ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قوعام ءۇشىن قاجەتتى بىرنەشە باعىتقا توقتالدى. سونىڭ ەڭ ماڭىزدىسى – بۇعان دەيىن باياۋ قيمىلداعان بيۋروكراتيالىق ماشينانىڭ قارقىنىن ارتتىرۋ مىندەتى.
جاڭا ۇكىمەت وسى باعىتتاعى زاڭنامالىق قۇقىقتىق ماسەلەلەردى دۇرىس شەشەتىن بولسا, مەملەكەت دەڭگەيىندە قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ىسكە اسىرىلۋى جەڭىلدەيدى, وڭ ناتيجە بەرەدى دەپ سەنەمىن. سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك ادىلدىك تۋرالى كوڭىلگە قونىمدى وي ايتىلدى. شىندىعىندا دا الەۋمەتتىك ادىلدىك ەلدەگى ەكونوميكالىق دامۋعا دا وڭ سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز. ءبىلىم مەن بىلىكتىلىككە باسىمدىق, دۇرىس باعا بەرىلىپ, الەۋمەتتىك ادىلدىك ورناعان جەردە تۇراقتىلىق بولادى. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەكونوميكاعا قاجەتتى دۇنيە – ينۆەستيتسيا تارتۋ بولسا, ينۆەستور رەتىندە ءار ادام ءوز قارجىسىن تەك تۇراقتىلىق جايلاعان ەلگە سالعاندى قۇپ كورەدى. ولاي بولسا ەلدەگى تۇراقتىلىق ىشتەگى ءوز ماسەلەمىز عانا ەمەس, جالپى اشىق الەممەن قارىم-قاتىناس جاساۋدىڭ, ءبىزدىڭ دامۋىمىزعا باسقالاردىڭ ءوز قارجىسىن قۇيۋدىڭ نەگىزى بولىپ سانالادى.
بۇدان بولەك, مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك سەرىكتەستىك باعىتىنداعى جۇمىستى جانداندىرۋ دا ماڭىزدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس الەۋمەتتىك سالادا ءتاپ-ءتاۋىر جولعا قويىلىپ كەلەدى. مىسالى, قازىر جەكەمەنشىك بالاباقشالاردى قارجىلاندىرۋ باعىتىندا قولعا الىنعان شارالار جەمىسىن بەرىپ, دەموگرافيالىق ءوسىمنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. بىراق بالاباقشا مەن مەكتەپپەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە ءالى دە ارتتا كەلە جاتىرمىز. ەگەر مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك سەرىكتەستىكتىڭ قارىم-قاتىناسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا نىعايتىپ, رەتكە كەلتىرەتىن بولسا, وندا بۇگىنگى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرا الار ەدىك.
قازىر قاي ءوڭىردى الساق تا, ۇيگە كەزەكتە تۇرعان ادام كوپ. بۇل باعىتتى رەتتەۋ ءۇشىن دە وسى جەكەمەنشىك سەرىكتەستىك سالاسىن دامىتۋ قاجەت.
ء «بىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان نەگىزگى مىندەت – ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگى», دەدى مەملەكەت باسشىسى. ولاي بولسا, قۇرىلىس, مەكتەپ پەن بالاقشا سالۋ, ونىڭ ىشىندەگى قىزمەتى بولسىن, بۇل جەردە ادامنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ەڭ قاجەتتى نارسە. قوعامنىڭ سەنىمىن ارتتىرۋ ءۇشىن بۇل باعىت سەنىمدى بولۋى كەرەك. جەر سىلكىنىسى سەكىلدى تابيعي اپاتتار بارىسىندا كوكەيىمىزدە: «سالىپ جاتقان ۇيلەرىمىز ساپالى ما؟ مەكتەپكە جىبەرگەن بالالارىمىز امان-ەسەن ۇيگە قايتا ما؟ ولارعا بەرىلىپ جاتقان ءبىلىم جەتكىلىكتى مە؟ مەكتەپكە جۇمىسقا الىنعان مامانداردىڭ بىلىكتىلىگى مەن ءبىلىمى ساي ما, پسيحولوگياسى بالامەن جۇمىس ىستەۋگە لايىقتى ما؟» دەگەن ساۋالدار تۇرادى. بۇل دا – پرەزيدەنتتىڭ جاڭا قۇرىلىپ جاتقان ۇكىمەتتىڭ الدىنا قويىپ وتىرعان زور مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى.
جەمقورلىق بۇگىندە تالدىڭ وزەگىن كەمىرىپ جەپ جاتقان قۇرت سەكىلدى. ونىمەن كۇرەس تاباندىلىقپەن ءجۇرۋى كەرەك. تەگىندە قوعامنىڭ ساناسىن وزگەرتپەي, جەمقورلىقتى تىيا المايمىز. قوعامنىڭ ءتارتىپ بۇزۋعا قارسى يممۋنيتەتى مىقتى بولۋعا ءتيىس. ءار ادام پارا بەرمەي, پارا الماي ءومىر ءسۇرۋ قاعيداتىن قاتاڭ ساقتاپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى ادالدىققا دارىپتەپ, اسىل قۇندىلىقتى بويىنا سىڭىرسەك قانا جەتىستىككە جەتەمىز.
پرەزيدەنت مۇنى ۇكىمەتكە تاپسىرا وتىرىپ, جالپى قوعامعا وي تاستادى.
سونىمەن قاتار ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسىن دە ايتتى. بۇل – وتە دۇرىس باعىت. ويتكەنى قارجىلىق قارىم-قاتىناس تەك قانا تسيفرلىق جولمەن وتەتىن بولسا, جەمقورلىققا بالتا شابۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى تۋرالى دا تۇششىمدى ويلار ايتىلدى. سۋ تاپشىلىعىن رەتكە كەلتىرۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. ءبىزدىڭ ەل – اۋىل شارۋاشىلىعىنان ۇلكەن مۇمكىندىگى بار مەملەكەت. كەلەر ۇرپاقتى ويلاساق, بۇل باعىتتاعى جۇمىسقا ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, قوعام بولىپ اتسالىسۋىمىز كەرەك. ۇكىمەتكە ارتىلعان مىندەتتىڭ وڭ ناتيجەسىن كۇتىپ قانا قويماي, بىرلەسىپ ىسكە كىرىسكەندە عانا ەلىمىز دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسەدى.
ءنازيپا شاناي,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسىنىڭ توراعاسى