بەردىبەك ساپارباەۆ تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى جولىندا ولشەۋسىز جانە سۇبەلى ۇلەس قوسقان ساۋساقپەن سانارلىق قايراتكەر تۇلعالار قاتارىنان ەدى.
ول ءوزىنىڭ ادامي قاراپايىمدىلىعى مەن ەمەن-جارقىن اشىقتىعى ارقاسىندا ەل ىشىندەگى بەدەلدى اقساقالدار الدىندا دا, قاراماعىنداعى ماماندار اراسىندا دا زور قۇرمەتكە يە بولدى. كۇن تارتىبىندەگى كەز كەلگەن ماسەلەنىڭ ۇتىمدى شەشىمدەرىن ويلاستىرا وتىرىپ, قوعامداعى ءتۇرلى ساناتتاعى وكىلدەرمەن ورتاق ءتىل تابىسا الاتىن. سول ارقىلى ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى جوسپارلاردى حالىققا ءتيىمدى ەتىپ قۇرىپ, كوپتەگەن قىزمەت پەن مەملەكەتتىك كومەكتىڭ شىن مۇقتاج ادامدار ءۇشىن قولجەتىمدى بولۋىن قاتاڭ قاداعالادى. شىن مانىسىندە, ءاربىر ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن تەرەڭ ۇعىنىپ, ەگجەي-تەگجەي تۇسىنە الۋ جانە تىڭعىلىقتى ءبىلۋ قابىلەتى, تىڭ جانە ايرىقشا ويلاۋ دارەجەسى, سونداي-اق اينالاسىنداعى ادامدارعا قۇرمەتپەن قارايتىن كوزقاراسى ونىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتىن انىقتادى.
العاش رەت مەن بەردىبەك ماشبەك ۇلىن 2007 جىلى كوكشەتاۋعا ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ءمينيسترى رەتىندە وڭىردەگى الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى ىستەردىڭ جاي-كۇيىمەن تانىسۋ ماقساتىنداعى ساپارىندا كورىپ, جۇمىستار بارىسى تۋرالى كوزبە-كوز تىلدەسىپ, تاجىريبەلى باسشىدان قاتپارى كوپ كۇردەلى قىزمەتتىڭ ءتۇرلى قىر-سىرىنا قانىققانداي بولعان ەدىم.
ول ۋاقىتتا مەن زەينەتاقى تولەۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ورتالىقتىڭ اقمولا فيليالىنىڭ ديرەكتورى لاۋازىمىن اتقاراتىنمىن جانە قىزمەت بابى بويىنشا ونى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزبەن تانىستىردىم. مينيستر جوعارى لاۋازىمى مەن جۇمىسباستىلىعىنا قاراماستان, فيليال قىزمەتىنىڭ بارلىق قىر-سىرىنا جان-جاقتى قىزىعۋشىلىق تانىتتى, ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ كەيبىر زەينەتاقى ىستەرىمەن جەكە ءوزى تانىسۋعا ىنتالى بولدى.
سونىمەن بىرگە ونى سالامىزداعى ءارتۇرلى, ءتىپتى جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى باسقا دا الەۋمەتتىك-تۇرمىس ماسەلەلەرى قىزىقتىرعان ەدى. ول مەنىڭ قىسقاشا ەسەبىمنەن كەيىن: وبلىستىڭ بارلىق تۇرعىنىنىڭ الەۋمەتتىك جەكە كودى بار ما؟ زەينەتاقى قورلارىنا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋ تەتىگى قانداي؟ زەينەتاقى مەن جاردەماقى قالاي ەسەپتەلەدى؟ ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى ءىسى قالاي قالىپتاسادى؟ زەينەتكەرلىككە شىققان كەزدە جۇكتى ايەلدەر مەن انالاردىڭ ەڭبەك ءوتىلى قالاي ەسەپتەلەدى؟ زياندى وندىرىستەردە جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك ءوتىلى قالاي ەسەپتەلەدى؟ باسقا دا وسىعان ۇقساس سۇراقتار قويدى.
وسى ساپارىندا بەردىبەك ماشبەك ۇلى ۋاقىتى تىعىز بولسا دا, اقمولا وبلىسىنىڭ بارلىق اۋدانىن ارالاپ شىقتى. تۇرعىلىقتى حالىقپەن جانە زەينەتكەرلەرمەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا ول جاڭا قابىلدانعان ەڭبەك كودەكسىنىڭ جاڭاشىلدىقتارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەي ايتا وتىرىپ, تۇرعىنداردىڭ زەينەتاقى زاڭناماسىنىڭ, ازاماتتاردى, ونىڭ ىشىندە مۇگەدەكتىگى بار جانە ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامداردى الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى بارلىق تىلەگى مەن تالابىن مۇقيات تىڭدادى. ول سونداي-اق ازاماتتاردى جەكە ماسەلەلەرى بويىنشا قابىلداپ, ولاردىڭ سۇراقتارىنا دەن قويدى, ءار كەلۋشىنىڭ ماسەلەسىنە قاتىستى ناقتى تاپسىرما بەردى.
سولتۇستىك وڭىرلەرگە ساپارى بارىسىندا ول مينيستر رەتىندە الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسى ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن ءوڭىر بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسىپ, ءار ۇجىمنىڭ الدىنا الداعى جىلدارعا ناقتى مىندەتتەر قويدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ازىرلەگەن نورماتيۆتىك اكتىلەردى جەتىلدىرۋ بويىنشا ولاردىڭ ۇسىنىستارى مەن پىكىرلەرىن اسىقپاي, بايسالدىلىقپەن تىڭداعانى مەنى ءتانتى ەتتى.
بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ بۇل ساپارى مەنىڭ تاعدىرىما دا بەتبۇرىس اكەلگەنىن ايتپاي كەتە المايمىن. مۇمكىن ءبىزدىڭ سول ءبىر قيىن-قىستاۋ جىلدارى جىرتىققا جاماۋ بولعان ازدى-كوپتى ەڭبەگىمىزدى باعالاعانى شىعار, وسىدان كەيىن ءبىر جىلدان سوڭ مينيسترلىكتىڭ ورتالىق اپپاراتىنا جۇمىسقا شاقىرىلدىم, ماعان الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جانە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ دەپارتامەنتىن باسقارۋ سەنىپ تاپسىرىلدى. وڭىرلەردەگى كادرلارعا وسىنداي ۇقىپتى جانە مۇقيات قاراۋ, ولاردىڭ اراسىندا ەرەكشە جانە بولاشاققا دەگەن جاڭاشا كوزقاراسپەن ويلاي الاتىن, ودان ءارى مانساپتىق وسۋگە الەۋەتى بار تالاپتى جانە ەڭبەككە قابىلەتتى مامانداردى انىقتاي ءبىلۋ – كوپ نارسەنى قاجەت ەتەتىن قاسيەت.
جالپى, وتاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتە «ساپارباەۆتىڭ باسقارۋشىلىق شەبەرلىك مەكتەبى» دەگەن وزىنشە ءبىر ينستيتۋت قالىپتاستى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇل ونىڭ كادر ساياساتىنداعى كوشباسشى رەتىندەگى ەرەكشەلىگى بولدى. ويتكەنى بۇل تەك ماعان عانا قاتىستى ەمەس جاعداي بولاتىن. سول سياقتى جامبىل وبلىسىنا ساپارىنان كەيىن كوپ ۇزاماي مينيسترلىككە كەيىن ۆەدومستۆونى ءوزى دە بىرنەشە جىل باسقارعان ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ كوميتەت توراعاسى قىزمەتىنە شاقىرىلدى. بەردىبەك ماشبەك ۇلى كادرلاردى ىرىكتەۋدىڭ مۇنداي تاجىريبەسىن ۇنەمى قولداندى, ورتالىقتى وڭىرلەردەن كەلگەن كاسىبي كادرلارمەن تولىقتىرىپ وتىردى, بۇل ەڭ قيىن ماسەلەلەردى بىرلەسە شەشەتىن پىكىرلەستەردىڭ نەگىزىن, ءبىر ىسكە جۇمىلعان مايتالمان مامانداردان تۇراتىن بىرلىكشىل كوماندا قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتتى.
ونىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن مينيسترلىكتە ەكى جىلعا جۋىق (2008–2009 جىلدارى) جانە 2019 جىلى جۇمىس ىستەدىم. العاش رەت دەپارتامەنت ديرەكتورى قىزمەتىندە بولسام, ەكىنشى مارتە ۆيتسە-مينيستر رەتىندە الەۋمەتتىك بلوككە, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرىنە جەتەكشىلىك ەتتىم. ساپارباەۆ سەكىلدى نار تۇلعالى قايراتكەر ازاماتپەن جۇمىس ىستەي وتىرىپ, ونىڭ وزىنە ءتان جۇمىس ءستيلى مەن وڭتايلى شەبەر ادىستەرىنە نازار اۋداردىم. ەڭ الدىمەن, تۋىنداعان بارلىق ماسەلەگە يننوۆاتسيالىق, ياعني جاڭاشىلدىققا قۇمارلىق كوزقاراستى بايقادىم. بەردىبەك ماشبەك ۇلى تەرەڭ تالداۋ قاسيەتى بار قايراتكەر رەتىندە ارقاشان الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ تىڭ تاسىلدەرى مەن جولدارىن ىزدەستىرۋدەن شارشامايتىن. ول وتاندىق جانە شەتەلدىك تاجىريبەنى جان-جاقتى, تالماي زەردەلەدى. حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ نەگىزگى بۋىندارىنىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردىڭ ادامداردى جاڭا فورماتتا تاربيەلەۋ جانە ولاردى تاۋەلدى, پاتەرناليستىك كوزقاراستار, ماسىلدىق كوڭىل كۇيلەردەن ارىلتۋ ماقساتىندا قاجىرلى جانە قاۋىرت جۇمىستى ۇيىمداستىرا ءبىلدى. ول ادام ءوزىنىڭ باقىتى مەن ءال-اۋقاتىنىڭ ۇستاسى دەپ سانادى جانە ادامدار مەملەكەتكە از جۇگىنىپ, ءوز تۇرمىسىنا ناپاقاسىن ءوزى تاباتىنداي بولۋى ءۇشىن ءبارىن جاساۋىمىز كەرەك دەگەن پراگماتيكالىق كوزقاراس ۇستاندى. مەملەكەتتىڭ مىندەتى, باسقالارىمەن قاتار, الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج ادامداردى ارنايى تولەمدەر مەن جاردەماقىلار ەسەبىنەن ءومىر سۇرگىسى كەلەتىندەردەن ءبولىپ, ەڭبەككە قابىلەتتى حالىققا قاجەتتى جاعداي جاساۋدى قاراستىرۋ دەپ سانادى.
ول ارقاشان «ەڭ ءتيىمدى الەۋمەتتىك ساياسات – جۇمىسپەن قامتۋ ساياساتى, ال ادامداردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى مەن الەۋمەتتىك ءوپتيميزمى ونىڭ تۇراقتى جۇمىسىنىڭ كەپىلى» دەپ, قوعامعا پايدا كەلتىرۋدى جوعارى قوياتىن. وسىعان بايلانىستى مينيسترلىكتىڭ قىزمەتى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە جانە جۇمىسسىزداردى الەۋمەتتىك قورعاۋعا, سونداي-اق ولاردى «جۇمىسشى ورتاسىنا» قايتارۋعا قۇرىلدى. كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىمەن جانە «اتامەكەن» وداعى ۇەپ-مەن بىرلەسىپ, جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ جانە قىزمەتكەرلەردىڭ جاپپاي بوساتىلۋىن بولدىرماۋ بويىنشا ءىرى كومپانيالارمەن مەموراندۋمدار جاساسۋ باستاماسى كوتەرىلىپ, ساتىنە قاراي ول كوپ ۇزاماي ءوزىنىڭ ناتيجەسىن بەرە باستادى.
ونىڭ وسى باعىتتاعى ماڭىزدى باستامالارىنىڭ ءبىرى 2008 جىلعى قاڭتار مەن قىركۇيەكتە جەزقازعان مەن رۋدنىيدا ەل پرەزيدەنتىنىڭ قاتىسۋىمەن ۇجىمدىق-ەڭبەك قاتىناستارىن دامىتۋعا, كاسىپكەرلىك قوعامداستىقتىڭ الەۋمەتتىك ارىپتەستىگىنە, جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋعا ەلەۋلى سەرپىن بەرگەن فورۋمداردى باستاۋ جانە وتكىزۋ بولدى. جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ باعىنىستى قىزمەتكەرلەرىنە قاجەتتى جاعدايلار جاساعانى ءۇشىن, ءومىر ساپاسىنىڭ ستاندارتتارى ءۇشىن (جالاقى مولشەرى, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن ساقتاۋ, ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك, ەڭبەككە ۋاقتىلى اقى تولەۋ جانە ت.ب.) جاۋاپكەرشىلىگى ارتتى.
جىل سايىن وسى فورۋمدار وتكىزىلگەننەن كەيىن جەلتوقسان ايىندا قورىتىندى شىعارىلىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى الەۋمەتتىك باعدارلانعان بيزنەس-قۇرىلىمداردىڭ جەڭىمپازدارى باسشىلارىنا بەلگىلەنگەن سىيلىقتى تابىستاي وتىرىپ, «پارىز» الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك بويىنشا كونكۋرس وتكىزىلەدى. 2023 جىلعى 7 جەلتوقساندا ەكى ۇجىمعا «پارىز» سىيلىعىن تابىستاۋ كەزىندەگى سوزىندە ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ وسى ۋاقىتقا دەيىن بۇل ماراپاتقا 365 بيزنەس-قۇرىلىم يە بولعانىن جانە بۇل ەلىمىزدە جاقسى داستۇرگە اينالعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل – مەنىڭ تالىمگەرىم ءارى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە ەكى مارتە باسشى بولعان جانە ەگەمەن ەلىمىز تاريحىندا بەس ءوڭىردى باسقارعان بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ باعا جەتپەس ەڭبەگى.
ۇكىمەتتىڭ داعدارىسقا قارسى باعدارلاماسىنا سايكەس وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ ستراتەگياسى بەكىتىلىپ, جول كارتالارى ىسكە اسىرىلا باستادى. جولداردى سالۋ مەن جوندەۋگە, اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارىنا, ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ءارتۇرلى نىسانىن پايدالانۋعا جانە بوساتىلعان جۇمىسشىلاردى قايتا وقىتۋعا باسىمدىق بەرىلدى.
شەتەلدەن كەلگەن اعايىندار بەردىبەك ماشبەك ۇلىنا «نۇرلى كوش» باعدارلاماسى جانە شىمكەنت, وسكەمەن, كوكشەتاۋ قالالارىندا قانداستار ءۇشىن ءۇش تۇرعىن اۋدانىنىڭ قۇرىلىسى ءۇشىن بۇگىنگە دەيىن شىن جۇرەكتەن ريزاشىلىعىن ايتادى. سونىڭ ارقاسىندا كەزىندە 3858 وتباسى وزدەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتتى, ال مەملەكەت تاۋەلسىزدىگىنىڭ بۇكىل كەزەڭىندە جاقىن جانە الىس شەتەلدەردەن 1,1 ملن-نان استام وتانداسىمىز كوشىپ كەلدى.
بەردىبەك ماشبەك ۇلى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جانە حالىققا الەۋمەتتىك كومەكتى ودان ءارى جەتىلدىرۋ مەن دامىتۋ ماسەلەلەرىن نازاردان تىس قالدىرمايتىن. جان-جاقتى زەردەلەۋ ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك تولەمدەر, بيۋدجەتتىك ۇيىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن ۇلعايتۋ, انا ينستيتۋتىن نىعايتۋ, ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرىنىڭ لايىقتى ءومىرىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى. ماسەلەن, 2008 جىلى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋعا جانە الەۋمەتتىك كومەككە جۇمساعان شىعىستارى 566,5 ملرد تەڭگەنى قۇراسا, بۇل 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا 22,5%-عا جانە 2003 جىلمەن سالىستىرعاندا ءۇش ەسە جوعارى.
وسى جىلدارى ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان, سونداي-اق مامانداندىرىلعان ۇيلەر مەن ينتەرناتتاردا تۇراتىن ادامدارعا كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى جاقسارتۋعا باعىتتالعان زاڭنامالىق جانە باسقا دا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلداندى. اۋىر جۇمىستاردا, ەڭبەك جاعدايى زياندى جانە قاۋىپتى جۇمىستاردا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن ەسەپتەۋ ءۇشىن سالالىق كوەففيتسيەنتتەر ارتتىرىلدى.
قوعاممەن جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بايلانىس نىعايىپ, ولار الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسى ماسەلەلەرىن شەشۋگە بەلسەندى قاتىسا باستادى. ۇەۇ وكىلدەرى مينيسترلىكتىڭ القا وتىرىستارىنا, نەگىزگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى تالقىلاۋ جانە قابىلداۋعا قاتىستى.
بەردىبەك ماشبەك ۇلى جۇمىسىنىڭ ءستيلى مەن ادىستەرىندەگى اشىقتىق, حالىقتىڭ ءارتۇرلى توبىمەن تەز ءتىل تابىسا ءبىلۋ جانە قايشى كوزقاراستاردىڭ وزىندە مامىلەگە كەلۋ سياقتى ادام مىنەزىندەگى تاماشا ەرەكشەلىكتى تاعى دا اتاپ وتكىم كەلەدى. ونىڭ وتكىزگەن كوپتەگەن كەزدەسۋىنە كۋا بولدىم, وندا حالىققا ءبارىن اشىق ايتىپ, جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتىڭ ءمان-جايىن بايسالدى, جالىقپاستان تۇسىندىرەتىن.
شىنى كەرەك, 2008 جىلدىڭ باسىندا زەينەتاقى تولەمدەرى ماسەلەلەرى بويىنشا ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرى كوبەيىپ, ءبىزدىڭ سالا ءۇشىن كۇردەلى جىل بولدى. بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ ءوزى وڭىرلەردى ارالاپ, حالىقپەن بۇرىنعىدان دا ءجيى كەزدەسە باستادى. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ەلىمىزدىڭ 9 وڭىرىنە باردى, 38 كەزدەسۋ وتكىزدى, وعان 10 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى, 163 ازاماتتى قابىلداپ, ءوز قاراماعىنداعىلارعا ۇلگى كورسەتتى. سونىمەن بىرگە ادامدارمەن اشىق جانە ادال اڭگىمە بولدى, ەش پروبلەما جاسىرىن قالمادى.
ول حالىقپەن عانا ەمەس, باق وكىلدەرىمەن دە قارىم-قاتىناس جاساۋدا ارقاشان اشىق بولعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. جۋرناليستەرمەن سىندارلى سۇحبات ورناتىپ, ءجيى-ءجيى تىكەلەي ەفيرلەرگە قاتىستى, قالىپتاسقان جاعدايدى, سونداي-اق مينيسترلىك باسشىلىعىنىڭ ءار جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن قابىلداعان شارالارىن ءتۇسىندىردى.
بۇدان باسقا الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ بىرىڭعاي بازاسى ەنگىزىلدى, زەينەتاقى زاڭناماسىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك كوميسسيالار قۇرىلدى, وسى كەزەڭدە 1,2 مىڭنان استام ازامات قابىلداندى. بۇل جۇمىس جىل سوڭىنا دەيىن جۇرگىزىلدى, سول جىلى ازاماتتار وتىنىشتەرىنىڭ ەڭ رەكوردتىق كورسەتكىشى تىركەلدى, ولاردىڭ سانى 20,8 مىڭنان استى, مينيسترلىك جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇرگىزگەن بەلسەندى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ, سودان كەيىن زەينەتاقى زاڭناماسى بويىنشا ءتيىستى نورماتيۆتىك اكتىلەردىڭ قابىلدانۋى ارقاسىندا 2009 جىلى وسى ماسەلەلەر بويىنشا وتىنىشتەر سانى 1,7 ەسەگە ازايدى.
قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جانە تەكسەرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداراتىن كوميتەتتەر, دەپارتامەنتتەر مەن ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدار باسشىلارى مەن ولارعا باعىنىستى قىزمەتكەرلەردىڭ سىرتقى جانە ىشكى نورماتيۆتىك اكتىلەردى ورىنداۋ جونىندەگى ەسەپتەرىن ۇنەمى ءوزى تىڭداپ وتىراتىن, كەيدە ءوزى دە تاپسىرمالاردىڭ ناقتى ىسكە اسىرىلۋىن سول جەرگە بارىپ تەكسەردى. بۇل جوعارى ورگانداردىڭ نۇسقاۋ-تاپسىرمالارىنا نەمەسە مينيسترلىكتىڭ ءوز شەشىمدەرىنە دە قاتىستى بولاتىن.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بەردىبەك ماشبەك ۇلى قازاقستاندىقتاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى ماسەلەلەرىن ۇنەمى نازارىندا ۇستاعان سەزىمتال جانە جاناشىر باسشى بولدى. بۇل ەڭبەك قاتىناستارىنا نەمەسە دەموگرافيا, الەۋمەتتىك قورعاۋعا, الەۋمەتتىك سەرىكتەستىك ماسەلەلەرىنە, الەۋمەتتىك تولەمدەرگە, كوشى-قون پروتسەستەرىنە, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ قۇقىقتارىنا دا قاتىستى.
مينيسترلىك ارداگەرلەرى مەن قىزمەتكەرلەرى ميلليونداعان ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى مەن ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ قايىرىمدى جانە يگى ىستەرىن ءاردايىم ەسكە الىپ, جادىندا ماڭگىلىك ساقتايدى.
حالقىنا جاقىن بولعان كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى, بارىمىزگە اقىلشى اعا بولعان بيىك پاراساتتى تۇلعا, اقيىق ازاماتتىڭ جارقىن بەينەسى مەن يگىلىكتى ىستەرىن ءبىز ەشقاشان ۇمىتپايمىز. بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ ازاماتتىق, كاسىبي بىلىكتىلىك مەكتەبى ءالى تالاي بۋىندى جەتىلدىرىپ, حالىقپەن جاساي بەرەدى دەپ سەنەمىز.
سۆەتلانا جاقىپوۆا,
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى