كەز كەلگەن ۇلتتىڭ ءوزىنە ءتان قانشاما جىلدان بەرى قاراي قالىپتاسىپ كەلە جاتقان سالت-ءداستۇرى, اتا تانىمى بولادى. الايدا, ونى بەرىك ۇستانۋ مىنا جاھاندانۋ كەزەڭىندە تىم قيىنعا سوعىپ بارادى. قالاي دەسەك تە, ۇلت ۇلت رەتىندە ساقتالىپ قالۋى ءۇشىن سونىڭ ءبارى ماڭىزدى. ءبىزدىڭ قازاق حالقىنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى بەرەكەلى تىرشىلىگى, باياندى بىرلىگى ءبىر جاعىنان وسىناۋ بابا اماناتىنا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراعانىنان بولسا كەرەك. البەتتە, جوعىن تۇگەندەپ, بارىن قاستەرلەي بىلگەن حالىقتىڭ بولاشاعى دا جارقىن بولماق. سونداي قاستەرلى, قادىرلى مۇرامىزدىڭ ءبىرى – ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيى ءاز ناۋرىزدى العاش رەت كەڭ كولەمدە اتاپ وتكەلى وتىر. وعان ارنايى باعدارلاما دايىندالىپ, ءىس-شارالار لەگى 10 كۇنگە جوسپارلانعان. دىتتەگەنىمىز – ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ دامۋىنا كۇش سالا وتىرىپ, سالت-ءداستۇرىمىزدىڭ ناسيحات جۇمىستارىن جاڭعىرتۋ. جاڭارۋدىڭ باستاۋى بولىپ تابىلاتىن جىل باسىن بۇكىل ۇجىم بولىپ ءسان-سالتاناتپەن قارسى الماق. ەندىگى كەزەكتە باعدارلاما بارىسىنا قىسقاشا توقتالىپ وتسەك.
14 ناۋرىز امال كۇنىمەن باستاۋ الاتىن شارالاردىڭ جالپى مازمۇنى تەكتى قازاق حالقىنىڭ تاريحىنان سىر شەرتەدى. ونىڭ ۇستىنە, مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرالعان كوماندالار ارقان تارتۋدان, اسىق اتۋدان ءوزارا جارىسقا تۇسكەلى وتىر. وسىلايشا ناۋرىز ايى – ۇلتتىق ويىن تۇرلەرىنىڭ ۇلىقتالاتىن ۋاقىتى ەكەنىن ىسپەن كورسەتۋ.
16 ناۋرىز كۇنى «ناۋرىز – جىل باسى» دەگەن تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل وتەدى. وعان ەتنوگرافتار, تاريحشىلار قاتىسادى. شارانىڭ باستى ماقساتى – ناۋرىز مەيرامىن تويلاۋدى ۋاقىت تالابىنا ساي تۇرلەندىرۋ جۇمىستارىن اقىلداسۋ, ءوزارا تالقىعا سالۋ. زيالى قاۋىمنىڭ ۇسىنىستارى قوعام تالقىسىنا سالىنىپ, ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن جالپىحالىقتىق مەرەكەگە اينالدىرۋ ءۇشىن بارىنشا جۇمىس جۇرگىزىلەتىن بولادى.
وسىناۋ 10 كۇندىك باعدارلامانىڭ ىشىندە قايىرىمدىلىق شاراسى دا قامتىلعان. اتاپ ايتقاندا, 15 ناۋرىز كۇنى بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان بالالار «تۇساۋكەسەر» ءراسىمىنە قاتىسادى. قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن بۇل ءداستۇرىمىزدىڭ ۇلتتىق مۋزەيدىڭ شاڭىراعى استىندا كورىنىس تابۋى جاڭا باستامالاردىڭ باسى بولايىن دەپ تۇر. اتالعان شارادا بالالار ءۇيىنىڭ بىرنەشە تاربيەلەنۋشىسىنىڭ تۇساۋى كەسىلەدى. بۇدان بولەك, جاڭادان شاڭىراق كوتەرگەن جاس جۇبايلارعا ارناپ «اق بوساعا» ءراسىمى ۇيىمداستىرىلادى. ەل اعالارى جاستارعا باتا بەرىپ, وتباسى بولۋدىڭ ماڭىزى تۋرالى اقىل-كەڭەستەر ايتادى. بۇل جوبالار مۋزەيدىڭ الەۋمەتتىك پارىزىن اتقارۋ ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن بولادى.
17 ناۋرىز كۇنى مەكتەپ وقۋشىلارى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ويىندارى» تاقىرىبىندا اشىق ساباق وتەدى. اشىق ساباقتىڭ باستى ماقساتى – ۇلتتىق مۇرالارىمىزدى اسپەتتەي وتىرىپ, جاس ۇرپاقتىڭ كوڭىلىنە وي سالىپ,جۇرەگىنە قازاقى رەڭ بەرۋ.
سونىمەن قاتار, 10 كۇن بويى بالالاردىڭ قۇرمەتىنە ارنالعان «قوش كەلدىڭ, ءاز ناۋرىزىم!» ءىس-شاراسى جۇرگىزىلەدى. بۇل رەتتە بالاقايلاردى مەرەكەلىك كونتسەرتتەر مەن قىزىقتى قويىلىمدار كۇتىپ تۇر.
ايتا كەتەيىك, ۇلتتىق مۋزەي قوناقتارى ناۋرىز ايى بويى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنە ارنالعان كورمەلەرگە قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار. مەرەكەنىڭ قۇرمەتىنە تىگىلگەن كيىز ءۇيدى تاماشالاپ, اقتان ءدام تاتا الادى.
وسىناۋ تىڭ باستامالاردىڭ دايىندىق جۇمىستارى باستالىپ تا كەتتى. وعان بارلىق مۋزەي قىزمەتكەرى جۇمىلدىرىلعان. دالا زاڭىن تەرەڭ مەڭگەرگەن اتا-بابالارىمىزدىڭ اماناتتاپ تاپسىرعان وسىنشاما دۇنيەسىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ جانە ونىڭ ءومىرشەڭدىگى جولىندا جۇمىس جاساۋ ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن مادەنيەت ورداسىنىڭ باستى ميسسياسى. سونىڭ ءبارىن ابىرويمەن وتكىزسەك, العا قويعان ماقساتتارىمىزدىڭ ورىندالعانى. ۇلتتىق ناقىشتاعى يگىلىكتى ءىس-شارالاردىڭ كورەرمەنى بولىپ, جىل باسىن بىزبەن بىرگە قارسى الۋعا شاقىرامىز.
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن, اعايىن!
جازيرا كۇلباەۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.