ەل دامۋىنداعى ايەلدىڭ ءرولى

فورۋمعا قاتىسۋشىلار وسى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ورتاق ءتاسى­لىن ازىرلەۋ ءۇشىن زاماناۋي قو­عامداعى ايەلدىڭ ءرولىن تالقىلادى. ديالوگكە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, كاسىپكەرلەر, كوپ­بالالى انالار, بيۋدجەت سالا­سىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى جانە تاعى باسقالار قاتىستى.

اقتوبە وبلىسىندا ءىس-شارا­عا قاتىسۋشىلار ايەلدەردىڭ ءار­تۇرلى سالاداعى بەلسەندىلىگىن ارت­تىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «بۇرىن قازاق قوعامىندا ايەل ءۇي شارۋاشىلىعىن جۇرگىزىپ, بالا تاربيەسىمەن اينالىسۋى كەرەك دەپ ەسەپتەلسە, بۇگىندە قىز-كە­لىنشەكتەر جان-جاقتى دامىپ, بيز­نەسپەن اينالىسا الادى. ساياسي رەفورمالارعا قاتىسادى. وسى فورۋم – سونىڭ جارقىن دالەلى», دەدى اقتوبە وبلىستىق ماسلي­حاتىنداعى «اmاnاt» دەپۋتاتى جۇلدىز قوجابەكوۆا.

اقتوبە وبلىستىق ىسكەر ايەل­دەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى كۇلپار­شىن ايدارحانوۆا بۇگىندە ەلىمىز­دەگى كاسىپورىنداردىڭ 42,3 پايىزىن ايەلدەر باسقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.

«ايەلدەر قاۋىمى ەل ەكونو­مي­كاسىنىڭ, كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. جۋىردا وسى وڭىردە ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ جوس­پارلانىپ وتىر. مۇن­داعى ماقسات – اۋىل كاسىپكەر­لەرىن ءبىر كووپە­راتسياعا بىرىكتىرۋ. ولار ءوز بيزنە­سىن دامىتۋ ءۇشىن «اۋىل اماناتى» جوباسى ارقىلى جىلدىق مول­شەرلەمەسى 2,5 پايىزدى قۇرايتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الا الادى. قازىردىڭ وزىندە ىرىمشىك, كيىزدەن جاسالعان بۇيىم­دار ءوندىرىسى جول­عا قويىلىپ جاتىر», دەدى ول.

قىزىلوردادا وتكەن فورۋمدا ءماجىلىس دەپۋتاتى, «اmاnاt» فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ماقپال تاج­ماعامبەتوۆا ايەلدەر بارلىق سالادا تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن جەتكىزدى. سونداي-اق ول وتباسىن نىعايتۋ, ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ايتىپ ءوتتى.

شيەلى اۋدانىنىڭ كاسىپكەرى ءلاززات پارمەنقۇلوۆا اۋىلدىق جەردە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. «بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان ايەلدەردىڭ اۋىلدىق جەرلەردە ءوز بيزنەسىن دامىتۋىنا كومەكتەسەتىن بىرقاتار باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءوز اۋىلىمىزداعى جاعدايعا ىقپال ەتىپ, وڭ وزگەرىس جاساي الاتىنىمىزدى, ەڭ باستىسى جالعىز ەمەس ەكەنىمىزدى سەزىنەمىز», دەدى ول.

وسكەمەندە ۇيىمداستىرىلعان فورۋمدا ءماجىلىس دەپۋتاتى دينارا زاكيەۆا ايەلدەر قاۋى­مىنا الەۋمەتتىك ماسەلەلەر ەرەكشە جاقىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «ەلىمىزدە 9,8 ملن ايەل بار. قوعام­داعى وزەكتى ماسەلەلەرگە قاتىستى ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ وزىندىك وي-پىكىرى بارى انىق. بالانىڭ جاعدايىن قالاي جاقسارتۋعا بولاتىنىن انادان ارتىق ەشكىم بىلمەيدى. وتباسى ماسەلەسىنە دە ايەلدەر كوزقاراسى ەرەكشە», دەدى حالىق قالاۋلىسى.

كاسىپكەر ديانا فيلليپو­ۆا­نىڭ ايتۋىنشا, قالا مەن اۋىلدىڭ قىز-كەلىنشەكتەرى جۇمىس ىستەۋگە دايىن. تەك, ولارعا ءوز ءىسىن باستاۋعا كومەكتەسۋ كەرەك.

«بەلايا سوۆا» دەپ اتالاتىن بىرلەستىگىمىز قولونەرمەن اينا­لى­ساتىن ونداعان قىز-كەلىنشەك­تىڭ قارىم-قابىلەتىن تانىتۋىنا كو­مەكتەستى. ولار اعاشتان, بىل­عارىدان جانە شىنىدان جاسال­عان بۇيىمداردى بوياۋمەن اينالىسادى. سونداي-اق تابيعي تاستاردان زەرگەرلىك بۇيىمدار ازىرلەيدى. ويىنشىق توقۋمەن, ساندىك بۇيىم­دار جاساۋمەن جانە تاعى باسقا ىستەرمەن شۇعىلدانادى. قىزىعۋ­شىلىقتان باستالعان ءىس كەيىن تابىس كوزىنە, بيزنەسكە اينالۋى مۇمكىن. سوندىقتان ايەلدەردىڭ كاسىپپەن اينالىسۋىنا بارىنشا كومەكتەسەمىز», دەدى ول.

ورال قالاسىندا وتكەن فورۋمدا ايەلدەردىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق پروگرەستى قامتا­ماسىز ەتۋدەگى رولىنە, سونداي-اق ايەلدەر اراسىنداعى قارجىلىق ساۋاتتىلىق ماسەلەلەرىن شەشۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

«جەكە بالاباقشا مەن دۇكەن اشۋ, قوناقۇي سەرۆيسىن دامىتۋ ىسىندە ايەلدەر قاۋىمى وزدەرىن تابىستى كاسىپكەر رەتىندە تانى­تىپ كەلەدى. سوندىقتان بۇل ىستە ايەل­دەردىڭ ءرولى ەرەكشە دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. بۇعان قوسا, بالا تاربيەسى دە ادەتتە وسى ايەل­دەر قاۋىمىنا جۇكتەلەدى. «وتان وتباسىنان باستالادى». سون­دىقتان وتباسىلىق قۇندىلىق­تاردى ناسيحاتتاۋ – اسا ماڭىزدى ماسەلە», – دەپ اتاپ ءوتتى پارتيانىڭ تاسقالا اۋداندىق فيليالى­نىڭ اتقارۋشى حاتشىسى ليۋتسيا جۇبانىشقاليەۆا.