ساپالى ءبىلىم بەرۋ – ءار مۇعالىمنىڭ پارىزى. وقۋشىنى عىلىمعا باعىتتاپ, ىسكە قابىلەتتى ەتۋ, ىزگى قۇندىلىقتارعا بويلاتۋ دا سول پارىزدىڭ ىشىنە كىرەدى. بۇل ءۇردىس مۇعالىمگە ۇزدىكسىز دامۋدى, ءبىلىمىن جان-جاقتى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى. ۋشينسكي ايتپاقشى, «مۇعالىم – ءوزىنىڭ ءبىلىمىن ۇزدىكسىز كوتەرىپ وتىرعاندا عانا مۇعالىم, ال ىزدەنۋدى توقتاتقاندا ونىڭ مۇعالىمدىگى دە جويىلادى». وسى تۇستا پەداگوگيكالىق مەنەدجمەنتتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىلىگى تۋادى.
عىلىمعا سۇيەنسەك, پەداگوگيكالىق مەنەدجمەنت مەكتەپ جۇمىسىن باسقارۋدىڭ مازمۇنى مەن ادىستەرىن, وقۋ-تاربيە جۇمىسىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرادى. ءبىلىم بەرۋدىڭ پاراديگماسى مەن باسقارۋ تەورياسىنىڭ دامۋىنا بايلانىستى پەداگوگيكالىق مەنەدجمەنت تە قايتا جاڭارىپ وتىرادى. بۇعان مۇعالىمدەردىڭ ءوزارا ساباققا قاتىسۋى كىرەدى. ياعني جۇيە ۇستازعا ساباق بارىسىندا وقۋشىنىڭ ءىس-ارەكەتىن تەرەڭ ۇعىندىرادى. وقىتۋدىڭ ءادىس-ءتاسىلىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا مۇعالىمنىڭ ءىس-تاجىريبەسىن تالقىلاۋ ارقىلى كەرى بايلانىس بەرۋ ءتاسىلى دە ءتيىمدى. تاجىريبەلى مۇعالىمنىڭ وقىتۋ ءتاسىلىن باقىلاعان وزگە مۇعالىم دە ۇستازدىق تىنىسىن اشا تۇسەدى.
پەداگوگيكالىق ۇجىمدا جاڭا يننوۆاتسيالاردى قالىپتاستىراتىن تاجىريبە الماسۋلار ءجيى بولۋى كەرەك. بۇل ءۇردىس جۇيەلى جۇرگىزىلگەن جاعدايدا مەكتەپتىڭ ءبىلىم ساپاسى ارتادى. نەگىزىنەن اتالعان ءۇردىس 1960 جىلدارى امەريكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە قارقىندى باستاۋ العان. كوپ ۇزاماي مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دايىندىعىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالعان. كەيىن اۋستراليا, ۇلىبريتانيا, كانادا, يرلانديا, فينليانديا ەلدەرىندە تاجىريبە الماسۋ رەتىندە قولدانىسقا يە بولدى. ارينە, بۇل ءۇردىس ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا قولدانىلىپ ءجۇر. دەگەنمەن دە مەكتەپتە قالاي ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى دەگەن وي تۋادى. وسى تۇرعىدا ساباققا قاتىسۋدىڭ جالپى مودەلى قاجەت.
ساباققا قاتىسۋدىڭ ءارتۇرلى مودەلى مەن ونى جۇزەگە اسىرۋدى باسقارۋ مۇعالىمدەردىڭ ءوزارا ساباققا قاتىسۋ قاجەتتىلىگى مەن ولاردىڭ كاسىبي وسۋىنە اسەر ەتەدى. وسىنىڭ ءبارىن ۇعىنىپ, قاجەتتىلىگىن سەزىنگەن كەزدە «قازىرگى كەزدە مۇعالىمدەردىڭ ءوزارا ساباققا قاتىسۋى قانشالىقتى جۇرگىزىلىپ جاتىر؟ مەكتەپتە ءوزارا ساباققا قاتىسۋدى قالاي ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراق تۋىندايدى. وسى ساۋالداردى شەشۋ ماقساتىندا «ارىپتەسپەن وتكەن ءبىر كۇنىم» جوباسىن تاجىريبەگە ەنگىزىپ, سىناپ كوردىم. بۇل جوبا وزىندىك ساناتتار مەن جۇيەدەن تۇرادى. رەفلەكسيۆتى ءوزارا ساباققا قاتىسۋ ۇستازداردىڭ كاسىبي دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. مۇعالىمدەر اراسىندا ارىپتەستىك قولداۋ نىعايا تۇسەدى.
ءماريام امانگەلدىقىزى,
اباي اتىنداعى №87 مەكتەپ-گيمنازيا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى
استانا