ۇلتىمىزعا ۇستاز بولعان ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىق مەرەيتويى وسى اپتادا, 6-7 تامىز كۇندەرى سەمەي شاھارىندا باستالىپ, اقىننىڭ تۋعان ولكەسى – اباي اۋدانىندا وتەدى. حاكىمنىڭ ءدۇبىرلى تويى قارساڭىندا اقىننىڭ اتىن يەلەنگەن ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ءھام تويعا دايىندىعى تۋرالى اباي اۋدانىنىڭ اكىمى تۇرسىنعازى مۇساپىربەكوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– تۇرسىنعازى جانتۇياق ۇلى, ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتىپ وتىرعان اباي جەرى – حالقىمىزدىڭ رۋحاني تۇرعىدا ءتاۋ ەتەتىن ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى. اباي تويى – ءيىسى قازاقتىڭ تويى. اڭگىمەمىزدى اۋداننىڭ بۇگىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنان باستاساق. – ءيا, بۇل – حالىقتىق مەرەكە. اباي تويى ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدە اتالىپ ءوتىپ جاتقان قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن اتا زاڭىمىزدىڭ 20 جىلدىعى جانە ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى اياسىندا وتكىزىلەدى. بۇگىندە وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ باسشىلىعىمەن ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىق مەرەيتويىن لايىقتى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ءۇشىن وڭىردە, اۋداندا قىزۋ دايىندىق ءجۇرىپ جاتىر. ەڭ باستىسى, اتالعان تويدى اۋداننىڭ جوعارى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرىمەن قارسى الىپ وتىرمىز. اباي اۋدانىندا نەگىزگى ءوندىرىس – مال شارۋاشىلىعى. اۋدانداعى مال باسى ءوز ءتولى ەسەبىنەن جانە مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ ماقساتىنداعى ساتىپ الۋ جولىمەن ءوسىپ كەلەدى. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وندىرۋمەن 512 شارۋا قوجالىعى جانە 3441 جەكەمەنشىك قوسالقى شارۋاشىلىق اينالىسۋدا. ءبىر قۋانتارلىعى, اۋداندا اسىل تۇقىمدى مالدىڭ ۇلەس سالماعى 21 پايىزعا جەتتى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا رەسپۋبليكا اۋداندارىنىڭ اراسىندا 7-ءشى ورىنعا تابان تىرەپ وتىرمىز. بولاشاقتا مال ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن بارىنشا جەتىلدىرىپ, ونىڭ ءونىم وندىرۋدەگى ۇلەس سالماعىن ارتتىرۋعا ءتيىستىمىز. مال باسى جىلما-جىل ءوز ءتولى ەسەبىنەن, ۇكىمەتتىك باعدارلامالار قولداۋىمەن ءوسىپ, بۇرىنعى كەڭەس داۋىرىندەگى سانعا جەتىپ قالعانىن ايتا كەتكەنىمىز ورىندى.
«جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» باعدارلاماسى بويىنشا كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتى دامىتۋ جولىندا بيىل اۋدانعا 52,5 ملن. تەڭگە قارجى ءبولىندى. قاراۋىل اۋىلىنداعى ساياباقتاردى جانە كوشەلەردى كوگالداندىرۋ, اباتتاندىرۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا. «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا قاسقابۇلاق اۋىلىندا بالالار ويىن الاڭى سالىنىپ, قاراۋىل, كەڭگىرباي بي, قۇندىزدى, كوكباي, سارجال, ارحات, توقتامىس جانە مەدەۋ اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. اۋدان