قاتىستى جاع­دايلاردىڭ ءبارى جاسالىپ, داۋىس بەرۋدىڭ زاڭدىق تالاپتارى قامتا­ماسىز ەتىلگەن. جالپى, وسىناۋ ايتۋلى كۇنى 470 مىڭنان استام ادام داۋىس بەرسە, ولاردىڭ 18-ءىنىڭ جاسى 100-دەن, ال كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ 600 تۇرعىنى 90 جاستان اسقان قاريالار ەكەن. سونداي-اق, 3 مىڭنان استام جاس ءبىرىنشى رەت سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلىپ وتىر. سايلاۋدىڭ ءادىل دە تازا وتۋىنە 6 مىڭنان استام باي­قاۋشى سەپتىك جاسايتىن بولادى. ولار­دىڭ قاتارىندا فرانتسيا مەن فينليان­ديادان كەلگەن ەكى ۇزاق مەرزىمدى بايقاۋشى جانە تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ 3 مۇشەسى بار. باقبەرگەن امالبەك, «ەگەمەن قازاقستان». *قاراعاندى قاراعاندى قالاسىنداعى نۇركەن ءاب­دىروۆ اتىنداعى سپورت سارايىندا ور­نا­لاسقان №58 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە «شاحتەر» فۋتبول كلۋبىنىڭ ويىنشى­لارى ەۆگەني گورياچي مەن سەرگەي ۆەتروۆ ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ, داۋىس بەردى. – مەن بۇگىن داۋىسىمدى ءوزىم تاڭداعان پارتيا مەن ۇمىتكەرگە بەردىم. جالپى, دەمو­كراتيالىق باعىت ۇستانعان قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعاندىقتان, سايلاۋ ۋچاس­كەسىنە بارىپ, داۋىس بەرۋ ءاربىر قازاق­ستاندىقتىڭ ازاماتتىق بورىشى دەپ بىلەم. ەندىگى تىلەگىم مەن داۋىس بەرگەن ۇمىتكەر سايلاۋدا جەڭىپ شىعىپ, ەلىمىزدە سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ءىسىن ىلگەرى جىلجىتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسسا دەيمىن, – دەدى «شاحتەردىڭ» قورعاۋشىسى ەۆگەني گورياچي. داۋىس بەرگەن فۋتبولشىلاردى قول­داپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە «شاحتەردىڭ» ويىن­شىلارى, كوماندا كاپيتانى اندرەي فينونچەنكو مەن قازاقستان قۇراما كومانداسىنىڭ مۇشەسى ماقسات بايجانوۆ كەلدى. اتالعان سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بولعان بايقاۋشىلارمەن تىلدەسكەنىمىزدە, ولار­دىڭ ءبارى دە بۇل جەردە ەشقانداي زاڭ بۇزۋ­شىلىقتىڭ بولماعانىن, سايلاۋدىڭ دەمو­كراتيالىق تالاپتارعا ساي وتكەنىن ايتتى. «№58 سايلاۋ ۋچاسكەسى تاڭعى 7.00-دەن باستاپ جۇمىس ىستەدى. تاڭداۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگى تۇسكە دەيىن دە, تۇستەن كەيىن دە ءبىر ءسات سايابىرسىمادى. تۇرعىندار سايلاۋعا كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇيمەن, كوبىسى بالا-شاعاسىمەن كەلدى. سايلاۋ ۇلكەن ۇيىم­شىلدىقپەن, دەموكراتيالىق تالاپ­تاردىڭ ءبارى ورىندالىپ, وتە دۇرىس ءوتتى. تەحنيكالىق تۇرعىدان ۇيىمداستىرىلۋى دا وتە جاقسى بولدى. سايلاۋ بارىسىندا قازاقستان زاڭدارى مەن نورمالارىنىڭ بارلىق تالاپتارى ورىندالدى. بۇل ورايدا ءبىزدىڭ ەشقانداي ەسكەرتۋىمىز بولعان جوق», – دەگەن پىكىر ءبىلدىردى تاۋەلسىز بايقاۋشى مۇرات سەمباەۆ. قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان». *قوستاناي كەشە قوستانايدا تاڭ اتقاننان جاپالاقتاپ جاۋعان ناۋرىزدىڭ اقشا قارى كەشكە دەيىن تىيىلعان جوق. سايلاۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن اسا سەزىنگەن قوستانايلىقتار ءولىارانىڭ مىنەزىن ەلەر ەمەس. ادەتتە, دەمالىس كۇنى تاڭەرتەڭ كوشەدە كىسى قاراسى از بولاتىن. ال سايلاۋ كۇنى بوراپ تۇرعان قارعا قاراماي, جاسى دا, كارىسى دە سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە اعىلدى. قوستاناي قالاسىنداعى №62 سايلاۋ ۋچاسكەسى ورنالاسقان وبلىستىق «ميراس» مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدى ساعات 10.00-دەن كەيىن حالىقتىق مەرەكەگە اينالعانداي بولدى. قالاداعى «اق داريعا» اجەلەر ءانسامبلى ءاندى باستاپ جىبەرگەن ەكەن. داۋىس بەرىپ شىققان سايلاۋشىلار جاپالاقتاپ جاۋعان اقشا قاردىڭ استىندا اجەلەر انىنە دوڭگەلەنە ۆالس بيلەي جونەلدى. «ەلىمىز امان بولسىن, جۇرتىمىز امان بولسىن! ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن داۋىس بەردىك», دەيدى ولار. بارلىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە سايلاۋ­شىلار تاڭەرتەڭگى 8.00-دەن كەلە باستادى. اسىرەسە, ساعات 10.00-عا قاراي داۋىس بەرەتىندەر كەزەككە تۇردى. – سايلاۋشىلار بەلسەندىلىگى وتە جوعارى, تۇسكە دەيىن ولار بىرنەشە رەت كەزەككە تۇردى. بۇرىن ادەتتە, تاڭەرتەڭگى مەزگىلدە نەگىزىنەن قۇسۇيقى اعا ۇرپاق وكىلدەرى كەلۋشى ەدى, بۇل جولى جاستاردىڭ بەلسەندىلىگى ريزا ەتتى, – دەيدى №62 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءتورايىمى ولگا مالىح. رەسپۋبليكالىق ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنشە, سايلاۋشىلاردىڭ داۋىس بەرۋى جونىنەن كۇندىزگى ساعات 10.00-دە قوستاناي وبلىسى توپ باستادى. وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ №21 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ داۋىس بەردى. – وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى سايلاۋ الدىندا ۇلكەن ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزدى. 357 ءىرى سايلاۋ ۋچاسكە­لەرىندە سايلاۋشىلاردىڭ مەكەنجاي ءمالى­مەتىن الاتىن بەكەتتەر قۇرىلدى. بار­لىق اۋداندار مەن قالالاردا كولل-ور­تا­لىق­تار سايلاۋشىلارعا قولايلىلىق تۋ­عىز­دى. بۇگىن بارلىق سايلاۋ ۋچاسكە­لەرىن­دە تۇرعىنداردىڭ داۋىس بەرۋى ءۇشىن كوم­مۋنالدىق جانە جول قىزمەتى ءۇزىلىسسىز جۇمىس ىستەيدى, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى. قوستانايلىقتاردىڭ داۋىس بەرۋ بەلسەن­دىلىگى قالالارمەن قاتار, اۋدانداردا, شالعاي اۋىلداردا جوعارى بولدى. سايلاۋ كۇنى 818 سايلاۋ ۋچاسكەسى وبلىستاعى 550 مىڭ سايلاۋشىلارىنا ەسىگىن ايقارا اشتى. وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسى تۇستەن كەيىن, ساعات 16.00 شاماسىندا وبلىس بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ 68 پايىزى ءوز تاڭداۋىن جاساعانىن ايتتى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». *قىزىلوردا سىر ەلىندەگى سايلاۋ قارقىندى ءوتتى. وبلىستىق, قالالىق, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا ۇسىنىلعان 362 كانديدات بەلگىلەنگەن 147 ورىننان ۇمىتكەر. بىلاي ايتقاندا, دەپۋتاتتىق 1 مانداتقا 2,5 كانديداتتان باسەكەلەس كەلىپ تۇر. ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا تىركەلگەن كانديداتتاردىڭ ورتاشا جاسىنا توقتالا كەتەيىك. وبلىستىق ءماسليحاتتا – 49 جاس, اۋداندىق ءماسليحاتتاردا – 45 جاس, ال قالالىق ءماسليحاتتا 41 جاس ايىرماسىمەن تۇر. سونداي-اق, 30 جاسقا تولماعان ازا­مات­­تاردىڭ سانى 16 پايىزدى قۇراسا, 30-60 جاس اراسىنداعى كانديداتتار 80 پايىزدى, 60-تان اسقان كانديداتتار قالعان 4 پايىزدى قۇرايدى. ۇمىتكەرلەر ىشىندە ەر ادامدار سانى – 295, نازىك جاندىلاردىڭ 67-ءسى دەپۋتاتتىق ورىنعا ءۇمىتتى. كانديداتتاردىڭ باسىم بولىگى جو­عارى ءبىلىمدى, ولاردىڭ ىشىندە مۇ­عالىم, ينجەنەر, ەكونوميست, زاڭگەر, دارىگەر, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ما­ماندارى مەن وزگە سالانىڭ وكىلدەرى بار. قالعان ۇمىتكەرلەر دە ارناۋلى ورتا جانە كاسىپتىك ورتا بىلىممەن قارۋلانعان. بارلىق تىركەلگەن كانديداتتاردىڭ 217-ءى ءوزىن ءوزى ۇسىنۋ جولىمەن, 143-ءى «نۇر وتان» پارتياسىمەن, 1-ءى «اۋىل» حدپپ, 1-ءى – «اقجول» قدپ-دان ۇسىنىلعان. 144 ۇمىتكەر «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەسى, 2-ەۋى «اۋىل» حدپپ, 1-ەۋى «اقجول» قدپ مۇشەسى بولسا, قالعان 222 كان­دي­دات پارتيالار قاتارىندا جوق. قىزىلوردا وبلىسىندا سايلاۋ بارىسىن 19 حالىقارالىق بايقاۋشى قاداعالادى. ولاردىڭ 10-ى ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنان بولسا, 7-ەۋى تۇركىتىلدەس ەلدەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ جانە 2-ەۋى تمد مەملەكەتتەرىنەن كەلگەن حالىقارالىق بايقاۋشىلار. سونىمەن قاتار, ساياسي پارتيالار وكىلدەرى, كانديداتتاردىڭ سەنىم بىلدىرگەن ادامدارى مەن قوعام­دىق ۇيىمداردىڭ 5000-عا جۋىق بايقاۋ­شىلارى جۇمىس جاسادى. وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسىنا ساي­لاۋ زاڭنامالارىنىڭ بۇزىلۋى جونىندە ارىز-شاعىم تۇسكەن جوق. حالىق ءماجى­لىس­تىڭ كەزەكتەن تىس, جەرگىلىكتى ءماس­لي­حات­تار­دىڭ كەزەكتى سايلاۋىنا بەلسەندى قاتىستى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». *ورال ناۋرىز ايى تۋعالى تۇنجىراپ تۇرعان اقجايىق اسپانى كەشەگى پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماس­ليحات­تار دەپۋتاتتارى سايلاۋى كۇنى جا­­دى­راپ سالا بەردى. ءشايداي اشىق كۇن. كوگىلدىر كوكتەمنىڭ ساف اۋاسى ساي­لاۋ­شىلار بەلسەندىلىگىن ودان ءارى كوتەرە ءتۇس­كەندەي اسەر قالدىردى. وبلىس­تا قۇ­رىلعان 520 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءبارىن­دە دە قىزۋ قاربالاس بايقالدى. تا­ڭەر­تەڭگى جانە تۇسكە دەيىنگى ۋاقىتتا پاي­دا بولعان سايلاۋشىلار كەزەگى مىڭ­دا­عان باتىسقازاقستاندىقتاردىڭ ءوز داۋىس­تارىن ەرتەرەك بەرىپ ۇلگەرۋگە اسىق­قان­دارىن ايقىن اڭعارتقانداي. باتىس قازاقستان وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى عايسا قاپاقوۆ, وڭىردە ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋ­تاتتىعىنا 580 ۇمىتكەر تىركەلگەنىن ءمالىم­دەدى. بۇل دەرەك ءبىر ورىنعا ءۇش ءۇمىت­كەر باق سىناعانىن, سايلاۋدىڭ مەيلىنشە تارتىمدى دا تارتىستى بول­عا­نىن كور­سە­تەدى. وڭىرگە ەۋروپاداعى قاۋىپ­سىزىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى مەن تمد-دان كەلگەن بايقاۋشىلار وبلىستاعى سايلاۋ ۇدەرىستەرى حالىقارالىق نورما­لارمەن بەكىتىلگەن تارتىپكە ساي وتكەنىن ايتىپ بەردى. سولاردىڭ ءبىرى رەسەي فەدە­راتسياسى ساراتوۆ وبلىستىق سايلاۋ كوميس­سياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يۋري بريزگالين قازاقستانداعى پار­لامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەي­دەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى سايلاۋىن وتكىزۋ مەن ۇيىمداستىرۋ ىسىندە ۇيرەنۋگە تۇراتىنداي جايتتار بار ەكەنىنە توق­تالدى. سونىمەن بىرگە, ول وڭىردەگى جاس سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگىنە كوڭىلى تولعانىن جەتكىزدى. بۇل فاكتور قازاقستاندا جاستاردىڭ ءوز مەملەكەتىنىڭ بولاشاعىنا سالعىرت, نەمقۇرايلى قاراي المايتىنىن كورسەتەدى, دەدى بايقاۋشى ودان ءارى. ءبىز كەشە ورال قالاسىنىڭ التىنشى شاعىن اۋدانىنداعى №502 سايلاۋ ۋچاس­كە­سىنەن داۋىس بەرىپ شىعىپ كەلە جات­قان جاس سايلاۋشىنىڭ ءبىرىن اڭگىمەگە تارت­قان ەدىك. ول ءوزىن ديانا ءابۋوۆا دەپ تانىستىردى. وبلىس ورتالىعىندا ورنالاسقان «كازترۋبپروم» جشس-دا تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى ينجەنەر بولىپ قىزمەت جاسايدى ەكەن. بيىلعى پارلامەنت سايلاۋىنا التى بىردەي ساياسي پارتيانىڭ قاتىسۋى ەلىمىزدىڭ دەمو­كرا­تيالىق تۇرپاتتاعى بەت-بەينەسىن تەرەڭ­دەتە تۇسەدى. پارتيالار باسەكەلەستىگى ەل­دىڭ دامۋى­­نىڭ ءبىر تۇتقاسى بولا الادى دەگەن ويدامىن. سوندىقتان دا, مەن باع­دار­­لاماسى ايقىن, ءىس-قيمىلى ناقتى پار­تيانىڭ بىرىنە داۋىس بەرىپ شىعىپ كەلە­مىن, دەدى ول گازەت تىلشىسىنە. ال «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ورال قالا­سىنداعى ءتىلشى قوسىنىنا شالعايداعى جاڭاقالا اۋدانىنان تەلەفون شالعان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, جاسى 93-كە كەلگەن قارت مايدانگەر ءماجيت جادانوۆ بۇعان دەيىن قالىپتاسقان ادەتىنشە سايلاۋ ۋچاسكەسىنە ەرتە كەلگەنىن حابارلاپ, ساي­لاۋ­دىڭ ۋاقىتىنان بۇرىن وتكىزىلگەنى داع­دارىستى ەڭسەرۋدىڭ تاپتىرماس ءبىر تەتىگى بولا العانىن ايتىپ بەردى. ورال وڭىرىندەگى سايلاۋ سەرپىلىسى جونىندەگى كەيبىر وي-ۇزىكتەرى وسىنداي. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ. *وسكەمەن شىعىس ءوڭىرى ءماجىلىس پەن ءماسليحات سايلاۋلارىنا ءبىر كىسىدەي بەلسەنە قاتىس­تى. ساعات 7.00-دە وڭىردەگى 1075 سايلاۋ ۋچاسكەسى داۋىس بەرۋشىلەرگە ەسىگىن ايقارا اشتى. بارلىق ۋچاسكەدە كونتسەرتتىك باعدارلاما مەن جارمەڭكە ۇيىمداستىرىلىپ, جەرگى­لىكتى ونەرپازدار ساياسي ماڭىزى زور شارانى شات-شادىمان مەرەكەگە اينالدىردى. وبلىس ورتالىعىندا سوڭعى جىلدارى بوي كوتەرگەن №19 شاعىن اۋداننىڭ تۇرعىندارى تاڭمەن تالاسا تۇرىپ, بيىل پايدالانۋعا بەرىلگەن №46 مەكتەپتە ورنالاسقان №95 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە داۋ­ىس بەرۋگە اعىلعانىنىڭ كۋاسى بولدىق. سونداي-اق, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەك­تەبىندە ورىن تەپكەن №2 جانە №1136 سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندەگى ۇزىن-سونار كەزەك تە شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ سايا­سي بەلسەندىلىگىنىڭ ايعاعىنداي اسەر قال­دىردى. ءساۋىر دانەباەۆ ەسىمدى اق­ساقال­دى سوزگە تارتقانىمىزدا, زەرلى شاپان كيگەن قازاقى قالىپتاعى قاريا ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىمەن قاتار كەلگەن سايلاۋدىڭ حالىقتىق مەرەكەگە اي­­نالعانىن ايتتى. تاڭداۋ جاساۋعا وتبا­سى­مەن كەلۋشىلەر قاتارىنىڭ كوبەيۋى دە شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ شىنايى ىقىلاسى ىسپەتتى. ماسەلەن, اتا-اجەسى, نەمەرەلەرىمەن بىرگە كەلگەن وسكەمەندىك كەنەشباەۆتار وتباسى №18 سايلاۋ ۋچاس­كەسىندە داۋىس بەردى. «بىزدەن 4 جاسار يسمايل ەسىمدى نەمەرەمىز دە قالعان جوق. ولار وسى كەزدەن باستاپ, وزدەرىنىڭ ساياسي قۇقىعى تۋرالى بىلگەنى ابزال», دەدى اۋلەتتىڭ اجەسى پاريحا بايدۋراحمانقىزى. ءوڭىردىڭ بارلىق قالالارى مەن اۋداندارىندا دا سايلاۋعا قاتىسۋشىلار دەڭگەيى جوعارى. ماسەلەن, كۋرچاتوۆ قالاسىندا 7664 سايلاۋشى بولسا, ولار­دىڭ 42 پايىزى تاڭعى ساعات 11.00-گە دەيىن ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ ۇلگەردى. سايلاۋ كۇنىندە ءوڭىر جاستارى الەۋ­مەتتىك جەلى ارقىلى حالىقتى داۋىس بەرۋگە شاقىرعان ەرەكشە ەستافەتانى باس­تادى. اعىلشىننىڭ «follow me», ياعني, «سوڭىمنان ەر» ماعىناسىن بەرەتىن سوزىمەن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنەن كۇردەلى سەلفي جاساپ, فوتوسۋرەتتەرىن الەۋمەتتىك جەلىگە ور­نالاستىرعان شىعىسقازاقستاندىق جاس­تاردىڭ باستاماسىن باسقا ايماقتار دا قولداپ, جالعاستىردى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». *پاۆلودار وبلىس ورتالىعىنداعى №59 سايلاۋ ۋچاسكەسى سۋۆوروۆ كوشەسى 3, №1 مەكتەپتە ورنالاسقان. ءوز ەلىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن تاڭداۋىن جاساۋعا كەلگەن ءاربىر تۇرعىن كەزەگى كەلگەندە كابيناعا قاراي ءوتىپ, داۋىس بەردى. وسى ۋچاسكەدە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ داۋىس بەرگەن زەينەتكەر ۆالەنتينا سوكولوۆا دەگەن قارت سايلاۋشى وسىنداي قارتتىق جاسىمدا داۋىس بەرەمىن دەپ ويلاعان دا جوقپىن. جاقسى ءومىر ادامعا ۇزاق عۇمىر سىيلايدى ەكەن. داۋىس بەرۋ – قازاقستاندىقتار ءۇشىن ماڭىزدى كۇن. بولاشاق قازاقستاندىقتار – نەمەرەلەرىمىز جاقسى ۋاقىتتا تىنىشتىقتا ءومىر ءسۇرسىن. سول ءۇشىن داۋىس بەرىپ تاڭداۋ جاسادىم, – دەيدى اجەي. ال ءبىز بۇدان ءارى قاراي بارىپ كورگەن №28 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە لەرمونتوۆ, كۋتۋزوۆ جانە پاۆلوۆ كوشەلەرى بويىندا تۇراتىن تۇرعىندار داۋىس بەردى. №28 اۋماققا تيەسىلى تۇرعىنداردىڭ جالپى سانى 1816 ادام. ەرتەڭگىلىك العاشقى بولىپ داۋىس بەرۋگە زەينەتكەر ءداۋىت اتا مەن اپامىز, ياعني راقىمعاليەۆتەر وتباسى كەلدى. سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءتورايىمى تىلەۋلەس قاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, اشىل­عان ۋاقىتتان باستاپ العاشقى ساعاتتا 50-دەن اسا سايلاۋشى كەلىپ داۋىس بەردى. جاق­سى بەلسەندىلىك كورسەتتى دەيدى. سايلاۋ بولىمشەسىندە 7 بايقاۋشى جۇمىس جاسادى. وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ №14 اۋماق بو­ي­ىن­شا سەنىمدى وكىلى ساۋلە يكساتوۆانىڭ ايتۋىن­شا, بايقاۋشىلاردىڭ نەگىزگى مىندەتى سايلاۋشىلار قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىن جانە سايلاۋدىڭ اشىق ءوتۋىن قاداعالاۋ. وسى بولىمشەگە تىركەۋلى 1816 تۇرعىننىڭ 32-ءسى دەنساۋلىقتارىنا بايلانىستى ءوز ۇيلەرىندە داۋىس بەردى. ولاردىڭ مەكەن-جايىنا كوميسسيا مۇشەلەرى ساعات 12-دەن باستاپ بيۋللەتەندەردى جەتكىزدى. سونداي-اق, كامەلەت جاسىنا تولىپ, العاش رەت داۋىس بەرەتىن 11 جاس تىركەلدى. وبلىستا 569 سايلاۋ ۋچاسكەسى جۇمىس جاسادى. وبلىستىق سايلاۋ كوميس­سيا­سىنىڭ ءتورايىمى ءاليا سابىر­حانوۆا­نىڭ ايتۋىنشا, جالپى, وبلىسقا تمد-دان 16 بايقاۋشى كەلگەن. ەقىۇ-دان كەلگەن باقىلاۋشىلار قاتارىندا اقش, اۆستريا, يرلانديا, گەر­مانيا, پولشا ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى اقسۋ, ەكى­باس­تۇز, قاشىر, باياناۋىل اۋدان­دارىندا وزدەرىنىڭ بايقاۋشىلىق ءمىن­دەتتەرىن اتقاردى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». *پەتروپاۆل وبلىستىق سايلاۋ كوميسسياسى بەرگەن مالىمەت بويىنشا 390 مىڭنان استام سايلاۋشى تىركەۋگە الىنىپ, باسىم بولىگى ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. تاڭعى ساعات ءتىلى 7-ءنى كورسەتىسىمەن وبلىس ورتالىعىنان شەتكەرى ورنالاسقان بوركي كەنتىندەگى №693 سايلاۋ ۋچاسكەسى ءوز ەسىگىن ايقارا اشتى. ۋچاسكە تابالدى­رىعىن ءبىرىنشى بولىپ استاناداعى مە­دي­تسي­نالىق ۋنيۆەرسيتەتتە وقيتىن ستۋ­دەنت قىز اتتادى. سۇراستىرا كەلە اتى-ءجونى فاتيما ءالجانوۆا ەكەنىن, اتا-اناسى تۇ­رىپ جاتقان قالاعا كەلگەنىن بىلدىك. وقۋ وزاتى العاش رەت داۋىس بەرگەنىن ماق­تا­نىش­پەن جەتكىزدى. وسىنداعى سايلاۋ ۋچاس­كەسىنىڭ ءتورايىمى جاننا بەرەجنايا 1436 سايلاۋشىنىڭ تىركەلگەنىن, ەكى بايقاۋشىنىڭ قاداعالاۋىمەن اينالىسىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. №692 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلگەنىمىزدە ادام قاراسىنىڭ مولدىعىن اڭعاردىق. 1652 سايلاۋشى ءۇشىن 6 كابينا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا دا پار­تيالار مەن جەرگىلىكتى ءماسليحات دەپۋ­تاتتىعىنا ۇمىتكەرلەردىڭ سەنىمدى وكىلدەرى ءوز ىستەرىنە قارقىندى قيمىلمەن كىرىسكەن. ايماق باسشىسى ەرىك سۇلتانوۆ وبلىستىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر شىعارماشىلىق ورتالىعىندا ورنالاس­قان №644 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە ءوز تاڭ­داۋىن جاساعاننان كەيىن باق وكىلدەرىنە سۇح­بات بەردى. ول ءوز سوزىندە سايلاۋدىڭ ما­ڭىز­دىلىعىن, مەملەكەت باسشىسى ەل­دىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن اۋقىمدى ءمىن­دەتتەر قويعانىن اتاپ ءوتتى. ساعات 10-دا سايلاۋ بارىسىن ءبىلۋ ماق­­­ساتىمەن وبلىستىق سايلاۋ كوميس­سيا­­سى­مەن حابارلاسقانىمىزدا ءوڭىر تۇر­عىن­دارىنىڭ 23,85 پايىزى بيۋللە­تەن ا­لعا­نىن, ع.مۇسىرەپوۆ, ءۋاليحانوۆ, ەسىل اۋدان­­دارىندا ساياسي بەلسەندىلىك بۇدان دا جو­­عا­رى ەكەنىن بىلدىك. وسى كەز­دە بۇرىن­نان كوز­تانىس امانگەلدى دەگەن ازامات تەلەفون سوعىپ, №640 ساي­لاۋ ۋچاسكەسىندە تۇرعانىن, تىزىمنەن اتى-ءجونىن تاپپاعاندىقتان, تاڭداۋ جا­ساي الماي وتىرعانىن رەنىشتى ءۇن­مەن ايتتى. مۇنداي وقيعانى ءبىز №635 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە دە كەزىكتىردىك. الايدا, كىنا كەيۋانانىڭ وزىنەن ەكەنىن سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ءتورايىمى گالينا ميتروفانوۆا بايىپپەن ءتۇسىندىرىپ, ماسەلەنى تەز-اق شەشىپ بەردى. اراگىدىك كەز­دەسكەن مۇنداي كەم-كەتىكتەر سايلاۋعا كولەڭكە تۇسىرە الماسى انىق. ساعات ءتىلى 12-ءنى نۇسقاعاندا ءسولتۇس­تىك­قازاقستاندىقتاردىڭ – 48,1, ساعات 14.00-دە 61,2, ساعات 18.00-دە 76,48 پايىزى ءوز تاڭ­داۋلارىن جاساعاندارى بەلگىلى بولدى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان». *تاراز جامبىل وبلىسىنىڭ سايلاۋ­شى­­لارى وتكەن ناۋقاندا اسقان بەل­سەن­دىلىك تانىتتى. وبلىستىق سايلاۋ كوميس­سياسىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنە قارا­عاندا, ءتۇس اۋعانشا-اق جامبىلدىق ساي­لاۋ­شىلاردىڭ جارتىسىنان استامى, ناق­تىراق ايتساق, 400767 داۋىس بەرۋشى ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ ۇلگەردى. بۇل جالپى سايلاۋشىلاردىڭ 76,3 پايىزىن قۇرايدى. ۋچاسكەلەردە سايلاۋشىلارعا بارلىق جاعداي جاسالعان. اۋلادا اسەم ءان قالىقتاپ, جاس ورەندەر كەلۋشىلەرگە ءوز ونەرلەرىن پاش ەتۋدە. تاراز قالاسىنداعى №50 سايلاۋ وكرۋگىنە داۋىس بەرۋگە العاش بولىپ كەلگەن 18 جاستاعى قۋانىش التىنبەك پەن بوتاگوز الىباەۆانىڭ قۋانىشتان جۇزدەرى بال-بۇل جانادى. ەكى جاس ەل تاعدىرى شەشىلەتىن جاۋاپتى ساتكە بەي-جاي قاراي المايتىندارىن ايتادى. «بۇل سايلاۋ ۋچاسكەسى ورنالاسقان №53 ورتا مەكتەپ مەنىڭ ءبىلىم العان شاڭىراعىم. سوندىقتان, بۇل عيمارات مەن ءۇشىن وتە ىستىق. تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە جەتكەنشە اسىق بولدىم, بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. ءبىز ەلدىڭ ىنتىماعى, تاتۋلىعى, تۇراقتىلىعى ءۇشىن داۋىس بەردىك. سەبەبى, ەل كەلەشەگى – بۇل ءبىزدىڭ دە كەلەشەگىمىز. ونى جاقسى تۇسىنەمىز. ءبىز بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە, تۇراقتىلىقتا ءومىر سۇرگىمىز كەلەدى. ول ءۇشىن كەلەشەك ۇرپاعىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن سەنىمدى بولۋىمىز كەرەك», دەيدى قۋانىش التىنبەك اعىنان جارىلىپ. ارينە, ءار سايلاۋ ەلدى بىرلىككە شاقى­رىپ, جۇرتتى ەڭبەككە ۇيىتۋى قاجەت. بۇل كۇنى ءوز تاڭداۋلارىن جاساۋعا اسىققان كوپ جۇرتتىڭ شات-شادىمان كوڭىل-كۇيلەرىن بايقاپ, ىنتىماعى مەن بىرلىگى جاراسقان ەل ەكەنىمىزدىڭ تاعى دا ءبىر نىشانىن كورگەندەي قۋانىپ قالدىق. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتى تۇسىرگەن اقادىل رىسماحان. *تالدىقورعان بۇل كۇنى جەتىسۋ جەرىندە كۇن شايداي اشىق بولدى. جادىراي ءارى ادەمى كيىمدەرىن جاراستىرا كيىنگەن اۋىلدار مەن قالالاردىڭ تۇرعىندارى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە قاراي اعىلدى. ءار ۋچاسكەگە كىرەر ەسىكتە سىپايى عانا سالەم بەرە جول نۇسقاعان جاندارعا العىستارىن اعىتقان قاريالار مەن اجەلەر جەكە كۋالىكتەرىن كورسەتىپ, ءتيىستى بيۋللەتەندەرىن العان سوڭ, پەردە ىشىنە ەنىپ ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ, شىعىپ جاتتى. بەيبىت ءومىر مەن جاراستى تىرلىككە تاۋبە ەتكەن قاريالاردىڭ ءبىرى – 111 جاستاعى قانياحان تۇقاەۆا تالعار اۋدانى, تۇزدىباستاۋ اۋىلىنداعى №931 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىنا ساي ازاماتتىق مىندەتىن ءارى پارىزىن وتەسە, ەڭ جاس سايلاۋشى مارجان سەيتقوجا رايىمبەك اۋدانى № 627 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە داۋىس بەردى. نەگىزى الماتى وبلىسى بويىنشا 990021 سايلاۋشى داۋىس بەرۋى كەرەك بولسا, بۇل كۇنى ساعات 16.00-گە دەيىن 889877 سايلاۋشى, ياعني 89,88 پايىزى ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ ۇلگەردى. تاعى ەرەكشە ايتا كەتەر جايت جەتىسۋ جەرىندە 103 ەتنوس وكىلدەرىنىڭ بىردە-ءبىرى ساياسي ناۋقاننان شەت قالمادى. ادامداردىڭ جادىراعان ءجۇزى, اسىقپاي-اپتىقپاي سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلىپ-كەتۋلەرى دە ەلدەگى تىنىشتىقتىڭ بەرىك ورىن العاندىعىن ايقىن كورسەتەدى. بۇل كورى­نىستەرگە تالدىقورعانعا قىسقا مەر­زىم­گە بايقاۋشى بولىپ گەرمانيادان كەل­گەن بريدجەت دايبەر جانە رەسەيلىك الەكساندر شالاح كۋا بولعانىن دا ايتا كەتكەن دۇرىس. ءبىر كىسىدەي ازاماتتىق پارىزىن وتەۋشىلەر قاتارىندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆتا تالدىقورعانداعى №866 سايلاۋ ۋچاس­كەسىندە ءوز تاڭداۋىن جاسادى. ءسويتىپ, ەل بىرلىگىندە وزىندىك ورىن الاتىن بۇل سايلاۋ دا اشىقتىق پەن جاريالىلىقتى ايقىن كورسەتتى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان».  *شىمكەنت سايلاۋدا دۇرىس تاڭداۋ جاساۋ ەلدىڭ ەرتەڭىن ەڭسەلى ەتەدى. جاسى جۇزدەن اسسا دا, ەكى عاسىردىڭ ءدامىن تاتسا دا ءتاتتى ومىرگە قۇلشىنىسىن جوعالتپاعان, بولاشاق ءۇشىن الاڭدايتىن قازىعۇرتتىق كەيۋانا جازيرا اپايدى سايلاۋ ۋچاسكەسىنە جەتەلەگەن وسى كۇش. ءبىرىنشى بولىپ تاڭداۋىن جاساپ, ساياسي ناۋقاننىڭ دۇرىس ءوتىپ, ازاماتتاردىڭ ەل پايداسىنا جۇمىس جاساۋىنا باتاسىن بەردى. كۇندىزگى ساعات 14.00-گە دەيىن وبلىس­تاعى سايلاۋشى­لاردىڭ 68,70 پايىزى ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ قويدى. ال قاي اۋداندار بەلسەندى دەسەك, وسى مەزگىلگە دەيىن شاردارا اۋدانىنىڭ سايلاۋشىلارى 72,20 پايىز داۋىس بەردى. ودان كەيىن سايرام جانە وتىرار اۋداندارى كەلەدى. ون سەگىزىنشى ناۋرىزعا دەيىنگى مالىمەت بويىنشا, 812 ۇمىتكەر تىركەلگەن بولاتىن. ونى جىكتەر بولساق, وبلىستىق ماسليحاتقا 127 ازامات, اۋداندىق ماسليحاتقا 488 ازامات, قالالىق ماسليحاتقا 197 ازامات سايلاۋعا ءتۇستى. ءبىر ورىنعا 2,6 ۇمىتكەر باعىن سىناۋدا. سايلاۋدىڭ دۇرىس ءوتىپ جاتقانىنا ءوزىمىز دە كوز جەتكىزدىك. ءوز ۋچاسكەمىزدە وتباسىمىزبەن تاڭداۋ جاسادىق. بايقاۋ­شى­لار قاي-قايسىندا دا كوپ. ءتارتىپ ساق­شىلارى, جەدەل جاردەم ماشيناسى سياق­تى كەرەكتىڭ ءبارى بار. شەتەلدەن ارنايى كەلگەن سايلاۋدى بايقاۋشىلار دا كەزەك-كەزەگىمەن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە ءجۇر. كۇندىزگى ساعات 16:00-گە دەيىن وڭ­تۇس­تىك­تە 80,92 پايىز سايلاۋشى ءوز تاڭ­داۋ­لارىن جاساپ ۇلگەردى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان».