پروگرەسسيۆتى ءارى قاجەتتى نورما

وتىرىستى اشقان ەرلان قوشانوۆ مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ قاراۋىنا ۇسىنعان 7 جىلدىق مەرزىمدى ەنگىزۋ جانە ەلوردانىڭ اتىن وزگەرتۋ جونىندەگى ماسەلەلەر ماجىلىستەگى بارلىق فراكتسيا دەپۋتاتىنىڭ ۇسىنىسى ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«پرەزيدەنت مانداتىن 7 جىلدىق ءبىر مەرزىممەن شەكتەۋ – پروگرەسسيۆتى ءارى قاجەتتى نورما. بۇل بيلىكتىڭ ءبىر قول­عا شوعىرلانۋىنا توسقاۋىل بولىپ, سۋپەر­پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنەن تۇبە­گەي­لى ارىلۋعا جول اشادى.  اتالعان ماسەلە ەل ارا­سىندا جان-جاقتى تالقى­لا­نۋدا. ءبىز وسى سايلاۋ جۇيەسىن بيىلدان باستاپ ەنگى­زۋدى قولدايمىز», دەدى فراكتسيا جەتەك­شىسى.

سونداي-اق ەرلان قوشانوۆ ەلوردانىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ تۋرالى ۇسىنىس تۇڭعىش پرە­زيدەنتتىڭ قازىرگى قازاقستاننىڭ قۇرىلۋى جولىنداعى ەڭبەگىن جوققا شىعار­ماي­تىنىن ايتىپ, قوعامنىڭ دا پىكىرى ەسكەرىل­گەنىنە ءمان بەردى.

ودان ءارى دەپۋتاتتار ۇسىنىلعان رەفورمالاردى قولداپ ءسوز سويلەدى.

ماجىلىستەگى قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسى دەپۋتاتتىق توبىنىڭ جەتەك­شىسى ساۋىت­بەك ابدراحمانوۆ جاڭا نور­ما­لاردىڭ ۋاقتىلى ەنگىزىلىپ جاتقانىنا نازار اۋدارىپ, ءماجىلىس بۇل ماسەلەدە ءوزى­نىڭ تاريحي جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنىپ وتىر­عانىن اتاپ ءوتتى.

«قازاقستاندا پرەزيدەنتتىڭ كەڭ وكىلەت­­تىكتەرى بار. سوندىقتان سايلاۋ پرو­تسەسىندە جوعارى لاۋازىمدى تۇلعانىڭ تۇراقتى تۇردە اۋىسىپ وتىرۋى مەم­لەكەت باسشى­سى­نىڭ قولىندا بيلىكتىڭ شاما­دان تىس شو­عىر­­لانۋى مەن مونوپو­ليا­لانۋىنىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى س.ابدراح­مانوۆ.

ال دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆ پرەزي­دەنتتىڭ مانداتىن قايتا سايلانۋ قۇقى­عىنسىز 7 جىلدىق ءبىر مەرزىممەن شەكتەۋ ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.

«قايتا سايلانۋ قۇقىعىنسىز ءبىر رەتتىك پرەزيدەنتتىك مەرزىمدى ەنگىزۋ سايا­سي جاڭارۋ دەۋگە بولادى. ول سايلانعان كاند­يداتقا حالىق الدىنداعى بەرگەن ۋادەلەرىن ءتيىمدى ءارى ۋاقتىلى ورىنداۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ويتكەنى سايلانعان پرەزيدەنتتىڭ ەكىنشى مۇمكىندىگى بولمايدى. الداعى 20 جىلدىقتا ءبىز جاڭادان سايلانعان ءۇش پرەزيدەنتتى كورەمىز», دەدى ە.بەيسەنباەۆ

سونىمەن قاتار دەپۋتات كونستيتۋتسياعا بۇل تۇزەتۋلەر الداعى سايلاۋعا دەيىن ەنگىزىلسە, وسى جولى پرەزيدەنت اتاناتىن ازامات جانە ودان كەيىنگى بارلىق مەملەكەت باسشىلارى ءۇشىن پرەزيدەنت سايلاۋىنا قايتا قاتىسۋ مۇمكىندىگى زاڭمەن شەكتەلەتىنىن اتاپ ءوتتى.

دەپۋتات يۋري جۋلين پرەزيدەنتتىكتىڭ ءبىر مەرزىمى تۋرالى نورما قازاقستاندا سايا­سات­كەرلەردىڭ جاڭا بۋىنى پايدا بولۋى­نا ىقپال ەتەتىنىن جانە تۇرعىنداردىڭ ەلور­دانىڭ اتىن وزگەرتۋدەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتە­تىنىن ايتتى.

«دەپۋتاتتاردىڭ ەلورداعا بۇرىنعى اتاۋىن قايتارۋ تۋرالى باستاماسى ەڭ اۋەلى كوپتەگەن ازاماتتىڭ وتىنىشىنە نەگىز­دەلىپ وتىر. ءبىز بۇگىن حالىقتىڭ ۇنىنە قۇلاق اسىپ, پرەزيدەنتتى قولداپ, قوعام­نىڭ كۇش-جىگەرىن ىلگەرى باسۋ ءۇشىن جۇمىل­دىرۋىمىز كەرەك», دەدى يۋري جۋلين.

ءوز كەزەگىندە, دەپۋتات ۆەرا كيم قازاق­ستان 7 جىلدىق پرەزيدەنتتىك مەرزىمدى ەنگىزەتىن الەمدەگى جالعىز ەل ەمەس ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«الەمدە پرەزيدەنتتى ءبىر رەت سايلاۋ تاجىريبەسى ءجۇز جىلدان اسا ۋاقىت بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان ەلدەر بار. مىسالى, يزرايل (7 جىل), ارمەنيا (7 جىل), مەكسيكا (6 جىل), وڭتۇستىك كورەيا (5 جىل) ەلدەرىندە وسىنداي تاجىريبەنى كەزدەس­تىرۋگە بولادى. فرانتسيادا دا ءبىر رەتتىك 7 جىلدىق پرەزيدەنتتىك مەرزىمدى ەنگىزۋ مۇمكىندىگى تالقىلانىپ جاتىر. بۇل تەندەنتسيا الەمدە كەڭ تارالىپ قانا قويماي, قانات جايىپ كەلەدى دەگەن ءسوز», دەدى دەپۋتات.

فراكتسيا وتىرىسىن قورىتىندىلاعان ە.قوشانوۆ دەپۋتاتتارعا اقپاراتتىق-ءتۇ­سىن­دىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ جونىندە بىر­قاتار تاپسىرما بەردى. رەفورمالاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن بارلىق قازاقستاندىققا جەت­كىزۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول ءۇشىن الەۋ­مەتتىك جەلىلەردىڭ, باق-تىڭ مۇم­كىن­­دىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋ جانە حا­لىق­پەن بەلسەنە كەزدەسۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى.