قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى حاسان روۋحاني اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا ەكى مەملەكەتتىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
جاقىندا گازەتىمىزگە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى (يدم) اسەت يسەكەشەۆ باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ يرانعا بارىپ كەلگەنى تۋرالى جازىلعان بولاتىن. وسى ساپار بارىسىندا يراننىڭ بىرقاتار رەسمي وكىلدەرىمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر جانە جۇزدەن اسا يراندىق كومپانيالارمەن بولعان ەكىجاقتى كەلىسىمدەر الداعى ۋاقىتتا بىرلەسكەن جوبالار رەتىندە ءوزىنىڭ جەمىستى ناتيجەلەرىن بەرەتىن بولادى.
كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ ءماسليحات زالىندا وسى ساپار بارىسىندا ۇيىمداستىرىلعان بيزنەس-فورۋمعا قاتىسقان ءبىر توپ لاۋازىمدى ادامدار ونىڭ ناقتى قانداي ءناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەنى تۋرالى ايتىپ بەردى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسقاندار اراسىندا يدم-ءنىڭ يندۋستريالىق جانە ونەركاسىپتىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى امانياز ەرجانوۆ, «KAZNEX INVEST» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەيىرجان مايكەنوۆ, «بايتەرەك» ۇبح باسقارماسىنىڭ مۇشەسى, اتقارۋشى ديرەكتورى ەرسايىن حاميتوۆ, ەادب استاناداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ەرلان بايداۋلەت, «قازگەولوگيا» اق باسقارما توراعاسى عالىم نۇرجانوۆ بولدى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ەكى ەلدىڭ بيزنەس وكىلدەرى بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇمىستى بەلسەندى جۇرگىزۋ جونىندە كەلىسكەنى ايتىلدى. سونىڭ ىشىندە ساۋدا جانە ينۆەستيتسيا باعىتى بويىنشا جۇمىستارعا بارىنشا باسىمدىق بەرىلەتىن بولىپتى.
قازاقستان مەن يران ىسكەر توپتارىنىڭ كەزدەسۋى بارىسىنداعى ەكىنشى شەشۋشى باعىت – كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق. بۇل رەتتە, ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ومىرگە كەلگەن ۇلى جىبەك جولى باعدارلاماسى تۇعىر رەتىندە قاراستىرىلماق. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندا سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن تەمىرجول توراپتارى ارقىلى قىتاي مەن يراندى بايلانىستىراتىن ترانسكونتينەنتالدىق ءدالىز ارقىلى العاشقى جۇك تيەگەن پويىزدىڭ يرانعا كەلۋى سونىڭ ايقىن دالەلى بولماق.
سونىمەن بىرگە, كەزدەسۋلەردە اۋە باعىتتارىنىڭ جيىلىگىن ارتتىرۋ, ەكى مەملەكەت بانكتەرى اراسىندا شەتەل ۆاليۋتاسىمەن ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ, ۆيزالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋ جانە باسقا وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانعان. بيزنەس-فورۋم جانە «ساۋدا ميسسياسى» شەڭبەرىندەگى كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستاندىق KAZNEX INVEST ۇلتتىق اگەنتتىگى, «بايتەرەك» ۇبح جانە ۇكپ ۇسىنعان ناقتى جوبالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ماسەلەسى كەڭىنەن تالقىلانعان. بۇل وتىرىستارعا 250 قازاقستاندىق جانە مىڭعا جۋىق يراندىق كومپانيا وكىلدەرى قاتىسقان.
ەكى مەملەكەتتىڭ جەتەكشى ىسكەر توپتارىنىڭ وكىلدەرى باس قوسقان وسى اۋقىمدى بيزنەس-كەزدەسۋلەردە تاراپتار نەگىزىنەن ەكى شەشۋشى باعىتقا باسا نازار اۋداردى. ول – قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جانە ەكى ەلدىڭ جاڭا ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن اشۋ. «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسشىلىعى يراندىق كومپانيا جەتەكشىلەرىمەن قازاقستان ءونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ جانە جوبالاردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سونىمەن بىرگە, قازبا بايلىقتارى جانە تاۋ-مەتاللۋرگيا كەشەنى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق بايلانىستار ماسەلەسىنە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلدى.
بيزنەس-فورۋم اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى «قازگەولوگيا» اق جانە IMIDRO (يراننىڭ تاۋ-كەن ونەركاسىبىن دامىتۋ جانە جانداندىرۋ ۇيىمى) اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. يرانعا قازاقستاندىق لوكوموتيۆ, ەلەكتروۆوز, رەلس, جۇك جانە جولاۋشىلار ۆاگوندارىن ساتۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس كومپانياسىنان 70 ەلەكتروۆوزدى, «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس-نەن 75 ماگيسترالدىق تەپلوۆوزدى, «اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋىتى» جشس-نەن 130 مىڭ توننا كولەمىندەگى رەلستەردى جانە «RAILWAYS SYSTEMS» كومپانياسىنان 5000 بىرلىك جۇك ۆاگونىن يراندىق رىنوكقا جەتكىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعان. سونداي-اق, يراندىق ديلەرلەر قازاقستاندىق 1000 اۆتوكولىكتى ساتىپ الۋعا ىنتا بىلدىرگەن. كەلىسسوزدەر قورىتىندىسىندا ەنەرگەتيكا, مۇناي-گاز, كوممۋنيكاتسيالىق جابدىقتار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى مەن باسقالاردى جەتكىزۋ كەلىسىمدەرىنە دە قول جەتكىزىلگەن ەكەن.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەت: http://rus.azattyq.org/