ايدا بالاەۆا: بالالاردىڭ جازعى دەمالىسى قاۋىپسىز ءارى ساپالى ءوتۋى ءتيىس

جيىنعا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا, ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يگور لەپەحا, سونداي-اق وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى قاتىستى.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جازعى ناۋقانعا دايىندىق بارىسى, بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋى, مەديتسينالىق كومەك جانە كانيكۋل كەزەڭىندە وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قاتىسۋشىلاردىڭ اقپاراتىن تىڭدادى.

ايدا بالاەۆا بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ساپالى ۇيىمداستىرۋ باسىم مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, بۇل باعىت بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ءوڭىر اكىمدىكتەرىنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن تالاپ ەتەتىنىن ايتتى.

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, بيىل دەمالىس ءىس-شارالارىمەن 3,2 ملن بالانى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – ەلدەگى وقۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ 86,2%-ى. جازعى كەزەڭدە بالالاردىڭ دەمالىسى جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن 20 ورتالىقتا, 179 ماۋسىمدىق ورتالىقتا, سونداي-اق مەكتەپتەر مەن مەكتەپتەن تىس ۇيىمدار جانىنداعى 10 894 ورتالىقتا ۇيىمداستىرىلادى. سونىمەن قاتار وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ءبىلىم بەرۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىن ليتسەنزيالاۋ ءتارتىبىن جاڭارتتى. ليتسەنزيالار مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, ۇيىمدارعا «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پورتالى ارقىلى 5 جىل مەرزىمگە بەرىلەدى. وسى جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن بارلىق قاجەتتى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋدى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جازعى كانيكۋلدا بالالار قالاي دەمالادى؟

بالالاردىڭ جازعى كەزەڭدەگى مازمۇندى ءارى پايدالى بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. وقۋشىلاردىڭ 97%-ىن پايدالى قىزمەت تۇرلەرىمەن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر. وسى ماقساتتا شىعارماشىلىق, سپورتتىق, تۋريستىك, زياتكەرلىك جانە ەڭبەك باعىتتارى بويىنشا باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, 2026 جىلعى جازعى ساۋىقتىرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق اياسىندا بالالار دەمالىسىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندىلار بەرۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. لاگەرلەر جۇمىسىنا رۇقسات بەرۋدەگى نەگىزگى فاكتور ولاردىڭ دايىندىق ساپاسى بولاتىنى اتاپ ءوتىلدى.

سونىمەن قاتار ۆەدومستۆو العاش رەت لاگەرلەردەگى مەديتسينالىق قىزمەتتى ليتسەنزيالاۋ, سونداي-اق جازعى ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىنىڭ دارىگەرلەرى مەن مەيىرگەرلەرىنە ارنالعان بالالاردى مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ جانە ساۋىقتىرۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەدى. قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ, جاڭا تاماقتانۋ ستاندارتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بالالار ساۋىقتىرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان پەرسپەكتيۆالىق ءمازىر نۇسقالارى ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل جۇمىستى وسى جىلدىڭ 10 مامىرىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جازعى دەمالىس قاۋىپسىز, ساپالى, تانىمدىق ءارى ساۋىقتىرۋعا باعىتتالعان بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە جازعى دەمالىستى وقۋ پروتسەسىنىڭ جالعاسىنا اينالدىرماۋ ماڭىزدى. بارلىق تاربيە, ەكولوگيالىق, مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ ءىس-شارالارى بالالارعا قىزىقتى, ويىن تۇرىندە ءارى تۇسىنىكتى فورماتتا وتكىزىلۋى قاجەت.

ايدا بالاەۆا: كىتاپ وقۋعا قىزىعۋشىلىق تۇراقتى تۇردە ارتىپ كەلەدى

ايدا بالاەۆا وڭىرلىك شتابتاردىڭ رەسپۋبليكالىق شتابپەن تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋى قاجەت ەكەنىن ايتىپ, ەڭ نەگىزگى باسىمدىق بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە ۇيلەستىرۋ جۇمىستارى مەملەكەتتىك لاگەرلەردى دە, جەكە مەنشىك بالالار لاگەرلەرىن دە قامتۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار ىشكى ىستەر مينيسترلىگى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, بالالار ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ساپالىق قۇرامىنا تەكسەرۋ جۇرگىزەدى.

جيىندى قورىتىندىلاي كەلە, ايدا بالاەۆا جازعى دەمالىس باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىن ساۋىقتىرۋ, سپورتتىق, مادەني, ەكولوگيالىق جانە تانىمدىق ءىس-شارالارعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ تولىقتىرۋدى, بالالار قاتىساتىن كوشپەلى ءىس-شارالاردىڭ قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋدى, تاماقتانۋ ساپاسىنا, اۋىز سۋعا جانە لاگەرلەردىڭ سانيتاريالىق جاعدايىنا ەرەكشە باقىلاۋ ورناتۋدى, مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردىڭ دايىندىعىنا تالداۋ جۇرگىزىپ, انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋدى تاپسىردى. بۇدان بولەك پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «جاسىل ساباقتار» ەكولوگيالىق جوباسىنىڭ ەلەمەنتتەرىن جازعى باعدارلامالارعا ەنگىزۋدى تاپسىردى.