ۇلتتىق كىتاپ جانە كىتاپحاناشىلار كۇنى قارساڭىندا الاش ارىستارىنىڭ اتامەكەنىندە بەلگىلى قالامگەر, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ باق سالاسىنداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, مەديا زەرتتەۋشى تولەن تىلەۋبايدىڭ «اقتوعايىم, مەن سەنىڭ ءبىر ۇلىڭمىن!» اتتى شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى.
كوپشىلىك كەشتىڭ الدىندا مادەنيەت ءۇيىنىڭ فويەسىندە «ادال ارىڭ – اق مامىق جاستىعىڭ» دەگەن تاقىرىپپەن تولەن تىلەۋبايدىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كورمەنىڭ كوزايىمى بولدى. كورمەگە قالامگەردىڭ شىعارعان كىتاپتارى, باسپاسوزدە جاريالانعان ماقالالارى مەن سۇحباتتارى, شىعارماشىلىق جەتىستىكتەرىنەن ماعلۇمات بەرەتىن فوتوسۋرەتتەر قويىلعان.
بالالىقتىڭ داستانىنداي بولعان «تۇلكىلىتاۋدىڭ اسپانى» كىتابى – قالامگەردىڭ ءتورتىنشى كىتابى, ال پروزا جانرىنداعى العاشقى تۋىندىسى. تولەن ارىپتەسىمىز ادەبيەتكە توسىننان كەلگەن جوق. جۋرناليستيكاعا ولەڭ جازىپ كەلگەن ول «شابىت» فەستيۆالىندە قازاقتىڭ اياۋلى اقىن قىزى فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ باتاسىن الىپتى.
سوندا فاريزا اقىن: «اينالايىن, تولەن باۋىرىم, پۋبليتسيستيكاڭمەن تانىسپىن. جازۋىڭا ريزامىن. بىراق, سەن پروزانى قولعا الىپ كورشى. قولىڭنان كەلەدى», دەپ سەنىم بىلدىرگەن ەكەن.
مىنە, اقىننىڭ ءبىر اۋىز پىكىرى قالامىنا قۋات بەرىپ, كوركەم شىعارمانىڭ دا اۋىلىنا ات بايلاتتى. قالامگەردىڭ العاشقى پروزالىق جيناعىنا «تۇلكىلىتاۋدىڭ اسپانى» اتتى پوۆەسى جانە اڭگىمەلەرى ەنگىزىلىپتى. العاشقى پوۆەسىنە اۋىل بالاسىنىڭ ارمان-تىلەگى, ماقسات-مۇراتى, ادامنىڭ بويىنداعى ادالدىق, مەيىرىم سياقتى ىزگى قاسيەتتەر ارقاۋ بولعان. اۆتور شىعارمانىڭ باس كەيىپكەرى ءامىردىڭ بالالىق شاعىن سۋرەتتەۋ ارقىلى اۋىلدىڭ مامىراجاي تىرشىلىگىن ساعىنىشپەن جەتكىزەدى.
كەش شىمىلدىعى تالانتتى بالالار سومداعان پوۆەست ۇزىندىسىمەن ءتۇرىلدى. بالا ءامىردىڭ اكەسىنە «اۋىل عاجابىن كىتاپقا تۇسىرەمىن», دەگەن ۋادەسىنەن سوڭ, ساحناعا قۇرمەتتى كەش يەسى كوتەرىلدى. سوندا پوۆەستەگى باس ءپروتوتيپتىڭ ءوزى ەكەنىن تۇسىنگەنىن كورەرمەن قول سوقتى.
جاستايىنان ونەرگە عاشىق بولىپ وسكەن بالا تولەننىڭ ونەردەگى, ومىردەگى قۇتتى, باقتى, بەرەكەلى جولىن اشىپ بەرگەن وسى تۇرعان قاسيەتتى ساحنا ەدى. ول وقۋشى كەزىندە 1991 جىلى اقتوعاي اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن «جىگىت سۇلتانى» بايقاۋىنا قاتىسىپ, 2-ءشى ورىن الىپ, «شەشەن جىگىت» اتانعان ەدى. ەندى مىنە, سودان بەرگى ۋاقىتتا كەمەلىنە تولىپ, ەل اعاسى بولىپ ساحناعا قايتا شىعىپ, شىعارماشىلىق قۋاتىمەن تۋعان ەلىنە رۋح سىيلاعالى كەلدى.
كەشتى اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مامانى, ابايتانۋشى عالىم سۇلتان ىبىراي جۇرگىزدى.
تولەن ارىپتەسىمىزدىڭ ءسوز ونەرىنە ولەڭ جازىپ كەلگەنى بەلگىلى. اقتوعاي حالىق تەاترىنىڭ ارتىستەرى اقىننىڭ جالىنداعان جاستىق شاعىنداعى جازعان ولەڭدەرىن وقىدى.
تۋعان جەرگە, اۋىل-اناعا دەگەن زور سۇيىسپەنشىلىكتەن تۋعان تولەن تىلەۋبايدىڭ سوزىنە جازىلعان كومپوزيتور مەدەت سالىقوۆتىڭ «اقشيىپ – ءان ارقاۋىم» ءانىن «تولقىنداستار» توبى شىرقادى.
استانادا «الداسپان» شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى
قولىنا قاسيەتتى قالام ۇستاعان جانعا قۇرمەت كورسەتۋ, تورگە شىعارۋ – قازاق باسپاسوزىنە, قازاق ادەبيەتىنە, تۇتاس ۇلتقا دەگەن قۇرمەتپەن بارابار. ءوز كەزەگىندە اۋدان اكىمى ابىلاي امانجولوۆ اقتوعايلىقتاردىڭ اتىنان قالامگەرگە قۇرمەت كورسەتتى.
ءداستۇرلى ءاننىڭ ءدۇلد ۇلى ەرجان بازاربەكوۆ قالامگەرىن ارداقتاپ, كەش وتكىزىپ جاتقان اقتوعايدىڭ ەلىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, ۇكىلى ىبىرايدىڭ «شاتتىق», بالۋان شولاقتىڭ «عالياسىن» ورىندادى.
قۇرمەتتى مەيماندار دا ساحناعا كوتەرىلىپ, كەش يەسىنە قۇتتى بولسىن ايتتى. قازاقتىڭ سارى تەنتەگى, اقىن, بارد قۋانىش ماقسۇتوۆ, اقىن مۇسىركەپ سەيداحمەت, جۋرناليست, قوعام قايراتكەرى ماقپال ورىنبەت جىلى لەبىزدەرىن جەتكىزىپ, الداعى شىعارماشىلىق جولىنا ساتتىلىك تىلەدى.
«Ortalyq Qazaqstan» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەرسىن مۇسابەك «Saryarqa aqparat» مەدياحولدينگىنىڭ ديرەكتورى قايرات ءابىلدانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن تابىستاپ, يىعىنا شاپان جاپتى. اقىندار مۇسىركەپ سەيداحمەت پەن رۋسلان نۇرباي ولەڭدەرىن وقىپ, كىتاپتارىن سىيلادى.
«قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتى» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى گۇلنار شومەنوۆا, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «ۇكىلى ءۇمىت» كلۋبىنىڭ اتىنان اقىن نۇراسىل امانجول ءسوز سويلەپ, ەستەلىك سىيلىقتارىن تارتۋ ەتتى.
اقىن, كومپيزيتور قالياسقار شىنىبەكتەگى مەيمانداردىڭ اتىنان ءان سالىپ بەردى.
شىلدەباەۆتىڭ شىعارماشىلىق كەشى
تولەن ءزارۋباي ۇلىن وقۋشى كەزىنەن ونەرگە باپتاعان اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جانار توسەلباەۆا ولەڭ جازىلعان سارعايعان قاعازدى سىيعا تارتتى.
كەجەك اۋىلىنىڭ اكىمى مەيىربەك ماكەنباەۆ تا جازۋشىلارىنا سىي جاسادى.
ارداگەر ۇستاز, قالامگەردىڭ اپاسى دىبىس تىلەۋباەۆا دا ساحناعا شىعىپ, جازۋشىسىن الاقانىنا سالعان اقتوعايلىقتارعا, الىستان ات ارىلتىپ كەلگەن مەيماندارعا العىسىن جاۋدىردى.
كەش سوڭىندا «تۇلكىلىتاۋدىڭ اسپانى» كىتابى كەڭىنەن تالقىلانىپ, جاس وقىرماندار جازۋشىمەن ەركىن سۇحبات قۇردى. اقتوعايدىڭ اسپانىندا پەرزەنتتىك ماحابباتتىڭ ءانى قالىقتاپ, قازاق ءسوزىنىڭ قۇدىرەتى تاعى ءبىر مارتە ۇلىقتالدى.
قاراعاندى وبلىسىاقتوعاي اۋدانى