ەلباسى ن.نازارباەۆ 2014 جىلعى 11 قاراشادا «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەكونوميكانى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا سىرتقى تاۋەكەلدەردى ەسەپكە الا وتىرىپ, حالىقتىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگى مەن جۇمىسپەن قامتىلۋىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جاڭا باعىتتاردى ايقىنداپ بەرگەنى بەلگىلى. جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ نەگىزى ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونىڭ ىشىندە كولىكتىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ بولىپ تابىلادى. بەس جىل ىشىندە كولىكتىك ينفراقۇرىلىمنىڭ اۋقىمدى جوبالارى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى, مۇندا بارلىق وڭىرلەر رەسپۋبليكانىڭ ورتالىعىمەن اۆتوموبيل, تەمىرجول جانە اۋە جولدارىمەن شۇعىلا قاعيداتى بويىنشا بايلانىسى قامتاماسىز ەتىلەدى. ونىڭ قاتارىندا «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي», «استانا – الماتى», «استانا – اقتوبە – اتىراۋ», «الماتى – وسكەمەن» جانە باسقا باعىتتارى بار. ءبىزدىڭ وبلىس 2013 جىلى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزى اۆتوموبيل جولى ۋچاسكەسىن قايتا جاڭارتۋدى ەلىمىز بويىنشا ءبىرىنشى بولىپ اياقتادى. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزىنىڭ وبلىس اۋماعىنان وتەتىن تەلىمىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 628 شاقىرىمدى قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا پرەزيدەنتتىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىمەن «اقتوبە – اتىراۋ اۆتوموبيل جولىن قايتا جاڭارتۋ» جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارىن ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, جوبانى ىسكە اسىرۋ 2016 جىلى باستالاتىن بولادى. «اقتوبە – اتىراۋ – رف شەكاراسى (استراحان)» رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىنىڭ قازاقستان اۋماعى بويىنشا 893 شاقىرىمى وتەدى, سونىڭ ىشىندە اقتوبە وبلىسىنىڭ اۋماعىندا – 330 شاقىرىم, اتىراۋ وبلىسىندا 563 شاقىرىمدى قۇرايدى. بۇل اۆتوموبيل جولى ەلىمىزدىڭ مۇنايلى-گازدى ايماقتارى – اقتوبە مەن اتىراۋ وبلىستارىنىڭ ورتالىقتارىن اۋىلدار مەن كەنتتەرمەن بايلانىستىرادى, كورشىلەس وبلىستارمەن دە قارىم-قاتىناستى جاقسارتادى. سونىمەن بىرگە, قازاقستاندى ازەربايجانمەن جانە ەۋروپامەن, سولتۇستىكتە – رەسەيمەن, وڭتۇستىكتە يران ارقىلى – پارسى شىعاناعى ەلدەرىمەن, وڭتۇستىك-شىعىستا تۇرىكمەنستانمەن جانە وزبەكستانمەن بايلانىستىراتىن «باكۋ – استراحان – اتىراۋ – اقتوبە – اقتاۋ – تۇرىكمەنستان شەكاراسى» ءدالىزىنىڭ بولىگى بولىپ تابىلادى. اتالعان جوبانىڭ اقتوبە جانە اتىراۋ وبلىستارى اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلۋى تۇتاس كاسپي ايماعىنىڭ تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋى مەن ورتالىق ازيامەن جانە اتر ەلدەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعىنىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتەدى. مۇندا قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز وندىرەتىن ءوڭىرى بولىپ تابىلاتىن اقتوبە جانە اتىراۋ وبلىستارىنىڭ سولتۇستىكتە – رەسەيمەن, وڭتۇستىكتە تۇرىكمەنستان مەن وزبەكستانمەن شەكتەسەتىندىگىن جانە ەلىمىزدىڭ بەس ايماعى – قوستاناي, قاراعاندى, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ جانە ورال تۇتاساتىن بىرەگەيلىگىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. قازاقستان مەن ورتالىق ازيانىڭ اۋىل شارۋاشىلىقتى وڭتۇستىگىن رەسەي مەن قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق دامىعان ايماقتارىمەن بايلانىستىراتىن بىرىكتىرۋشى ءرول اتقارادى, ايماقتىڭ جانە رەسپۋبليكانىڭ الەۋمەتتىك دامۋى مەن ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ ۇدەمەلى دامۋىنا العىشارت جاسايدى, اۆتوموبيل جولى ۇساق جانە ورتا تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ باستى كولىك ارتەرياسى بولىپ تابىلادى جانە ونىڭ پايدالانۋ ساپاسى جوعارى بولسا, ايماقتىڭ دامۋ دەڭگەيى دە سوعۇرلىم جوعارى بولادى. جولعا ىرگەلەس جاتقان اۋىل اۋماقتارى ساپالى كولىك ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى جانە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ مەن وتكىزۋدىڭ ناقتى ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك تۋىپ, جول ماڭىنداعى قىزمەت كورسەتۋ مەن ساۋدانى دامىتۋعا, ەڭبەك جانە ءونىم نارىعىنا قولجەتىمدىلىكتى تولىق قامتاماسىز ەتەدى. ىشكى ميگراتسيا جانە «ينفراقۇرىلىم ورتالىعىن» قۇرۋ ماسەلەسىن شەشەدى. باتىس قازاقستان تابيعي رەسۋرستارعا ەڭ باي جانە حالىقارالىق نارىققا ەڭ جاقىن ايماق بولىپ تابىلادى. بىراق, سونىمەن بىرگە, حالىق ەڭ از قونىستانعان, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جايلاستىرۋى جاعىنان ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ايماقتارىنان كەم تۇسەدى, ايتسە دە رەسپۋبليكانىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 80 پايىزدان استامىن بەرەدى. دەمەك, اتالعان جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى پرەزيدەنتتىڭ حالىققا ارناعان جولداۋىندا ءسوز ەتىلگەن كولىك جۇيەسىنىڭ وسى زامانعى وزىق ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ تۋرالى ءتۇيىندى ماقساتتىڭ شەشىمىن قامتاماسىز ەتەدى, دۇنيەجۇزىلىك نارىققا شىعۋدى, جاڭا بيزنەستەردى دامىتۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى, الىستاعى ايماقتاردى نەمەسە حالىق تىعىزدىعى از ايماقتاردى ومىرلىك ماڭىزدى جانە ەكونوميكالىق قاجەتتى ينفراقۇرىلىم نىساندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرىن شەشەدى. ۇزىندىعى 330 شاقىرىم «اقتوبە – اتىراۋ» اۆتوموبيل جولى 6 لوتقا ءبولىندى. «گازدورپروەكت» جشس مەكەمەسىمەن 4 ۋچاسكە بويىنشا جوبالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, ال قالعان 2 ۋچاسكە بويىنشا كونكۋرس راسىمدەرى ءالى اياقتالعان جوق. كەلىسىمنىڭ مىندەتتەمەلەرىنە سايكەس «گازدورپروەكت» جشس جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانىڭ زەرتتەمەسىن 2016 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيىن اياقتاۋى ءتيىس. وسى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلەك وزەنىنە كوپىر سالۋ ارقىلى «اقتوبە – اتىراۋ» جولىنان رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار «اقتوبە – ور» جولىنا, «سامارا – شىمكەنت» جانە «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» دالىزىنە شىعۋدى قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان. پايدالانۋعا بەرىلگەن «اقتوبە قالاسىن سولتۇستىك اينالىپ ءوتۋ» اۆتوموبيل جولىن ەسكەرسەك, بۇل اقتوبە قالاسىن تولىق وتكىنشى اينالىپ ءوتۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتەدى. جول قۇرىلىسىنا قاجەتتى ماتەريالدار جەرگىلىكتى شاعىلدى جانە تاس كارەرلەردەن جەتكىزىلەتىن بولادى. قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان جەر تەلىمدەرى ماسەلەلەرىن كەلىسۋ جانە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردىڭ ورنىن اۋىستىرۋ ماسەلەسى بويىنشا بارىنشا قولداۋ كورسەتىلۋدە.
اسقار ەسجانوۆ, «اقتوبە وبلىسىنىڭ جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى.
اقتوبە وبلىسى.