تاياۋدا كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى بەلقاراعاي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى داۋرەن قاليبەكوۆ حابارلاسىپ, التايداعى ۇلتتىق تابيعي پارك قىزمەتكەرلەرىنىڭ قار بارىسىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ العانى جونىندە ايتتى. كوزگە كوپ شالىنا بەرمەيتىن بەكزات اڭنىڭ بەينەسى سۋرەتكە تارتىلعانىن ەستىپ, قۋانىپ قالدىق. وقىرماننىڭ ەسىندە بولسا, بىلتىر گازەتىمىزدە «قار بارىسى. التايدا قانشاسى قالدى؟» اتتى ماقالا جاريالاعانبىز («ەق», 26 اقپان, 2014 جىل). سول ماتەريالدى جازۋ بارىسىندا التايدا قار بارىسىن كورگەندەر بولماسا, سۋرەتكە تۇسىرگەنى تۋرالى دەرەكتىڭ بولماعانىن بايقاعان ەدىك. ياعني, التايداعى قار بارىسىنىڭ سۋرەتى – ۇزاق جىلدار بويى تاۋدىڭ قۇز-جارتاستارىنا, قيا-بەتكەيىنە قۇرىلىپ جۇرگەن فوتوتۇزاقتاردىڭ العاشقى ناتيجەسى. بۇل – التايدىڭ اسقارىندا بولمىسى بولەك, تەكتى اڭنىڭ ءالى دە بار ەكەنىن دالەلدەگەن ايعاقتى فوتوسۋرەت بولىپ وتىر.
كاتونقاراعاي مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ جانۋارلاردى قورعاۋ جانە ءوندىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ەرىك قاسىموۆقا قوڭىراۋ شالعانىمىزدا, ول قار بارىسىنىڭ ارشاتى اۋىلىنىڭ ماڭايىنداعى قورالى دەگەن جەرگە قۇرىلعان فوتوتۇزاقتىڭ وبەكتيۆىنە ىلىنگەنىن جەتكىزدى. وعان دەيىن وتكەن جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا كەزەكتى باقىلاۋ جۇمىستارى كەزىندە ارشاتى ورمانشىلىعىنا قاراستى «بوساعا» ۋچاسكەسىندە ورمانشى ءا.قاسىمحانوۆ, ورمانشىنىڭ كومەكشىسى ج.امانباەۆ, ينسپەكتور م.وماروۆ, پاركتىڭ اقسۋ فيليالىنىڭ ديرەكتورى ا.كەرتەشەۆ جانە ورمان قورعاۋ ينجەنەرى ب.ابيەۆ 900 مەترگە جۋىق جەردە كەتىپ بارا جاتقان قار بارىسىن كورىپ, سۋرەتكە ءتۇسىرىپ العان ەكەن. الايدا, الىستان تۇسىرگەندىكتەن قار بارىسىنىڭ تاسپاداعى سۋرەتى بۇلدىرلاپ, انىق كورىنبەگەن. تەك كوزدەرى عانا شوق بولىپ جانىپ تۇر. وسىدان كەيىن پارك قىزمەتكەرلەرى قار بارىسى كورىنگەن تۇسقا بىرنەشە فوتوتۇزاقتار قويعان.
– شىنىن ايتقاندا, كوڭىلدە ءبىر ءۇمىت, ءبىر كۇدىك پايدا بولدى. دەگەنمەن, توككەن تەرىمىز, اتقارعان جۇمىسىمىز ەش بولعان جوق. 2014 جىلدىڭ 11 جەلتوقسانىندا قار بارىسى العاش رەت فوتوتۇزاققا ءتۇستى. ءبىزدىڭ ۇلتتىق پارك قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن بۇل ۇلكەن قۋانىش, جوعارى جەتىستىك. وسى ورايدا ساياتكەر-بيولوگ ا.مۇباراكوۆ, اعا عىلىمي قىزمەتكەر ا.چەلىشەۆ, ارشاتى ورمانشىلىعىنىڭ ورمانشىسى ءا.قاسىمحانوۆ, ورمانشىنىڭ كومەكشىسى ج.امانباەۆ جانە ينسپەكتورلار م.وماروۆ پەن ن.باديسولتانوۆتىڭ ەڭبەكتەرىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جالعاستىرامىز, – دەدى ە.قاسىموۆ.
ساياتكەر-بيولوگ نۇرلان قاراباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە ۇلتتىق پاركتە 50-گە جۋىق فوتوتۇزاق بار. ال قار بارىسىن فوتوتۇزاق نەبارى 6 مەتر جەردەن ەكى مارتە ءتۇسىرىپ العان ەكەن.
– فوتوتۇزاق قۇرالدارى ورناتىلعان ۋاقىتتان باستاپ التايدا مەكەندەيتىن ءارتۇرلى اڭ-قۇستار ءتۇسىرىلدى. ولاردىڭ ىشىندە كۇدىر, ۇلار, سۋىر, تاۋتەكە, قاسقىر, مارال, ايۋ, قويان, سىلەۋسىن, بۇلعىن, تۇلكى سىندى اڭدار بار. ال وسى جولى العاش رەت قار بارىسى فوتووبەكتيۆكە ءىلىندى. ونىڭ الدىندا 4-5 تاۋتەكە, كۇدىر ءجۇرىپ وتكەن ەكەن. سوعان قاراعاندا, بارىس اڭنىڭ ءىزىن باعىپ كەلە جاتقان بولۋى مۇمكىن, – دەدى ن.قاراباەۆ.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى.