ەلىمىز تاريحىندا ۇلى جەڭىستىڭ ەرەكشە ورىن الاتىنى ءسوزسىز. جەڭىس ەل مەن ۇرپاق ءۇشىن ۇرانداتىپ سوعىسقا قاتىسقان ساربازداردىڭ قانى تەككە توگىلمەگەندىگىنىڭ ايعاعى. ۋاقىت وتسە دە «ەر ەسىمى – ەل ەسىندە» دەمەكشى, ەشكىم ەشقاشان ۇمىتىلمايدى.
ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا وراي بەيبىت زامان ءۇشىن مايداندا قان كەشىپ, ەرلىگىمەن تانىلعان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ىسقاق ىبىراەۆ تۋرالى ءسوز قوزعاماقشىمىن.
ىسقاق ىبىراەۆ 1911 جىلدىڭ 10 مامىرىندا قىزىلجار ۋەزى قاراتال اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1942 جىلدىڭ شىلدەسىندە 12 جىلداي مۇعالىم بولىپ قالامنان باسقا قارۋ ۇستاماعان ىسقاق ىبىراەۆ كەڭەس اسكەرى قاتارىنا شاقىرتىلادى.
سول جىلدىڭ قازان ايىندا پريبالتيكا مايدانىنا جىبەرىلىپ, 50-پولكتىڭ روتا كومانديرىنىڭ ساياسي ءبولىم جونىندەگى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاردى. ىسقاق ىبىراەۆ 1944 جىلى 1-بەلارۋس مايدانىنىڭ 5-ەكپىندى ارمياسىنا قاراستى 60-گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى 177-گۆارديالىق اتقىشتار پولكىنىڭ ۆزۆودىن باسقارادى. 1945 جىلدىڭ قاڭتارىندا ۆيسلانىڭ باتىس جاعالاۋى پلاتسدارمدارىنان 1-بەلارۋس جانە 1-ۋكراينا مايداندارى قاتىسقان تاريحقا ۆيسلا-ودەر وپەراتسياسى اتىمەن ەنگەن ۇرىس جولدارى باستالدى. وسى شايقاستا ودەر وزەنىنەن ءوتۋ كەزىندە اتامىز باستاعان ۆزۆود جاۋدىڭ ءىرى قورعانىس تىرەگىن باسىپ الىپ, قاھارماندىقتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتتى. شابۋىلعا شىققان 5-ءشى ەكپىندى ارميانىڭ بولىمشەلەرى جاۋدىڭ قىر سوڭىنا ءتۇسىپ, ءبىر سەلوعا جاقىنداي بەرگەندە ۇلكەن بوگەتكە تاپ بولادى. بۇل جەرگە بۇرىن جەتكەن نەمىستەر الدىن الا بەكىنىس دايىنداپ, ورنالاسىپ ۇلگەرگەن ەكەن. جاۋدىڭ مينا كومگەن جەرىندە ءبىرسىپىرا ساربازدار قازا تاۋىپ, وتە الماعان سوڭ ساپەرلەردى كۇتەدى. ۇرىس اراسىنداعى ءۇزىلىس كەزىندە ءوزىنىڭ جاۋىنگەرلەرىن دۇشپان ميناسىن زالالسىزداندىرۋعا ۇيرەتكەن ىسقاق ىبىراەۆتىڭ جاۋىنگەرلەرى توقتاماي ىلگەرىلەي بەرەدى. گيتلەرشىلەر مينومەت, پۋلەمەت وعىن جاۋدىرىپ تۇرعاندا ىسقاق تايسالماستان العا شىعىپ, ۆزۆودىمەن مينا دالاسىنان وتكەل سالدى. سويتەدى دە, بۋدە-اۆگۋستوۆ سەلوسىنداعى دۇشپان بەكىنىسىنىڭ وڭ جاق قاناتىنان كەلىپ باس سالادى. ولارعا قارسى شىققان نەمىس تانكىلەرىنىڭ ەكەۋىن جايراتقان سوڭ جاۋ سولداتتارى ورنالاسقان ترانشەياعا باسىپ كىرگەن ىبىراەۆتىڭ ساربازدارى قويان-قولتىق ۇرىستا نەمىستىڭ كۇشىن جويدى.
بۇدان ءارى قوزعالعان جاۋىنگەرلەر سەلو شەتىندە جاۋ دزوتىنا تاپ بولادى. وسى جەردە ەكى توپقا بولىنگەن ساربازدار قوسىمشا ەكى دزوتتى ىسكە قوسپاق بولعان جاۋدىڭ تۋ سىرتىنان شىعىپ, شابۋىل جاسايدى. ءسويتىپ, اسكەري ايلا-ءتاسىلدىڭ ارقاسىندا جاياۋ اسكەرگە ءارى قاراي جول اشىلادى. ىبىراەۆتىڭ ساربازدارى سالعان ىزىمەن مينا دالاسىن ەش شىعىنسىز وتكەن بولىمشەلەردىڭ بىرلەسكەن شابۋىلىنا تويتارىس بەرە الماعان نەمىستەر سەلوعا قاراي شەگىنۋگە تۋرا كەلەدى. بۇل شايقاستان سوڭ مالو-بوجە ەلدى مەكەنىنىڭ جانىنداعى ودەر وزەنىنىڭ ارعى بەتىندەگى الاڭقايدا ورنالاسقان جاۋ ءبىزدىڭ اسكەرگە قارسى تويتارىس بەرۋگە تىرىسىپ باقتى. گۆارديا لەيتەنانتى ى.ىبىراەۆ ۆزۆودتى ەكىگە ءبولىپ, ارقايسىسىنا جەكە-جەكە مىندەتتەر جۇكتەدى. وزىمەن بىرگە 6 ساربازدى ەرتكەن ول تۇسكەن تۇماننىڭ ارقاسىندا وزەندى ەش دىبىس شىعارماستان كەسىپ ءوتىپ, نەمىس قۇرامىنا شابۋىلعا شىعىپ, جاۋدىڭ نازارىن وزىنە بۇرادى. ىبىراەۆتىڭ ازعانتاي توبىن جويۋعا بار كۇشىن سالعانمەن, جاۋ ءوز دەگەنىنە جەتە المادى. كۇن باتا ءبىر توپ ساربازعا كومەككە جەتكەن وزگە بولىمشەلەردىڭ اسكەريلەرى لەيتەنانت ى.ىبىراەۆ باستاعان شاعىن توپتىڭ ونداعان جاۋدىڭ كوزىن قۇرتقاندىعىن بايقايدى.
ۇرىستا اۋىر جارالانعانىمەن, ۇرىس دالاسىن تاستاماعان ىسقاق اتامىز قاتارداعى جاۋىنگەرلەرگە ەرلىكتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتتى. قازاق حالقىنىڭ ادال ۇلى, تالانتتى وفيتسەر ىسقاق ىبىراەۆتىڭ جاۋىنگەرلىك ەرلىگى جوعارى باعالانىپ, وعان 1945 جىلى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلدى.
1945 جىلدىڭ تامىز ايىندا تۋعان وڭىرگە ورالعان ى.ىبىراەۆ 1946 جىلدىڭ قىركۇيەگىنە دەيىن وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى بولدى. 1948 جىلدارى الماتىدا جوعارى پارتيا مەكتەبىن ءبىتىرىپ, ۇزاق جىلدار وسى سالادا قىزمەت ەتتى.
كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ىسقاق ىبىراەۆ 1965 جىلدىڭ 13 شىلدەسىندە قاراپايىم سوقىرشەكتەن قايتىس بولدى.
ۇلى وتان سوعىسى – اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىزدىڭ مايدان شەبىندەگى تەڭدەسى جوق ەرلىگى مەن قاجىر-قايراتىنىڭ, بىرلىگىنىڭ دالەلى. 1969 جىلدىڭ 9 مامىر كۇنى ىسقاق ىبىراەۆ اتىنداعى كەڭشاردا كەڭەس وداعى باتىرىنا ەسكەرتكىش ورناتىلدى. سونداي-اق, سەرگەەۆكا قالاسىنىڭ كوشەلەرىنىڭ بىرىنە, بۇگىندە وندىرىستىك بىرلەستىك بولىپ قايتا قۇرىلعان, سول كەزدەگى كەڭشارعا باتىردىڭ ەسىمى بەرىلدى.
وتان الدىنداعى ەرلىگى ءۇشىن ىسقاق ىبىراەۆ لەنين, «قىزىل جۇلدىز» وردەندەرىمەن, «1941-45 جىلدارى ۇلى وتان سوعىسىندا گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن», «ۆارشاۆانى ازات ەتكەنى ءۇشىن»مەدالدارىمەن, كەيىن «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىمەن, باسقا دا كوپتەگەن مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.
سامال ساحاتوۆا,
اقمولا كولىك پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى.