جول ازابىن جۇرگەن بىلەدى

بۇل كۇندە تاراز قالاسىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. بىرقاتار نىسان سالىنىپ, ءبىرتالاي كوشە جوندەلگەن. الايدا تاعى دا وسى 15-شاعىن اۋداننىڭ قاراپايىم تۇرعىندارى «اسپاننان كيىز جاۋسا دا, قۇلعا ۇلتاراق بۇيىرمايدىنىڭ» كەبىن كيىپ كەلەدى. اتالعان شاعىن اۋداننىڭ تۇرعىنى گۇلميرا كوركەمعاليقىزىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى جولدىڭ جاعدايى كوپتىڭ سابىرىن سارقىپ, ءتوزىمىن تاۋىسقان. «2019 جىلى ناۋرىز ايىندا وسى شاعىن اۋدانداعى №11 ۇيگە كوشىپ كەلدىك. سودان بەرى جولدىڭ ازابىن تارتىپ كەلەمىز. ءتيىستى مەكەمە ماماندارىنا جولدىڭ جايىن ايتساق, شاعىن اۋداننىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعان سوڭ بارىپ سالىناتىنىن ايتىپ شىعارىپ سالادى. سوندا مۇنداعى قۇرىلىس جۇمىستارى قاشان اياقتالادى؟ ءدال قازىرگىدەي قارقىنمەن جولدىڭ جۋىق ۋاقىتتا اياقتالمايتىنى, تالاي جىلعا سوزىلاتىنى انىق», دەيدى ول.

كوپشىلىك ءۇشىن كۇردەلى ماسەلەگە اينالعان جولدىڭ جاعدايى شىنىندا دا قيىن. ەلدىڭ ءبارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى بىردەي ەمەس. اسىرەسە, جەكە كولىكپەن ەمەس, قوعامدىق كولىكپەن جۇ­رۋ­شى­لەردىڭ قاتارى كوپ. بىراق ەنى تار كوشەلەر تاعى دا سول قوعامدىق كولىكتىڭ ەمىن-ەركىن جۇرۋىنە ايتارلىقتاي كەدەرگى كەلتىرەدى. «اسىرەسە №36 مارشرۋتتىڭ جولى ءبارىمىزدى قاجىتىپ جىبەردى. كوشەك باتىر جانە چەرنىشوۆ كوشەسى ارقىلى جۇرەتىن №36 مارشرۋت 15-شاعىن اۋداننىڭ ىشىنە دەيىن كىرمەسە دە ءبىر قاپتالى ارقىلى ءجۇرىپ, كەرى قايتادى. ال ەندى اۆتوبۋس كوشەك باتىر نەمەسە چەرنىشوۆ كوشەسى ارقىلى كەلىپ, وسى شاعىن اۋدانعا بۇرىلعاننان باستاپ ناشار جولعا تۇسەدى. قاتەلەسپەسەم, جولدىڭ ۇزىندىعى – 500-600 مەتر. مۇنىڭ جول دەگەن تەك اتى عانا. اۆتوبۋس ەمەس, ۆەلوسيپەدپەن دە ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس. اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرى دە جولدىڭ جاعدايىنا كۇيىنەدى», دەيدى تۇرعىن گۇلميرا كوركەمعاليقىزى.

راسىندا, جولدىڭ قۇرعاق كەزىندە ءجۇرۋدىڭ ءوزى مۇڭ بولادى. ال جاڭبىر جاۋعان كەزدە كوشەلەردە شاعىن كولشىكتەر پايدا بولىپ, جاعداي ءتىپتى قيىنداي تۇسەدى. جالپى, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ءۋاجى – جول ماسەلەسى. اتى دا, زاتى دا جاڭا اۋداننىڭ جول جاعدايى كەلىسپەي تۇر. كوپتىڭ بازىناسىنا 15-شاعىن اۋدان, №7 ءۇيدىڭ تۇرعىنى ەدىل بەستەرەك تە ءۇن قوسىپ, كوپشىلىكتىڭ كوتەرىپ كەلە جاتقان ماسەلەسىنىڭ ورىندى ەكەنىن جەتكىزدى.

«وتكەن جىلى اۋدانىمىزدىڭ ءبىر جاق قاپتالىنا اسفالت توسەلىپ, پۋش­كين كوشەسىنە قوسىلدى. بىراق №36 مار­شرۋتتىڭ جولى سول كۇيىنشە قالا بەردى. بار بولعانى 500-600 مەتردەي عانا جولعا اسفالت توسەۋ ۇلكەن قيىندىق تۋدىرمايدى دەپ ويلايمىن. ءتىپتى, كوشەك باتىر كوشەسىنە دەيىن اسفالت توسەلسە نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ناۋ­رىز ايىنىڭ باسىنان باستاپ جاڭبىر بىرنەشە اپتا بويى تولاسسىز جاۋدى. جاڭ­بىردان كەيىن جولدىڭ جاعدايى ءتىپتى ناشارلاپ كەتتى. اۆتوبۋس جۇرە الماي قالدى. جولعا جاۋاپتى ماماندار №36 مارشرۋتقا ءمىنىپ, شۇرىق تەسىك جولمەن ءجۇرىپ كورسە ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدى تۇسىنەر ەدى», دەيدى ول.

قوعامدىق كولىك جۇرگىزۋشىلەرى دە بۇل جولدارمەن امالدىڭ جوقتىعىنان جۇرگەنىن, كولىكتەرىنىڭ دە قيراپ بىتە باستاعان, الايدا وسى جۇمىس ارقىلى جان باعىپ وتىرعان سوڭ باسشىلىق مىندەتتەگەن جولمەن ءجۇرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. سول سياقتى, نۇرسۇلتان باقىت­ ۇلى, مارال شاحتىبايقىزى سياقتى تۇرعىندار دا جول ماسەلەسىن ايتۋدا.

جالپى, 15-شاعىن اۋدان تۇرعىندارى­نىڭ بۇل بازىناسى جەرگىلىكتى بيلىككە جەتپەي كەلەدى. تۇرعىندار جىل سايىن شەشىلمەي كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ بيىل وڭ شەشىمىن تابادى دەپ ۇمىتتەنگەن. ماسەلەن, كەزىندە اتالعان شاعىن اۋدانعا قوعامدىق كولىكتىڭ قاتىنامايتىنى تۋرالى ءجيى جازىلدى. ايتىلعان سىننان وڭ قورىتىندى شىعارعان تاراز قالاسىنىڭ اكىمدىگى بىرقاتار باعىتتاعى قوعامدىق كولىكتى وسىندا بۇردى. ەندى كوپشىلىك قوعامدىق كولىكتىڭ يگىلىگىن كورەمىز بە دەگەندە, جول ماسەلەسى تاعى دا شىعىپ تۇر. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كوپشىلىگى نەگىزى №36 باعىتتاعى قوعامدىق كولىكتىڭ شاعىن اۋدان تۇرعىندارىنا وتە ىڭعايلى ەكەنىن, جولاۋشىلار كوپ مىنەتىنىن ايتادى. سەبەبى, بۇل مارشرۋت كوپشىلىك ءجيى باراتىن «اۋىل-بەرەكە» بازارىنا, بىرنەشە شاعىن اۋداندارعا جانە تەمىرجول بەكەتىنە دەيىن قاتىنايدى. مۇندا قوعامدىق كولىكتەر عانا ەمەس, جەكە كولىكتەر دە كوپ جۇرەدى. بى­راق ءبارى دە تولقىندا تەربەلگەندەي ارەڭ قوزعالادى. سەبەپ – تاعى دا جول­دىڭ ناشارلىعى. سوندىقتان دا تۇرعىندار كوشەك باتىر كوشەسىنە دەيىن اسفالت, ءتىپتى بولماسا شاعال تاس توسەلسە ەكەن دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى. تۇرعىنداردىڭ ۋاجىنە تاراز قالالىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شا­رۋا­شىلىق, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ماقسات نۇرجانوۆ جاۋاپ بەرىپ, بۇل ماسەلە بيىل شەشىمىن تاباتىنىن ايتتى.

«قازىرگى تاڭدا 15-شاعىن اۋدانعا كوشەك باتىر كوشەسى ارقىلى كىرەتىن جول بولاشاقتا ەنى 26 مەتر بولاتىن ۇلكەن داڭعىل بولادى. كەيىنگى كەزدە اتالعان جولعا بايلانىستى تۇرعىندار تاراپىنان كوپ شاعىم تۇسۋدە. سوندىقتان كولىك قاتىناسىنا قيىندىق كەلتىرمەس ءۇشىن ۋاقىتشا جول سالىنادى. جولدىڭ ۇزاقتىعى 487 مەتر, ەنى 9 مەتر بولادى. جوباسىن دايىنداپ, تاپسىرىس بەرىپ قويدىق. ودان بولەك, شاعىن اۋدان تۇرعىندارى قوعامدىق كولىكتەردىڭ ءجۇرۋ جيىلىگىنە بايلانىستى كوپ شاعىم ايتادى. بۇگىندە بۇل جەرگە ءۇش باعىتتاعى اۆتوبۋس قاتىناۋدا. تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تىلەگىن ەسكەرە وتىرىپ الداعى ۋاقىتتا تاعى دا ەكى مارشرۋت قوسىپ, جالپى سانىن بەسەۋگە جەتكىزەمىز», دەيدى م.نۇرجانوۆ.

جاۋاپتى باسشىنىڭ بۇل ايتىلعان ءسوزى ورىندالاتىن بولسا, وندا كوپشىلىك ءۇشىن كۇردەلى بولعان جول ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تابادى. دەگەنمەن, جاڭا شاعىن اۋدانداعى كەيبىر كۇردەلى ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى شەشىمدەر قابىلدانىپ, كەمشىلىكتەر جويىلاتىن دا ۋاقىت كەلگەن سياقتى.

بوي كوتەرگەلى بەرى باسىنان داۋ ارىل­ماعان 15-شاعىن اۋدانداعى ماسە­لە­­لەرگە نۇكتە قوياتىن كەز جەتتى. بۇگىندە تالاي تۇرعىن باسپانالى بولىپ, وسىندا عۇمىر كەشىپ كەلەدى. كوپشىلىك تىلەگىنە وراي, كونە شاھارداعى بۇل كۇردەلى ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپسا دەگەن وي بار.

جامبىل وبلىسى