مەن كىشكەنتايىمنان اسكەري ماماندىقتى تاڭدادىم دەپ وتىرىك ايتا المايمىن. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە حور ۇيىرمەسىندە ءان ايتۋشى ەدىم. اندەردىڭ اراسىندا «دەن پوبەدى/جەڭىس كۇنى» دەگەن ءاندى ايتاتىنبىز. ءبىر كۇنى وسى ولەڭدى ءان جيناقتارىمنىڭ اراسىنان كەزدەيسوق كەزدەستىرىپ قالدىم دا, قايتالاپ تىڭداي بەرگىم كەلدى. ءان ماعان ايتىپ تاۋىسا المايتىنداي اسەر قالدىردى. «وتان قورعاۋ», «انا», «جەڭىس» دەگەن سوزدەر قۇلاعىمنان كەتپەي قويدى. مەن وتان قورعاۋشى بولامىن دەپ شەشتىم. سوندىقتان دا «ارىستان» – ناعىز وفيتسەر بولۋعا تاربيەلەيتىن مەكتەپتى تاڭدادىم. اتا-انام بۇل شەشىمىمە تاڭعالدى, ءارى شىنايى قولدادى. ءدال قازىر مەن ءبارىن ۇلكەن ادامدارشا ويلايمىن, ويتكەنى, مەنىڭ بولاشاق ماماندىعىم – وتان قورعاۋشى...
(بەكسۇلتان بيسەنوۆ. اسكەري «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسىنىڭ شىعارماسىنان).
تاۋەلسىزدىك العان جىلدان باستاپ قازاقستاندا اسكەري وقۋ ورىندارى كوپتەپ اشىلدى. سولاردىڭ ءبىرى – ىلە الاتاۋىنىڭ بوكتەرىندە ورىن تەپكەن زاماناۋي ءبىلىم بەرەتىن الماتى قالاسىنىڭ ماڭىنداعى «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيى. مەكتەپ «نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىلىم بەرۋ قوعامدىق قورىنىڭ» قولداۋىمەن 2011 جىلى قاڭتار ايىندا اشىلدى. بۇل ليتسەيدىڭ ەرەكشەلىگى سول, ول مەملەكەتتىڭ ەمەس, وتانىمىزدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان تابىستى كاسىپكەرلەردىڭ جەكە قاراجاتىنا سالىنعان. ليتسەي – قازاقستاندا بالاماسى جوق زاماناۋي وقۋ ورنى. اسكەري ۇلگىدە ءدارىس بەرەتىن «ارىستان» ارنايى مەكتەبى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا قىزمەت ىستەيتىن مامانداردى دايارلايدى. جاڭا ليتسەي كەشەنى 20 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتىر. مۇندا ساپالى ءبىلىم الۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان. ءتورت مەزگىل تاماق, نەگىزگى جانە قوسىمشا ساباقتار, سپورتتىق جانە اسكەري دايىندىق – ءبارى تەگىن. ال شاكىرتتەرگە قويىلاتىن تالاپ – ءبىلىم الۋعا ۇلكەن ىقىلاس تانىتىپ, تەمىردەي تارتىپكە باعىنۋ.
ليتسەيدىڭ وقۋ كابينەتتەرى زەرتحانالار, ءدارىسحانالار, اقپاراتتىق-كىتاپحانالىق جانە ءمادەني-دەمالىس ورتالىقتارىمەن تولىقتاي جابدىقتالعان. شاكىرتتەردىڭ فيزيكالىق تۇرعىدا دامۋى ءۇشىن كوپفۋنكتسيالى سپورت زالى, باسسەين, بوكس, كۇرەس پەن زىلتەمىر كوتەرۋمەن جانە ت.ب. سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا ارنالعان ۇيىرمەلەر ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەيدى. جازدىق سپورت بازاسى فۋتبول, گيمناستيكا, ۆولەيبول, باسكەتبول الاڭدارىمەن, تەننيس كورتىمەن قامتىلعان. بۇل مەكتەپتە فيزيكا, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا, باسقا دا پاندەر ءۇش تىلدە تەرەڭدەتىپ وقىتىلادى. وقۋعا 8-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىنان قازاقستان بويىنشا ۇمىتكەرلەر ىرىكتەلەدى. ليتسەيگە قابىلداۋ كونكۋرس ارقىلى ءجۇرگىزىلەدى جانە پسيحولوگيالىق تۇرعىدا شىنىققان, دەنساۋلىعى مىقتى, ۇزدىك وقۋشىلار, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق وليمپيادالار جەڭىمپازى, ناقتى عىلىمدارعا جۇيرىك, باستىسى, اسكەري ىسكە قۇشتار ەر بالالار عانا تۇسەدى, سونداي-اق, الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىنىڭ بالالارىنا ورىن قاراستىرىلعان.ليتسەي تۇلەكتەرى ەلىمىزدىڭ جانە بۇكىل الەمنىڭ ەڭ وزىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە جولدامامەن وقيتىن بولادى.
ءتورت جارىم جىل ىشىندە-اق اسكەري تارتىپتەگى «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيىن رەسپۋبليكا اۋماعى تەگىس تانىپ ۇلگەردى. مۇنداي قۇرمەتتى يەلەنۋ ءۇشىن, بىرىنشىدەن, «نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىلىم بەرۋ قورى» قوعامدىق قورىنىڭ قامقورشىلار كەڭەسى باسشىلىعىنىڭ ناتيجەلى ىستەرى سەبەپ بولدى. ەكىنشىدەن, ليتسەي باسشىسى, زاپاستاعى گەنەرال-مايور, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اسكەري عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ تولىق مۇشەسى ءسابيت تاۋلانوۆ باستاعان ىسكەر ۇستازداردىڭ ساپالى بىلىمگە قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرى مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
«ارىستان» ليتسەيى – شىن ءمانىندە ءوز بولاشاعىن اسكەري قىزمەتكە ارنايتىن, قارۋلى كۇشتەردىڭ وفيتسەرى بولۋدى, ەلىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋدى ارماندايتىن, باتىل, ەرجۇرەك, پاتريوت ۇلاندارعا ارنالعان مەكتەپ. مۇنداي وقۋ ورىندارىندا بولاشاق كوشباسشىلار تاربيەلەنەدى», – دەدى 2013 جىلى 27 ساۋىردە «ارىستان» ليتسەيىنىڭ انت قابىلداۋ سالتاناتىنا قاتىسقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ەلباسىمىز سول ساپارىندا ليتسەي جۇمىسىمەن تانىستى, ورىنجايلارىن ارالاپ كورىپ, جوعارى باعا بەردى.
– ەلىمىز «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا بەلگىلەنگەن ءمىندەتتەردى ورىنداۋ جونىندەگى جاڭا باعىتتاردى جۇزەگە اسىرۋدا. بۇل ءۇشىن ساپالى ءبىلىم العان جاستار كەرەك. مەن سىزدەر ءۇشىن جاسالعان بارلىق جاعدايمەن تانىسىپ شىقتىم. سىزدەردىڭ جانارلارىڭىزدان جىگەر ۇشقىنىن, سونداي-اق, جاقسى وقۋعا, بيىك ماقساتتارعا جەتۋگە دەگەن قۇلشىنىس كوردىم. وقىتۋشىلار قۇرامى مەن اتا-انالارىڭىز ەلىمىزدىڭ ناعىز ازاماتتارى بولۋلارىڭىز ءۇشىن سىزدەرگە بارلىعىن جاسايدى دەپ ويلايمىن. مەن سىزدەرگە دەنساۋلىق جانە وقۋدا تابىس تىلەيمىن, – دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ ليتسەيشىلەردىڭ انت قابىلداۋ سالتاناتىنا قاتىسقان كەزىندە.
ەلدىڭ ەرتەڭىن تاربيەلى دە ءبىلىمدى ۇرپاق كوركەيتەدى. ال وتانىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن ارتتىرا تۇسۋگە «ارىستان» سياقتى تەمىردەي ءتارتىبى بار وقۋ ورنى دا سۇبەلى ۇلەس قوساتىنىنا سەنىمىمىز زور.
ساۋلەبەك ءبىرجان.
الماتى.