ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر اسكەري-تەڭىز بازاسى اقتاۋدا ورنالاسقان. مەملەكەتىمىزدىڭ تەڭىزدەگى تەگەۋرىنى سانالاتىن اسكەري تەڭىزشىلەر بولىمىندە ءوز ءىسىنىڭ بىلىكتى ماماندارى قىزمەت اتقارادى. سولاردىڭ ءبىرى – «قازاقستان» زىمىران-ارتيللەريالىق كەمەسى جاۋىنگەرلىك ءبولىمىنىڭ توپ كومانديرى, باس ستارشينا دارمەن جۇماعالي ۇلى.
ون ەكى جىلدان بەرى اسكەري-تەڭىز بازاسىندا تاپجىلماي قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان دارمەن جەكە قۇرامنىڭ جاۋىنگەرلىك دايارلىعىنا, اسكەري تاربيەسىنە, ءتارتىبى مەن مورالدىق-پسيحولوگيالىق جاي-كۇيىنە, ماتروستاردىڭ جاۋىنگەرلىك مىندەتتەردى تابىستى ورىنداۋىنا جاۋاپتى. ول 1989 جىلى 13 شىلدەدە قىتايدىڭ شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق ولكەسى كۇنەس اۋدانىنىڭ قازاق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2001 جىلى اتا-اناسىمەن بىرگە تاريحي وتانىنا ورالىپ, الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى, نۇرلى اۋىلىنا قونىستانادى.
– تەڭىزشى دەگەندە اقجال تولقىندى تەڭىزدەگى جەلكەندى كەمەلەر, ونداعى وفيتسەرلەر مەن ماتروستار كوز الدىڭىزعا كەلەدى. ال قۇلاعىڭىزعا كوك تەڭىزدىڭ شۋىلى مەن تەڭىز شاعالالارىنىڭ داۋىسى ەستىلۋى مۇمكىن, – دەيدى دارمەن بىزبەن اڭگىمەدە. – اكەم مەنىڭ اسكەري ادام بولعانىمدى قالادى. ءتىپتى بۇل ول كىسىنىڭ ارمانى ەدى دەسەم دە بولادى. ءارى وزىمدە دە قىزىعۋشىلىق بولدى.
دارمەن 2008 جىلى ورتا مەكتەپتى ءبىتىرىپ, اقتاۋداعى اسكەري-تەڭىز ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى. 2011 جىلى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىندەگى قىزمەتى «قازاقستان» زىمىران-ارتيللەريالىق كەمەسى جاۋىنگەرلىك ءبولىمنىڭ تەحنيك لاۋازىمىنان باستالدى. اسكەري تەڭىز كۇشتەرىنىڭ فلاگمانى سانالاتىن بۇل جاۋىنگەرلىك كەمە – «زەنيت» ورال زاۋىتىندا شىعارىلعان وتاندىق ءونىم. 2013 جىلى 7 مامىردا «قازاقستان» زىمىران-ارتيللەريالىق كەمەسى «ماتىبۇلاق» پوليگونىندا وتكەن جاۋىنگەرلىك پارادقا قاتىسىپ, كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا ونلاين رەجىمدە ءوزىنىڭ تاماشا اتىس مۇمكىندىگىن كورسەتكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
دارمەندەر اسكەري وقۋ ورنىن 27 بالا بولىپ ءبىتىردى. ينستيتۋت تۇلەكتەرى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى مەن شەكارا قىزمەتىنە ءبولىندى. بۇگىندە ولاردىڭ دەنى ءتۇرلى لاۋازىمدا ابىرويلى قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. تەڭىز سۋىنىڭ كەرمەك ءدامىن تاتىپ, تەڭىزشى اتانعان ولار بوس ۋاقىتتا كەزدەسىپ, باس قوسىپ تۇرادى.
دارمەن نەگىزىنەن جەكە قۇراممەن, ونىڭ ىشىندە مەرزىمدى قىزمەتتىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەيدى. ماتروستاردىڭ تەڭىزگە بەيىمدەلۋى, ولاردىڭ كەمەدەگى ءبىر جىلعى قىزمەتى كوز الدىندا وتەدى. باستاپقىدا اسكەرگە كەلگەندەردىڭ نەگىزگى وقۋ پاندەرىنەن ءبىر ايلىق جالپى اسكەري دايىندىق كۋرسىنان وتەتىنى بەلگىلى. ول ساباقتاردى اسا تاجىريبەلى جانە بارىنشا دايىندالعان وفيتسەرلەر مەن ستارشينالار جۇرگىزەدى. جاس جاۋىنگەر كۋرسىنان جانە اسكەري انت بەرۋ راسىمىنەن كەيىن تەڭىزشىلەر اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ ارتەكتى كەمەلەر ديۆيزيونىنداعى جاۋىنگەرلىك كەمەلەردە قىزمەت ەتەتىن بولادى.
«تەڭىزشى بولۋ وڭاي ەمەس. كەمەدەگىنىڭ جانى ءبىر دەگەن بار عوي. ءبىز ءبىر وتباسىنىڭ بالاسىندايمىز. كەمە – ءبىزدىڭ ەكىنشى ءۇيىمىز», دەيدى دارمەن. وتباسى دەمەكشى, كەيىپكەرىمىزدىڭ اۋلەتىندەگى ەر ازاماتتاردىڭ ءبارى وتان الدىنداعى بورىشىن وتەگەن. ءبىر باۋىرى قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتىن بىتىرگەن. بۇگىندە اسكەري قىزمەتشى.
كەي كەزدەرى تەڭىزدە اپتالاپ جۇرگەندىكتەن, تەڭىزشىگە جۇكتەلەر تاپسىرمالاردىڭ وڭاي بولماسى انىق. ايتسە دە بالا كەزدەن ارمان ەتكەن ماماندىق بولعان سوڭ, دارمەن ءۇشىن قيىندىعىنان قىزىعى باسىم. سول ءۇشىن دە اسقان قىراعىلىق پەن ساقتىقتى قاجەت ەتەتىن قىزمەتىندە ءار كۇن سايىن تەگەۋرىنىن مىقتاپ, شەبەرلىگىن شىڭداپ وتىرۋ قالىپتاسقان قاعيدا. دارمەن وتباسىلى, ەكى ۇل, ءبىر قىز تاربيەلەپ وتىرعان اكە. ونەردەن دە قۇرالاقان ەمەس. دومبىرا تارتىپ, مەرەكەلىك وتىرىستاردىڭ ءسانىن كەلتىرەتىنى تاعى بار.
قاي ۋاقىتتا دا بىلىكتى مامانعا سۇرانىس جوعارى. ءوز ءىسىنىڭ جىلىگىن شاعىپ, مايىن ىشكەن ادام تەك ءوز بولاشاعىن عانا جارقىن ەتىپ قانا قويماي, مەملەكەتىنىڭ دە دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزبەك. اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىندەگى ەلەنە بەرمەيتىن قىزمەتىمەن ەلىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىنىڭ نىعايۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن دارمەن تۋرالى دا سونداي سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
مۇحاربەك ماحامبەت,
اسكەري جۋرناليست