قازىرگى كەزدە كەز كەلگەن اۋرۋدان قورعانۋدىڭ نەگىزگى جولى الدىن الۋ ەكەنى بەلگىلى. ايتۆ ينفەكتسياسىنا كەلەتىن بولساق, پروفيلاكتيكالىق شارالار ۆيرۋستان ساقتانۋدىڭ جالعىز مۇمكىندىگى بولىپ سانالادى.
ايتۆ – مىنەز-ق ۇلىق اۋرۋى. مۇنىڭ كوبەيۋىنىڭ باستى سەبەبى – ساقتانباي قاتىناسقا ءتۇسۋ جانە ينەكتسيالىق ەسىرتكىنى بەيبەرەكەت قولدانۋ. وسى ساناتتاعى ادامدار اۋرۋعا شالدىعۋى مۇمكىن حالىقتىڭ نەگىزگى توپتارىنا (حوت) جاتادى. بۇل توپقا ينەكتسيالىق ەسىرتكىنى قولداناتىن ادامدار, جىنىستىق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سونداي-اق ءبىرجىنىستى قاتىناسقا بەيىم ەر ادامدار كىرەدى.
ارينە, بۇل توپتارمەن جۇمىس ىستەۋ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن قيىنعا سوقتىرادى. وسىعان بايلانىستى ارنايى ويلاپ تابىلعان ءادىس – اۋتريچ جۇمىسى. بۇل جابىق توپتار اراسىندا پروفيلاكتيكالىق جۇمىس ىستەۋگە ىڭعايلى. اۋتريچ جۇمىسىن وسى قاۋىمداستىقتارعا كىرەتىن ادامدار ورىندايدى. كوبىنەسە وسى توپتىڭ ادامدارى نەمەسە ولاردىڭ دوستارى مەن تۋىستارى. ولار مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن كليەنتتەر اراسىنداعى جولسەرىكتەر بولىپ سانالادى.
بۇگىنگى تاڭدا اۋتريچ-قىزمەتكەرلەردى نەگىزگى توپ قۇرامىنا كىرەتىن ادامدار اراسىندا جۇرگىزىلەتىن پروفيلاكتيكالىق شارالاردىڭ قوزعاۋشى كۇشى دەپ ايتۋعا بولادى. اۋتريچ-قىزمەتكەردىڭ نەگىزگى مىندەتى كليەنتتەرمەن بايلانىس ورناتۋ, قىزمەتتەردى الۋعا جاڭا ادامداردى تارتۋ, ولاردى ايتۆ, ۆيرۋستىق گەپاتيتتەر, جىنىستىق ينفەكتسيالاردىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى بويىنشا حاباردار ەتۋ. سونداي-اق بۇل قىزمەتكە قاۋىپسىز مىنەز-قۇلىق داعدىلارىنا ۇيرەتۋ, جەكە قورعانىس قۇرالدارىن, ينەكتسياعا ارنالعان ستەريلدى قۇرالداردى تاراتۋ, تەكسەرۋ الدىندا كەڭەس بەرۋ, مەديتسينالىق ۇيىمدارعا, اتاپ ايتقاندا ايتۆ ورتالىعىنا باعىتتاۋ جاتادى.
2023 جىلدىڭ 7 ايى بويىنشا اۋتريچ-قىزمەتكەرلەردىڭ كومەگىمەن 5 581 ادام, سونىڭ ىشىندە 2 179 ينەكتسيالىق ەسىرتكى تۇتىناتىندار, 1 533 جىنىستىق قىزمەت قىزمەت كورسەتەتىندەر, 1 869 گوموسەكسۋالدى ەركەكتەر پروفيلاكتيكالىق باعدارلامالارمەن قامتىلدى. ولاردىڭ 83,6%-ى ايتۆ-عا جۇقپاسىنا تەستىلەۋدەن ءوتتى.
بىرەۋگە, ءبىر قاراعاندا, اۋتريچ-قىزمەتكەردىڭ جۇمىسى سونشالىقتى كۇردەلى بولىپ كورىنبەۋى مۇمكىن, بىراق ءىس جۇزىندە مۇلدەم ولاي ەمەس. شىنىندا دا, ايتۆ-ينفەكتسياسى تۋرالى بىلىمنەن باسقا, ادامدارعا دۇرىس كوزقاراس تابا ءبىلۋ, سەنىمدى قارىم-قاتىناستى ساقتاۋ, كليەنتتىڭ قىزمەت الۋعا دەگەن ىنتاسىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنداي جۇمىسشىلاردىڭ قىزمەتى بەلگىلى ءبىر ەرەجەلەردى مۇلتىكسىز ورىنداۋدى تالاپ ەتەدى, مۇنى بۇزىپ, سەنىم تىزبەگىن ءبىرجولا جوعالتۋعا بولادى.
اۋتريچ ارقاشان كليەنتتىڭ ءومىر سالتىن وبەكتيۆتى قابىلداۋى كەرەك. مىسالى, ەگەر ءبىز ەسىرتكىگە تاۋەلدى ادام تۋرالى ايتاتىن بولساق, وندا ەسىرتكىنى قولدانۋ نيەتى ونى فاكت رەتىندە قابىلدايدى. ارينە, بۇل ەسىرتكىگە تاۋەلدىلىك ماقۇلدانادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. كليەنت ەسىرتكىنى قولدانۋدى توقتاتۋعا ءماجبۇر ەمەس, بىراق ول بىرتىندەپ وسى قادامعا يتەرمەلەيدى. نەگىزگى ەرەجە ەرىكتىلىك, انونيمدىك جانە قۇپيالىلىق قاعيداتتارىنا نەگىزدەلۋى كەرەك. اۋتريچ كليەنت ايتقىسى كەلەتىن اقپاراتتى عانا بىلەدى جانە وعان تىكەلەي قاجەت قىزمەتتەردى عانا كورسەتەدى. سونىمەن اۋتريچ ارقاشان كەز كەلگەن اداممەن, ونىڭ سەنىمى مەن قۇندىلىقتارىنا قاراماستان جۇمىس ىستەۋگە دايىن بولۋى كەرەك.
مۇنىڭ ءبارى وتە قيىن جانە جاۋاپتى, اسىرەسە كوبىنەسە ولاردىڭ قامقورشىلارى – وزدەرىنىڭ ءومىر سالتىن بوتەن ادامداردان جاسىراتىن ادامدار. سونىمەن قاتار اۋتريچتەردە ارنايى ءبىلىم جوق, ولاردىڭ وكىلەتتىكتەرى وتە قاراپايىم. وسىعان قاراماستان اۋتريچتەردىڭ قىزمەتى كوزگە كورىنە بەرمەيدى, ولار ايتۆ جۇقتىرۋ قاۋپى بار ادامداردىڭ قاۋىپتى مىنەز-قۇلقىنىڭ ىقتيمال زياندى سالدارىن بارىنشا ازايتۋ, ال كەيبىرەۋلەرىنە ءتىپتى دۇرىس ءومىر جولىنا تۇسۋگە كومەكتەسەتىن جۇمىستى ورىندايدى.
گۇلميرا قاراتاەۆا,
استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ ايتۆ ينفەكتسياسىنىڭ الدىن الۋ ورتالىعى الدىن الۋ بولىمىنىڭ ەپيدەميولوگ دارىگەرى