ورتالىعىنداعى بارلىق كوشەلەر اسفالتتالىپ جاتىر. مۇنداي ءۇردىس بارلىق ەلدى مەكەندەردە جالعاسىن تابۋدا. قاراۋىل اۋىلىندا قىركۇيەك ايىندا 140 ورىندىق بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلمەك. بىلتىر سارجال اۋىلىندا زامان تالابىنا ساي جاڭا مەكتەپ, مادەنيەت ءۇيى, توقتامىس, ارقات اۋىلدارىندا مادەنيەت ءۇيى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. «تۋعان جەرگە – تاعزىم» اكتسياسى اياسىندا يگىلىكتى ءىس-شارالار جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. اتالعان اكتسيا اياسىندا اۋدان ورتالىعىندا انەت باباعا, شاكارىم قاجىعا, كەڭگىرباي بيگە, جانىبەك كارمەنوۆكە ەسكەرتكىش قويىلسا, سارجال, كەڭگىرباي بي, قۇندىزدى, كوكباي, قاسقابۇلاق اۋىلدارىندا ساياباقتار جوندەلىپ, ەسكەرتكىشتەر قويىلدى. ارقات اۋىلىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ز.بەلىباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى تۇعىرىنا قوندى. وتكەن جىلى اۋدانىمىزدىڭ تۋماسى, بەلگىلى مەتسەنات شىڭعىس قۇلجانوۆتىڭ دەمەۋشىلىگىمەن قاراۋىلدا جالپى قۇنى 120 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىن سپورت كەشەنى بوي كوتەردى. مەكتەپ بىتىرگەنىنە 10, 20, 30 جىل تولعان تۇلەكتەردىڭ تۋعان اۋىلىنا قانداي دا ءبىر يگىلىكتى ءىس جاساۋى جولعا قويىلدى. تۇلەكتەر اۋىلداردى كوركەيتۋگە, اباتتاندىرۋعا, ساياباق, ويىن الاڭدارىن جاساۋعا, تاعى باسقا يگىلىكتى شارالارعا بەلسەنە ءۇن قوسىپ كەلەدى. وسى اكتسيا اياسىندا 2015 جىلى جوسپار بويىنشا 82 ملن. 660 مىڭ تەڭگەنىڭ 27 جوباسى ىسكە اسىرىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ۇبت ناتيجەسى بويىنشا اۋدان تۇلەكتەرىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيى ءوسىپ كەلەدى. 2014-2015 جىلعى وقۋ جىلىندا ورتاشا بالل 84,7-گە جەتتى. بىلتىر بۇل سالاداعى كورسەتكىش 76,3 بالدى قۇراعان ەدى.
بۇگىندە بارلىق اۋىلداردا مادەنيەت ۇيلەرى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق, فۋتبول الاڭدارى, حوككەي كورتتارى حالىققا قىزمەت ەتۋدە. اباي اۋدانىنىڭ ونەردەگى قولتاڭباسى «قالامقاس» حالىقتىق ءان-بي ءانسامبلى جاڭا رەپەرتۋارمەن, ساحنالىق كيىمدەرمەن, تالانتتى ونەرپازدارمەن تولىقتى. ءۇرجار, تارباعاتاي, زايسان جانە كوكپەكتى اۋداندارىندا گاسترولدىك ساپارمەن بولىپ, ءوز ونەرلەرىن كورسەتتى. رەسپۋبليكالىق-تەلەۆيزيالىق «ايگولەك» بالالار بايقاۋىنىڭ ءىى ورىن يەگەرلەرى «ايگولەك» بالالار ءان-بي ءانسامبلى سەمەي قالاسىنداعى اباي تەاترىندا كونتسەرت بەردى. اقپان-ءساۋىر ايلارىندا «قازاقستان – وتكەنى تاريح, كەلەشەگى كەمەل ەل!» اتتى اۋدان كوركەمونەرپازدارىنىڭ ءداستۇرلى بايقاۋى وتكىزىلدى. بايقاۋعا مىڭنان استام اۋدان تۇرعىنى قاتىستى. اۋدانداعى ءبىلىم بەرۋ سالاسى دا ىلگەرىلەپ كەلەدى. ونىڭ ايقىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى 2009-2014 جىلدار ارالىعىندا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىمەن كەلگەن جاس مامانداردىڭ 86-سى كوتەرمە جاردەماقىسىن الىپ, 38-ءى نەسيە ارقىلى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇقارالىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا كۇش سالۋدامىز. ۇلىلار مەكەنىنىڭ ۇلاندارى, بەلگىلى تۇيە بالۋاندار ايبەك نۇعىماروۆ پەن مۇحيت تۇرسىنوۆ ابىرويىمىزدى اسقاقتاتىپ, وتكەن جىلدارى «قازاقستان بارىسى» اتانعانى بەلگىلى. الەم چەمپيونى ايدوس سەيپىل, ەكى دۇركىن ازيا چەمپيونى قۋانىش ىسقاقوۆ, الەم چەمپيونى زەرە بەكتاسقىزى دا ەل ماقتانىشتارى. ارينە, اقىن تويىن جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ – اباي اۋدانى ءۇشىن ابىرويلى مىندەت. وسىعان وراي جىل باسىندا اۋدان اكتيۆى مەن اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسى ابايدىڭ 170 جىلدىعىن لايىقتى قارسى الۋعا بايلانىستى اۋدان حالقىنا ۇندەۋ جولدادى. بۇل ۇندەۋ اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني-رۋحاني ورلەۋىنە قىزمەت ەتۋگە, اۋىلداردىڭ اجارىن ارتتىرىپ, بارلىق سالادا جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتۋگە شاقىرادى. وسىعان وراي اقىن تويىنا ەرەكشە دايىندىقپەن, تىڭ جەتىستىكتەرمەن كەلۋ باستى ماقسات ەتىپ الىندى. اۋدان حالقى اتالعان ۇدەدەن تابىلىپ وتىر دەۋگە بولادى. ءار زەيىندى ازامات ماتەريالدىق الەۋەتىمەن, رۋحاني كۇش-جىگەرىمەن ابايدى ۇلىقتاۋعا اتسالىساتىن بولسا, جان دۇنيەسى تازارىپ, كوڭىلى وسەتىندىگىنە سەنەمىن. اباي ەلى – ءسوزدىڭ مايەگىن تۇسىنەتىن, قازاقىلىق قايماعى بۇزىلماعان قابىرعالى حالىق. ابايعا قىزمەت ەتۋ – ادامزاتقا قىزمەت ەتۋ. اۋداندى ۇزاق جىلدار باسقارعان ەل اعالارى, ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگىن ۇيىستىرىپ وتىرعان الديار اقساقالدار مەن اق جاۋلىقتى انالار, اۋىلداعى اقجۇرەك اعايىن بابا تويىنا ءوز ۇلەستەرىن قوساتىنىن ايتىپ, دەم بەردى. حالىقتىڭ ۇلى اقىنعا دەگەن قۇرمەتىن, حاكىمدى ۇلىقتاۋعا دەگەن جىگەرىن كورگەن كەزدە كۇش-قايراتىمىزدى سالىپ, اتالعان تويدى ابىرويمەن وتكىزۋگە بەل بۋدىق. اباي تويىن وتكىزۋ – اركىمنىڭ باسىنا بۇيىرا بەرمەيتىن باق. سوندىقتان بۇگىندە بارلىق مەكەمە باسشىلارى, اۋىل اكىمدەرى, مەكتەپ ديرەكتورلارى, اتقارۋشى ورگان قىزمەتكەرلەرى, كاسىپكەرلەر, ۇستازدار, دارىگەرلەر, مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى, ونەر ادامدارى, سپورتشىلار, جاستار جۇرەك قالاۋىمەن ۇلى بابا ءۇشىن قىزمەت ەتۋدە. – اقىن تويى وسكەلەڭ ۇرپاققا تاعىلىمدىلىعىمەن, بولاشاعىنا باعدار بولاتىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى دەگەن ويدامىز. جىل باسىنان بەرى وسى ماقساتتا اباي مۇرالارىن ناسيحاتتاۋعا بايلانىستى مازمۇندى شارالار ءوتىپ كەلە جاتقانى ءمالىم. بۇل شارالاردان اباي اۋدانى دا قالىس قالماعان شىعار؟ – اقىن تويى جىل باسىنان بەرى رەسپۋبليكا, وبلىس كولەمىندە مەرەكەلەنىپ جاتقانىن ءباسپاسوز ارقىلى ءبىلىپ وتىرمىز. اۋداندا جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن اۋىل كوركەمونەرپازدارىنىڭ كەشى بيىل ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالدى. اقپان-مامىر ايلارىندا ءار اۋىل مەن مەكەمە اۋدان ورتالىعىندا كونتسەرتتىك باعدارلاما ۇسىنىپ, اباي شىعارمالارىن ناسيحاتتادى. اۋدانداعى ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەر, مۇعالىم, دارىگەر, قاراپايىم جۇمىسشى, جالپى اۋدان ازاماتتارى ابايدىڭ ولەڭدەرىن نەمەسە قاراسوزدەرىن جاتقا ءبىلۋى قاجەت دەگەن ماقسات قويدىق. بۇل ورايدا ءار دۇيسەنبى كۇنى مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە جۇمىس باستالماس بۇرىن حاكىم شىعارمالارىن جاتقا ايتۋدى, اندەرىن ۇجىم بولىپ ورىنداۋدى ءۇردىس قىلدىق. جىلما-جىل وتەتىن اباي-شاكارىم وقۋلارىنا اۋدان وقۋشىلارى ەرەكشە دايىندىقپەن كەلىپ وتىر. جالپى, بارلىق مەرەكەلىك, تانىمدىق شارالار ابايعا, اقىننىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالدى. اعىمداعى جىلى مامىر ايىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى دوسحان جولجاقسىنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن تۇسىرىلگەن «قۇنانباي» كوركەم ءفيلمىنىڭ تۇڭعىش تۇساۋكەسەرى كينونىڭ نەگىزگى بولىگى تۇسىرىلگەن قاراۋىلدا ءوتتى. قۇنانباي قاجىنىڭ قاسيەتتەرىن اشقان ءفيلمدى كورىپ, حالىقتىڭ قاجى اتامىزعا دەگەن ىقىلاسى ودان سايىن ارتا ءتۇستى. بۇل – ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىعىنا ەرەكشە تارتۋ بولدى. جاقىندا ەلباسى تاپسىرماسىمەن «اباي» دەرەكتى ءفيلمىن ءتۇسىرۋشى توپ كەلدى. اقىن اقبەرەن ەلگەزەك باستاعان ءتۇسىرۋ توبى اباي اۋدانىندا, اباي مەن ايگەرىمدى تابىستىرعان شىلىكتى كەزەڭى بويىندا ءفيلمدى ءتۇسىردى. وسى دەرەكتى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى 6 تامىزدا وتەدى. – دالا دانىشپانىنىڭ تويى دا دارا بولۋعا ءتيىس. بۇل مەرەكەنىڭ باعدارلاماسى مەيماندارعا قانداي سىي ۇسىنادى؟ – اباي تويىن جوعارى دارەجەدە وتكىزۋ ءۇشىن وبلىس اكىمدىگىندە ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ, ناقتى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. ءساتىن سالسا, ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىعى 6-7 تامىز كۇندەرى سەمەي قالاسى جانە اباي اۋدانىندا كەڭىنەن اتالىپ وتپەك. قاراۋىلتوبەدە اقىن تويىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى, اباي تويىنا, قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان, قازاق حالقىنىڭ مادەني-ادەبي مول مۇراسىن ناسيحاتتايتىن تەاترلاندىرىلعان كورىنىستەر, «170 جىلدىققا – 170 شاقىرىم» اتتى جاياۋ جۇرگىنشىلەر مارافونى, «اباي تويىنىڭ باس بالۋانى», «اباي تويى – حالىق تويى» اتاۋىمەن مادەني-سپورتتىق شارالاردى جوسپارلاۋدامىز. سونداي-اق, اۋدانعا كەلگەن تۋريستەرگە ولكەنىڭ تاريحىن تانىستىراتىن تانىمدىق-تاعىلىمدىق «اباي ەلىنە ساياحات» اتتى كىتاپ شىعارۋ, «اباي جولى» ايدارىمەن سەمەي-قاراۋىل تاس جولى بويىنداعى تاريحي ورىنداردى جاڭعىرتۋ, «ەڭلىك-كەبەك» كەسەنەسىنە باراتىن جولعا اسفالت توسەۋ, كەسەنەنى جوندەۋ, ەڭلىك پەن كەبەككە ەسكەرتكىش ورناتۋ جۇمىستارى جاسالىپ, كەلگەن قوناقتار ايالدايتىن دەمالىس ورنىنىڭ اشىلۋ شاراسى وتكىزىلەدى. اۋدان حالقىنىڭ كوپتەن كۇتكەن قۋانىشى – جيدەبايدا ارنايى جابدىقتالعان قوناقۇيى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورنى, كونفەرەنتسيا زالى جانە جاتىن ورنى بار كەشەننىڭ اشىلۋ سالتاناتى ۇيىمداستىرىلادى. اباي تويىنىڭ شارىقتاۋ كەزەڭى – «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ...» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى بولماق. كوپتەن بەرى اۋىل حالقىنىڭ, اقساقالداردىڭ ارمانى بولعان كوكەيدەگى ماسەلە – ابىلاي حاننىڭ سەنىمدى سەرىكتەرىنىڭ ءبىرى ماماي باتىرعا ەسكەرتكىش ورناتۋ ەدى. 7 تامىز كۇنى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي اۋدان ورتالىعىندا ماماي باتىرعا ارنالعان ەڭسەلى ەسكەرتكىش پەن ساياباقتىڭ اشىلۋ ءراسىمى وتەدى. اتالعان ساياباق اۋدان حالقىنىڭ سەيىلدەيتىن ورنى بولماق. ودان بولەك, قازاق كۇرەسىنەن رەسپۋبليكالىق «اباي تويىنىڭ باس بالۋانى» سايىسى ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى. قاراۋىلتوبەدە 70-تەن استام كيىز ءۇي تىگىلىپ, اس بەرىلەدى. بارلىق ۇيلەردە اباي اندەرى ايتىلادى, ولەڭدەرى وقىلادى, قاراسوزدەرى ناسيحاتتالادى. اباي اۋدانى – تاريحي ءوڭىر. ءبورىلى, سىرت قاسقابۇلاق, ەڭلىك-كەبەك ەسكەرتكىشى, ءۇيتاس, شىلىكتى كەزەڭى, جيدەباي سياقتى بار قازاققا قاستەرلى مەكەندەردە ۇلى ابايدىڭ, كەمەڭگەر شاكارىمنىڭ, عۇلاما مۇحتاردىڭ ءىزى قالدى. شىڭعىستاۋ جەرىنىڭ ءار توبەسى, وزەن-كولى, جايلاۋ-قونىسى, باستاۋ-بۇلاعى – شەرتىلەر سىر, تۇنعان تاريح. بۇل مەكەننىڭ بوساعاسى جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە قۇتتى قوناقتان, مەيماننان بوساعان ەمەس. جەر بەتىندە قازاق ەلى باردا ۇلىلار مەكەنىنە تاعزىم ەتىپ, باس ءيىپ كەلۋشىلەر ورتايمايدى دەپ ويلايمىن. ال بيىلعى اباي ەلىنە كەلۋشىلەردىڭ ءجونى بولەك. بۇگىنگى تاڭدا ابايدىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالعان شارالارعا قاتىسۋعا رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن حابارلاسىپ, تويعا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرۋشىلەر وتە كوپ. تويعا عالىمدار, جازۋشىلار, اقىندار, قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, مەتسەناتتار بار, جيىنى 500-گە تارتا قوناقتار, 200-دەن استام سپورتشىلار, جالپى اۋدان تۇرعىندارىنان بولەك 5 مىڭعا جۋىق ادام قاتىسادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل كەلۋشىلەردىڭ بارلىعى دا ەلباسىمىز ايتقانداي, «قازاق حالقىنىڭ كيەسى, ارى مەن نامىسى, اقىلى مەن جۇرەگى – ۇلى ابايدىڭ ارۋاعىنا باس ءيىپ», تاعزىم ەتىپ, اقىن سوزدەرىن بويتۇمارىنداي قاستەرلەيتىن قايمانا حالىق. اباي – ادامزاتتىڭ ابايى. جوعارىدا ايتىلعان بارلىق شارالار, وتكىزىلەتىن توي يبراھيم قۇنانباي ۇلىنا ەمەس, بىزگە كەرەك. ۇلى بابامىزدى ۇلىقتاۋ, ۇرپاققا قالدىرعان ۇلاعاتىن ۇمىتپاۋ – قاسيەتتى پارىزىمىز. ابايدىڭ ءار سوزىندە كەلەشەگى كەمەل ەل ءۇشىن تاعىلىم الارلىق رۋحاني كۇش پەن قايرات بەرەتىن ءنارلى قاينار بار. «ءبىرىڭدى, قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ, ءىستىڭ ءبارى بوس», دەگەن ءبىر عانا ءسوزى ەلىمىزدىڭ بايتاق بولاشاعى بىرلىگىندە, حالقىمىزدىڭ تاتۋلىعىندا ەكەندىگىن ايقىنداپ تۇر. ءار ادام ابايدان وزىنە ومىرلىك ۇستانىم, رۋحاني قاعيدا تابا الادى. بۇل تويدى وتكىزۋدەگى نەگىزگى ماقساتىمىز – ەلباسى ايتقانداي توي تويلاۋ ەمەس, وي ويلاۋ, ۇرپاققا ۇلاعات قالدىرۋ, ۇلى اقىننىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ, وي الىبىنىڭ ويلى دۇنيەلەرىن وقۋعا ۇندەۋ بولىپ تابىلادى. اڭگىمەلەسكەن دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى, اباي اۋدانى.